Kan dat, schilderen met emaille? Ja dat kan. Het is een specialisatie binnen de beeldende kunsten die veel passie, materiaalkennis en geduld van de kunstenaar vraagt. Yvette Goené, in 1959 in Utrecht geboren, heeft zich gespecialiseerd in het werken met emaille. Op de kunstacademie Artibus (nu HKU) waar zij van 1979 tot 1984 studeert, krijgt zij lessen in emailleren van Louis Dusee (1928-2006). Dusee is decennia lang, de absolute meester van de emaillekunst in Nederland. Als hij in 1982, plotseling bij Artibus vertrekt vervallen ook de lessen in het emailleren. Yvette Goené moet dan op eigen kracht haar studie vervolgen.
Yvette Goené schildert met emaille
Ondanks het ontbreken van Louis Dusee in haar laatste studiejaar, slaagt Yvette onder begeleiding van haar schilderdocent Hans Siegmund (*1930) er toch in om haar studie met goed gevolg af te sluiten. En dan wacht de grote wereld. Het kunstenaarsleven is niet vreemd voor Yvette. Haar vader is de beeldhouwer/schilder Rien Goené over wie ik in mijn vorige blog schreef. Ze weet dus wat haar te wachten staat, soms met inkomen, maar vaker zonder! Yvette neemt de voors en tegens van het kunstenaarschap voor lief en maakt in het atelier van een studiegenoot haar eerste emailles. Wat later vindt ze aansluiting bij een achttal kunstenaars, die in een gezamenlijk atelier aan de Bemuurde Weerd werken. Een van hen is Marion Wagenvoort, de huidige voorzitter van Genootschap Kunstliefde. Yvette is ook lid van Kunstliefde.
Vanaf 1989 deelt zij een atelier met haar vader en de beeldhouwster Karen Ebert. In het atelier, gevestigd in een oud schoolgebouw, staat haar oven, een onmisbaar attribuut bij het (ver)werken van/met emaille. De plaquettes die Yvette maakt zijn zeer bewerkelijk, eist veel concentratie en een grote controle over het glaspoeder waarmee zij schildert. Emaille ontstaat door glaspoeder onder hitte van 800 graden, in een oven te versmelten op een koperplaat. Emaille kan ook worden aangebracht op zilver, goud, brons en roestvrij staal. Goené gebruikt alleen koper als basismateriaal. Ze begint vaak met wit glaspoeder te laten versmelten met de koperplaat. Zo creëert ze een witte ondergrond waarop ze verder schildert. Glaspoeder is in een groot kleurpalet verkrijgbaar. Om er mee te kunnen schilderen mengt Goené het glaspoeder met olie tot een vloeibare substantie. Nu kan ze ermee schilderen.
Ze heeft een duidelijk voorkeur voor vrouwelijke naakten. Die schildert ze in een expressieve stijl, vaak in een ononderbroken penseelstreek op de wit geëmailleerde koperplaat. Daarna voegt ze verschillende kleuren toe. Iedere kleurgang moet apart worden aangebracht en in de oven versmelten voor een volgende kleur wordt gebruikt. Yvette Goené beperkt zich niet tot plaquettes, ze maakt ook prachtige, kleurrijke kastjes met daarin bij voorbeeld een theatertje of een kermis scène. Als ik naar die uitzonderlijk gedetailleerde kastjes kijk, zie ik dat emailleren een echt vak is!
Er zijn in Nederland slechts een handvol professionele emailleurs werkzaam. Emailleren heeft een enigszins ‘mottig’ imago, maar ik nodig de lezer uit om eens te gaan kijken in het Museum voor Emaillekunst in Ravenstein. Dit museum bezit een prachtige collectie emailles van Nederlandse kunstenaars. Er worden jaarlijks exposities gehouden waarin vooral de moderne emaillekunst wordt getoond. Werk van Yvette Goené is opgenomen in de vaste collectie van dit museum.
Yvette Goené, getrouwd en drie dochters, heeft een gevuld leven. Naast alle uren die ze in haar atelier doorbrengt, geeft ze schildercursussen voor kleine groepen aan huis. Op vrijwillige basis geeft ze schilderlessen bij Altrecht, een organisatie voor Geestelijke Gezondheidszorg. Het omgaan met mensen die (even) de weg kwijt zijn, geeft haar inspiratie die ze weer in haar emailles verwerkt.
Goené voert veel werk in opdracht uit. In diverse woningen zijn haar plaquettes verwerkt in bijvoorbeeld keukens en badkamers. Ze maakt haar plaquettes dan op een gewenst tegelformaat dat als een tableau in het overige tegelwerk wordt verwerkt. (zie bovenstaande foto) Vergelijk het met de achttiende-eeuwse keramische tegeltableaus waarmee keukens van (heren)huizen werden betegeld.
Als lid van Kunstliefde exposeert ze haar werk met regelmaat in de zalen van deze kunstenaarsvereniging aan de Nobelstraat. Tijdens de jaarlijkse Atelier Route zet Yvette de deuren van haar atelier wijd open, bezoekers zien dan ook de sculpturen van haar ateliergenoten,Pa Rien Goené en Karen Ebert. De eerstkomende Atelier Route is gepland in het voorjaar van 2014.
Yvette Goené heeft een website waarop haar uitgebreide oeuvre staat afgebeeld.
Marcel Gieling
