Het exacte jaartal is me ontschoten, maar het was in de tijd dat Juliana nog onze koningin was. Koninginnedag werd gevierd op Paleis Soestdijk waar de onderdanen op grote afstand van het bordes naar de vorstin zwaaiden. Met een vlagje, een hoedje en een toeter. Ik was er met dezelfde attributen en…een spandoek. 250 miljoen AOW voor Juliana stond daar op. Het was een verwijzing naar de discussie over een bijdrage aan de NAVO en tevens een oproep aan de koningin om met vervroegd pensioen te gaan. Dit laatste vanzelfsprekend in de hoop dat er van enige opvolging geen sprake zou zijn. Helaas heeft Juliana geen kennis genomen van de boodschap. Dat lag niet aan haar, want ik zie de vorstin nog turen naar dat spandoek.
De Utrechtse Politie maakt een zwaar overspannen indruk
Niemand heeft de tekst gelezen. Op het moment dat die zichtbaar was, werden we overmeesterd door de hermandad (om maar even in die tijdgeest te blijven). Binnen tien minuten zaten we in een Baarnse cel om pas losgelaten te worden toen het defilé voorbij was. Geen aanklacht, geen proces-verbaal. En ook geen verontwaardiging bij ons, want zo ging dat in die tijd. Zo werd in 1966 studente en provo Koosje Koster afgevoerd, ontkleedt en langdurig verhoord omdat ze krenten uitdeelde op het Spui. Humor en gezag, het is altijd een moeizame combinatie geweest. Overigens betekende dit politieoptreden wel het ontslag van de toenmalige Amsterdamse hoofdcommissaris van der Molen. Ik moest aan mijn ervaringen op Soestdijk denken toen ik las dat de Utrechtse studente Joanna vrijdag tijdens het verjaardagsfeestje van onze koningin bij het Beatrixtheater door de politie werd verwijderd. Zij had een kartonnen bord boven haar hoofd met de tekst “Weg met de monarchie, het is 2013.” Een fatsoenlijke tekst waar geen zinnig mens aanstoot aan kan nemen. Ik vond het eigenlijk wel een stoere actie van haar, zo in je eentje tussen de oranje-fans.
De politie dacht daar anders over en besloot Joanna te verwijderen. Om, zo verklaarde de woordvoerder, haar in bescherming te nemen tegen de verontwaardigde burgers die voor Beatrix waren gekomen. Een hele wonderlijke verklaring. Want Oranjeklanten die een dreigende houding tegenover een eerzame demonstrant aannemen, dienen per direct verwijderd of (beter nog) gearresteerd te worden. Voor deze logische oplossing werd dus niet gekozen. En wij weten allemaal waarom. Niet omdat er sprake was van een escalerende situatie, zoals de politie beweerde. De aankomst van de koninklijke familie mocht op geen enkele manier verstoord worden, zelfs niet door een studente met een stuk karton. Zo was het en niet anders.
Vandaag zegt politiechef Miriam Brandse in de krant dat de een-op-eencontacten tussen de burgers nog steeds te wensen overlaat. “Ons gedrag kan nog beter”, zegt ze ook nog.
Joanna kan het beamen. Maar zij is niet de enige. Vorige week zondag werden Willem 2-supporters in Café Olivier gearresteerd, alweer vanwege een escalerende situatie. En ook toen was er geen mens die deze actie begreep. “Keurige mensen die hun rekening betaalden en nog een fooi gaven”, verklaarde de uitbater van het café later over zijn opgepakte gasten. Twee keer in één week toont de Utrechtse politie een volkomen overspannen reactie.
Over Joanna worden door Groen Links en SP vragen gesteld. En dat is terecht. De politie dient het recht op vrijheid van meningsuiting te allen tijde te beschermen. Het is hier geen Argentinië in de jaren ’70. Joanna heeft besloten anoniem te blijven. Ik begrijp dat. Voor je het weet, heb je een stel gestoorden op de stoep. En het vertrouwen in bescherming door de overheid zal er bij haar sinds vrijdag niet groter op geworden. Stuur ons je adres, Joanna. Komen we je even een bloemetje brengen. De burgemeester zal het niet doen.
