Laatst fietste ik op de Europalaan ter hoogte van Equens, en een automobilist die gestopt was bij de stadsplattegrond die bezoekers aan Utrecht wegwijs moet maken, riep om hulp. Hij bleek op zoek naar een adres in Papendorp en kon het niet vinden. Een blik op de kaart maakte snel duidelijk waarom. Geen Papendorp, überhaupt geen enkel stukje Leidsche Rijn, wel de gemeentegrens met de gemeente Vleuten-De Meern, en knooppunt Oudenrijn nog niet omgebouwd. De stadsplattegrond was dus bijna twintig jaar oud.
Oei, Utrecht groeit!
Nu lijkt dat op de bijna 900 jaar die Utrecht stadsrechten bezit niet zo veel, maar in die korte tijd is Utrecht wel behoorlijk veranderd.
Utrecht groeit sneller dan gemiddeld
Utrecht is bijvoorbeeld flink aan het groeien, in een sneller tempo dan in het verleden en dan de meeste andere steden. Van 254.141 inwoners na de grenscorrectie met Vleuten-de Meern in 2000 naar 327.834 inwoners op 1 november 2013, is een groei van bijna 30 procent in 13 jaar, en het einde is nog niet in zicht. Utrecht is gewild!
Groter groeien in zo’n spurt gaat vaak samen met (her)vinden van identiteit. En hoe houd je grip? Als groei je alleen maar overkomt of je in milde paniek reageert in plaats van anticipeert, dan mis je kansen of maak je suboptimale keuzes. Heb je een beeld van je vernieuwde identiteit, dan ontstaat er een strategie, een kompas, en is de kans op goed uitpakkende keuzes groter.
Dan komen vragen bovendrijven als: Wat zijn we eigenlijk voor stad? Hoe verhouden we ons tot andere steden? Hoe behouden we de menselijke maat? Hoe gaan we om met vervoer en infrastructuur? Hoe profileren we ons? Of moeten ons juist niet profileren maar kijken hoe we zo compleet mogelijk kunnen zijn?
Ik denk dat Utrecht zich nog een beetje ongemakkelijk voelt in zijn nieuwe jas en wel wat bewuster bezig kan zijn met deze vragen. Keuzes die te maken hebben met de schaalvergroting van de stad gaan vaak stroperig en vertonen ook niet altijd samenhang. Oude stadsplattegronden blijven gewoon staan.
Bouwstenen nieuwe identiteit van de stad
Tegelijkertijd bruist de stad als nooit tevoren met ambitie, met vaak kleinschalige initiatieven ‘van onderop’. Denk aan wat er op het Westplein gebeurt, of bij de Vriendinnen van Cartesius of bij MeerMerwede. Deze initiatieven kun je zien als bouwstenen van de nieuwe identiteit van de stad. Met wat regie zouden die bouwstenen zomaar kunnen leiden tot een kompas voor de groeiende stad.
Utrecht is een prachtige stad met een hoogwaardige leefomgeving en verdient het dat die goed wordt bewaakt, juist in tijden van groei. Mijn hoop is dat we hier in 2014 met zijn allen een flinke stap in zetten. De vereniging Nieuw Utrecht doet in elk geval graag mee!
De dolende bezoeker heb ik gewezen op de ‘Polder Papendorp’ op de kaart en ongeveer de goede kant op gewezen. Nu nog een kompas om erbij te geven…
Alan Lauris Hoekstra
Nieuw Utrecht
In deze reeks columns over de stad nemen leden van de vereniging Nieuw Utrecht bij toerbeurt de pen ter hand.
Meer weten over Nieuw Utrecht? Ga naar de website of volg ons op Facebook.
