Voor de rubriek Het Jaar Van interviewt de DUIC-redactie aan het eind van het jaar 5 mensen die in Utrecht onderwerp van gesprek zijn geweest. In dit deel Chrétien Breukers.
Het jaar van Chrétien Breukers: “Met Gerrit Komrij heeft hij hetzelfde gedaan. Zwart maken tot aan zijn dood”
Tot voor kort was Chrétien Breukers Gildemeester van het Utrechts Dichtersgilde. Onderzoek naar de financiële perikelen rondom het Gilde maakte daar een einde aan. Er werd in het Gilde unaniem gestemd voor het royeren van Breukers. Hij zou gesjoemeld hebben met rekeningen.
Het moment
“Het was een jaar met hoogte- en dieptepunten. Een hoogtepunt was het verschijnen van mijn eerste prozaboek. Het boek, Een zoon van Limburg, kwam begin maart uit en liep tot mijn verrassing heel goed. Ik kreeg er goede reacties op en het werd goed verkocht. Maar het was ook de opmaat naar een van de dieptepunten van het jaar”, vertelt Breukers. “Mijn relatie, die al slecht ging, ging uit. Toen heeft mijn voormalige partner iemand anders inzage in mijn papieren gegeven en daar kwam uit naar voren dat er met geld geschoven was.” Breukers vertelt dat het collega-dichter Bart FM Droog was die inzage kreeg in al zijn papieren. Hij en Breukers liggen al langer overhoop. Volgens Droog dupeert Breukers regelmatig dichters en sjoemelt hij met geld. Droog heeft een dossier op zijn website waarin hij duidelijke voorbeelden geeft. “Het is een op mijn persoon gerichte obsessie. Het is eervol dat ik zijn hobby ben maar het is ook wel vervelend.” Breukers en Droog werkten ooit nog samen: “Voor de website Contrabas kreeg ik subsidie en toen heb ik hem een column aangeboden omdat hij aan lager wal was geraakt. Ook heb ik ervoor gezorgd dat hij subsidie kreeg voor zijn Nederlandse Poëzie Encyclopedie. Daar is zijn wrok tegenover mij begonnen. We hadden afgesproken dat hij 75 procent van de opbrengsten zou krijgen en ik 25 procent. Dat vond hij nog te veel. Het is een rupsje-nooit-genoeg. Met Gerrit Komrij heeft hij hetzelfde gedaan. Zwart maken tot aan zijn dood.”
Breukers geeft wel toe te hebben geschoven met geld: “Deels door persoonlijke omstandigheden en deels door luiheid. Dat is mij aan te rekenen. Het is een domme actie die niet getuigt van zakelijk inzicht. Het ging altijd goed, totdat dat kaartenhuis in elkaar dondert en dan dondert ook alles in elkaar.” De dichter geeft echter aan dat het geen vooropgezet plan was om er financieel beter van te worden. “Dat is de beeldvorming die nu ontstaan is.” Het schuiven met gelden werd in de publiciteit gebracht: “Daardoor kon ik niets meer terugschuiven en werd ik meteen aan de hoogste boom geknoopt.” Breukers zegt over het dieptepunt: “Het was als een mug met een kanon doodschieten, en ik was de mug in dit geval.”
Toen bekend werd bij het Utrechtse Dichtersgilde dat Breukers niet correct was omgegaan met subsidies en rekeningen werd hij geroyeerd. Breukers vindt dat zo’n royement niet de schoonheidsprijs verdient: “Ik zou in eenzelfde geval nooit voor hebben gestemd. Het heeft juist voor een publicitaire golf gezorgd.” Dit zou volgens Breukers meer kapot hebben gemaakt dan goed is. “Het was voor de Volkskrant bijvoorbeeld aanleiding om over te gaan tot publicatie van een artikel over het verhaal. Dat soort publiciteit is onomkeerbaar, ook al zeg ik 100 keer dat het meevalt, toch blijven mensen zeggen: met die Breukers moet je uitkijken. Ik zou nooit voor royement gestemd hebben als het iemand anders betrof.”
Ondertussen is Breukers bezig met het afbetalen van zijn schulden: “Als ik tot mei op deze voet blijf doorgaan dan kan ik alles afbetaald hebben. De eerste grote terugbetalingen zijn gedaan. Het is heel vervelend, maar minder onoverkomelijk dan ik in het begin dacht.”
Goed jaar
Naast alle negatieve verhalen laat de Utrechtse dichter weten dat het ook een goed jaar voor hem is geweest: “Ik ben weliswaar letterlijk op mijzelf teruggeworpen, maar ik ben daar niet ontevreden over. Ik heb zelfs een zekere trots. Het is ook verantwoordelijk voor een golf van productiviteit die nog jaren kan aanblijven.” De schrijver is wel opdrachten misgelopen: “Ook word ik er soms op aangesproken of maken mensen er grapjes over. De beeldvorming rondom mij is definitief veranderd. Ik kan alleen maar terugslaan met hetgeen wat ik schrijf en publiceer.”
2015
Naast het terugbetalen van zijn schulden zal Breukers volgend jaar meerdere werken publiceren. “Er komt een roman uit, Lot. Het gaat over een schrijver die de staatsloterij wint. Die schrijver heet ook Chrétien Breukers. Het personage is een mengeling van een goede vriend van mij die gestorven is en ik. Die schrijver komt er na allerlei verwikkelingen op zijn 49e, net zo oud als ik nu ben, achter dat hij zijn leven niet door het lot wil laten bepalen. Hij moet alles nog één keer veranderen om het lot in eigen hand te nemen.” Het verhaal toont vergelijkingen met de situatie waar Breukers nu inzit: “Hoewel het niet precies hetzelfde is, komt het personage uit op hetzelfde punt als waar ik ben uitgekomen. Het is autobiografisch maar niet echt gebeurd. Zo heb ik geen loterij gewonnen, dan waren mijn problemen aanzienlijk kleiner.”
Veel goede voornemens heeft Breukers niet: “Vooral gewoon doorgaan, meer kan ik niet doen. Als ik deze weg vervolg, kan het alleen maar beter worden. Ik ben als schrijver nu volledig vrij.”
Zie hieronder de reactie van Bart FM Droog:
