Het wordt lastig om de financiële tekorten bij Tivolivredenburg een halt toe te roepen. Een maandenlang onderzoek van de Utrechtse Rekenkamer is bijzonder kritisch over de gang van zaken bij het Muziekpaleis. “De consequenties van een groot en duur Muziekpaleis zijn onderschat en de gemeente loopt financiele risico’s.”
Rekenkamer: “Het wordt lastig financiële tekorten bij TivoliVredenburg een halt toe te roepen”
Om het tij te keren moet TivoliVredenburg de begroting sluitend zien te krijgen en moet de gemeente duidelijk gaan maken hoeveel subsidie zij nog beschikbaar stellen en welke culturele prestaties zij daar tegenover willen zien staan, zo valt te lezen in het rapport (.pdf). Sinds 2006 zijn de geraamde kosten van 98,6 miljoen euro voor de bouw en inrichting gestegen tot 156 miljoen in 2015. Volgens de Rekenkamer kan daar nu nog wel eens 9,6 miljoen euro bijkomen.
Een ander kritiekpunt dat de Rekenkamer aanvoert is het gebrek aan regie die de gemeente heeft gevoerd bij de totstandkoming van een muziekstichting die de ontwikkeling van het gebouw en de samenwerking van de fuserende partijen (Tivoli, Vredenburg en stichting Jazz Utrecht) in goede banen moest leiden. “De huidige stichting
TivoliVredenburg zag pas het licht bij de oplevering van het gebouw. De stichting was daardoor onvoldoende betrokken bij het bouwproces en nauwelijks voorbereid op het in gebruik nemen van het Muziekpaleis begin 2014.”
Huisvestingskosten veel te hoog
Ten opzichte van 2006 zijn de huisvestingskosten bijna 70 procent hoger geworden. Dit is veel hoger dan bij andere grote podia in Nederland. ook de zaalcapaciteit wordt bij lange na niet genoeg benut. Per zaal is er gemiddeld drie keer per week een culturele activiteit. Krap twee keer per week wordt een zaalplaats bezet door een betalende bezoeker. Van de kosten per bezoeker subsidieert de gemeente 32%, wat kan oplopen tot 42% als de
gemeente het exploitatietekort over 2015 dekt.
“Bij een onveranderde programmering en subsidie is vanaf 2016 een tekort van meer dan € 1,7 miljoen per jaar te voorzien bovenop de € 8 miljoen subsidie van de gemeente. De rekenkamer ziet ruimte voor verbetering binnen de huidige aanpak, maar sluit niet uit dat
meer fundamentele veranderingen nodig zijn voor een financieel gezonde exploitatie,” aldus de Rekenkamer.
Vreeke: “Aanbevelingen rapport zijn al staand beleid”
De directeur van TivoliVredenburg, Frans Vreeke, laat in een eerste reactie aan DUIC weten dat hij de flinke kritiek al aan had zien komen. “Het is jammer dat ook dit rapport weer benadrukt wat niet goed gaat en minder aandacht heeft voor alle successen die we boeken. De uitkomsten verrassen ons niet. De aanbevelingen in dit rapport zijn al grotendeels staand beleid.”
Heeft u de situatie rond TivoliVredenburg onderschat?
“Ik heb steeds gezegd dat de geschatte bezoekcijfers aan de lage kant waren. De kosten voor activiteiten en beheer zijn vooraf beoordeeld door een extern adviesbureau. Die hebben net als de opstellers van de begroting destijds niet goed kunnen inschatten, hoe hoog die kosten zouden zijn.”
Hoe nu verder?
“Wij verbeteren ieder jaar onze resultaten, die lijn zetten we voort in de komende jaren. Tegelijkertijd nemen we ons nadrukkelijk de laatste conclusie ter harte waarin de Rekenkamer TivoliVredenburg als cultureel ondernemer en de gemeente als subsidieverstrekker en eigenaar van het gebouw opdraagt een verantwoorde en sluitende begroting van het Muziekpaleis te bewerkstelligen.”
Gemeente: “College van B&W onderschrijft conclusie”
De gemeente laat weten zich te kunnen vinden in de conclusies en aanbevelingen van de Rekenkamer. “Het rapport levert een bijdrage aan het toewerken naar een reguliere verhouding tussen de gemeente en cultureel ondernemer TivoliVredenburg en bevat ook lessen voor vergelijkbare bouwtrajecten in de stad.”
De conclusie van de Rekenkamer dat het gebouw optimaal en voltijd benut moet worden, wordt ook door de gemeente onderschreven. “Een financieel gezond TivoliVredenburg vraagt om een organisatie die stevig inzet op het optimaal benutten van het gebouw en het verwerven van extra inkomsten. In oktober 2015 is een evaluatie- en adviestraject gestart dat is gericht op de evaluatie van de exploitatie tot nu toe en de beoordeling van het nieuwe beleidsplan van TivoliVredenburg voor de cultuurnotaperiode 2017-2020.”
Het college wil wel laten weten dat de omstandigheden bij het tot stand komen van het gebouw en de nieuwe organisatie complex waren. “Het gebouw heeft stad en inwoners een culturele instelling met een veelzijdige programmering en veel potentie in een uniek gebouw opgeleverd.”
