Achter de schermen bij het fietsdepot: dit traject leggen gevaarlijk gestalde fietsen in Utrecht af Achter de schermen bij het fietsdepot: dit traject leggen gevaarlijk gestalde fietsen in Utrecht af

Achter de schermen bij het fietsdepot: dit traject leggen gevaarlijk gestalde fietsen in Utrecht af

Achter de schermen bij het fietsdepot: dit traject leggen gevaarlijk gestalde fietsen in Utrecht af
Foto's: Bas van Setten
Overal in Utrecht vind je fietsen. In de fietsenrekken, tegen muren en aan de hekken vastgeketend. Maar ook op te smalle voetpaden, op blindegeleidestroken of voor nooduitgangen. Die fietsen kunnen een gevaar vormen voor andere weggebruikers of kunnen enorm in de weg staan bij noodgevallen. Ze moeten dan ook worden verwijderd. Dat wordt gedaan door de fietshandhavers van Utrecht. Een van hen is Marilène. Zij laat zien wat er gebeurt als een fiets gevaarlijk, hinderlijk of te lang geparkeerd staat. We spreken met haar af op het Jaarbeursplein in Utrecht.

Overal in Utrecht vind je fietsen. In de fietsenrekken, tegen muren en aan de hekken vastgeketend. Maar ook op te smalle voetpaden, op blindegeleidestroken of voor nooduitgangen. Die fietsen kunnen een gevaar vormen voor andere weggebruikers of kunnen enorm in de weg staan bij noodgevallen. Ze moeten dan ook worden verwijderd. Dat wordt gedaan door de fietshandhavers van Utrecht. Een van hen is Marilène. Zij laat zien wat er gebeurt als een fiets gevaarlijk, hinderlijk of te lang geparkeerd staat. We spreken met haar af op het Jaarbeursplein in Utrecht.

“Zodra fietsen in de weg staan, of kunnen omvallen, dan moeten ze weg. Je ziet hier aan de rand van het plein al veel gevaarlijk gestalde fietsen. Ze staan midden op het voetpad en als ze omvallen dan liggen ze op het fietspad. Fietsen die niet in de weg staan halen wij niet actief weg. Zoals de fietsen die in het gras staan.” De fietsen die midden op het plein aan de bomen staan vastgemaakt worden niet weggehaald. De voorwaarde is dat ze geen looppaden of uitgangen blokkeren. “In het geval dat bijvoorbeeld de Stadskamer of Utrecht Centraal moet worden ontruimd, dan moet er genoeg ruimte zijn hier op het plein.”

Marilène en haar collega gaan de rij gevaarlijk gestalde fietsen langs. Ze staan aan een hek naast het fietspad dat over het Jaarbeursplein kronkelt. “Op deze fietsen plakken we de sticker ‘gevaarlijk gestald’, dat is een rode sticker. Deze fietsen halen we dan ook meteen weg. Op een overlastgevende fiets, een die bijvoorbeeld op een mindervalidenparkeerplaats of laad- en losplaats staat geparkeerd, komt een oranje sticker. Dan wachten we tien minuten met het weghalen van de fiets. Weesfietsen krijgen een blauwe sticker, fietswrakken een witte sticker. Die blijven langer staan voor ze worden meegenomen.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Gegevens

De collega van Marilène toetst ondertussen een aantal gegevens en kenmerken van de gestickerde fiets in op een PDA, afkorting voor personal digital assistent, een soort mobiele telefoon. “Als we de sticker plakken, scannen we met onze PDA de code op de sticker. In de PDA voeren we dan verschillende gegevens in, zoals het merk van de fiets, de kleur en de reden voor het verwijderen. Die gegevens worden later doorgezet naar het fietsendepot. We maken ook twee foto’s. Eerst een close-up, zodat je kan zien om welke fiets het gaat. En daarna één van verder weg. Daarop kan je zien in welke toestand de fiets is aangetroffen.”

Sommige fietsen staan ook met een ketting aan een hek of paal verankerd. In dat geval moeten ze worden losgemaakt. “Deze slijpen, jongens”, roept de collega van Marilène. De mannen die bij de wagen staan te wachten, pakken een slijptol en gaan aan de slag. Binnen enkele seconden is de klus geklaard en kan de fiets op de wagen worden gezet. Ondertussen wordt Marilène door meerdere mensen op straat aangesproken. “Ik kan mijn fiets niet meer vinden, is die meegenomen?”, vragen de meesten. Marilène verwijst ze naar de website van het fietsendepot. Daar is te vinden of de fiets bij het fietsdepot staat en zo niet, dan is die mogelijk gestolen. “Want dat gebeurt hier helaas ook.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Hotspots

Elke dag wordt er gecheckt op gevaarlijk gestalde fietsen. Er zijn daarvoor twee teams aan het werk: één wagen rijdt in het Stationsgebied en de andere rijdt door de binnenstad. Ze hebben tijdens hun dienst een lijst met ‘hotspots’ die ze afgaan. Dat zijn plekken waarvan ze weten dat daar vaak verkeerd of gevaarlijk gestalde fietsen staan. Staat er een scooter gevaarlijk gestald, dan is het een ander verhaal. Die worden doorgegeven aan een aparte meldkamer. Een aparte wagen komt de scooters later ophalen. Op deze woensdag staan er maar liefst vijf scooters gevaarlijk geparkeerd. Buitengewoon veel, volgens de handhavers.

Twee keer per jaar worden er stickeracties gepland in de wijken van Utrecht om weesfietsen op te ruimen. Dat gebeurt onder meer op basis van meldingen van bewoners. Er gaat dan een team van zes tot acht handhavers de wijk in om stickers op de fietsen te plakken. Merkt Marilène ook verschil in het aantal gevaarlijk gestalde fietsen nu er meer tijdelijke fietsenstallingen worden geopend? “Ja en nee”, zegt ze. “De tijdelijke fietsenstallingen zorgen er natuurlijk voor dat er meer ruimte is waar mensen hun fiets kunnen stallen. Maar heeft iemand haast, of kan het iemand nou echt niet schelen waar die z’n fiets zet, dan maakt ook een extra tijdelijke stalling geen verschil.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Depot

Wanneer de wagen is volgeladen met fietsen, vertrekken we vanaf het Jaarbeursplein richting de Labradordreef in Overvecht. Het is druk op de Amsterdamsestraatweg maar dat lijkt de chauffeur niks uit te maken. Met RadioNL op manoeuvreert hij de fietsenwagen door de volle straten richting Overvecht. Eenmaal bij het fietsendepot worden de fietsen uitgeladen. De zojuist opgehaalde fietsen worden eerst apart gezet. Twee medewerkers van het fietsendepot gaan ze dan in het systeem zetten. Hoe gaat dat in z’n werk werk? Dat legt manager van het gemeentelijk fietsdepot Rob Kreugel uit. Hij is al sinds 2005 werkzaam bij het fietsendepot – toen het door de gemeente Utrecht van de politie werd overgenomen.

Kreugel: “Hier worden de kenmerken die wij over de fietsen weten verder aangevuld. De kleur, het merk en het framenummer. Bijna iedere fiets heeft een framenummer onderop staan. Daarmee kunnen we achterhalen of de fiets niet toevallig gestolen is. Via de gegevens van de politie kunnen we zien of fietsen als gestolen in het systeem staan – heel belangrijk dus om aangifte te doen als je fiets is gestolen!” Er worden nog meer foto’s van de fietsen gemaakt. “Dat doen we om vast te leggen of er eventuele schade aan de fiets is. Dat kan bijvoorbeeld tijdens het vervoeren zijn gebeurd. De foto’s komen ook online, zodat mensen hun fiets kunnen terugvinden.” Vervolgens klikt de medewerker van het fietsendepot op ‘bewaken’ en dan kan de fiets worden weggezet. “De fiets is nu officieel overgedragen van de handhaving op het depot.”

Tekst loopt door onder afbeelding

2900 fietsen

De fietsen krijgen een nummer toegewezen in het depot, een parkeerplek waar ze vanaf dat moment komen te staan. Gevaarlijk gestalde of overlastgevende fietsen worden vanaf dat moment drie maanden bewaard. Weesfietsen die veertien dagen op straat stonden, worden voor 28 dagen bewaard. En andersom: fietsen die langer dan 28 dagen niet zijn gebruikt, worden veertien dagen bewaard. Fietswrakken, dat zijn fietsen waar meerdere onderdelen van missen, worden zeven dagen op het depot bewaard. Daarna worden de fietsen gekocht door een opkoper. “In het depot is plek voor zo’n 2900 fietsen. Het aantal fietsen dat er wordt bewaakt, schommelt tussen de 2000 en 2100”, vertelt Kreugel. “We houden altijd een stuk of 400 plekken open voor gevaarlijk gestalde fietsen.”

Komt iemand zijn of haar fiets ophalen, dan krijgt die de fiets op een scherm te zien. Er volgt een korte verklaring voor het weghalen van de fiets – die stond bijvoorbeeld achter een bord met de melding ‘hier geen fietsen plaatsen’. Nadat de eigenaar van de fiets de boete heeft betaald, wordt de fiets door een medewerker uit het depot opgehaald. Alleen met een passend sleuteltje mag je de fiets weer meenemen. “Dat heb je nodig als bewijs dat de fiets van jou is.” Het teruggeven van de fiets gaat via een speciaal soort ‘sluis’, een deur die alleen de medewerkers van het depot kunnen openen. “Dat is om te voorkomen dat mensen er toch met de fiets vandoor gaan zonder te betalen”, legt Kreugel uit. Agressie komt op het fietsendepot overigens zelden voor, zegt hij.

Tekst loopt door onder afbeelding

Blauwdruk

Ook in het depot bewijst Utrecht zich als fietshoofdstad van de wereld. In de loop der jaren hebben Kreugel en zijn team een goedlopend systeem ontwikkeld. “Zo goed, dat andere Nederlandse steden, waaronder Amsterdam, het systeem hebben afgekeken van de Utrechters”, zegt Kreugel lachend. Hij vindt het prima. “Als ons een systeem als blauwdruk kan dienen voor de fietsendepots van andere gemeenten in Nederland, dan vind ik dat alleen maar mooi.”


Ken jij de verhalen achter de Utrechtse horeca uit de 20e eeuw? Arjan den Boer en Ton van den Berg hebben samen een boek over de verdwenen horeca uit deze periode gemaakt en dat is nu te bestellen in de DUIC shop! Bestel hier een exemplaar in de voorverkoop.

15 Reacties

Reageren
  1. Lexus

    Het is niet eens dweilen met de kraan open, het is druppeltjes vangen met alle kranen open. Ineffectief dus. Maar ik weet uit eigen ervaring dat er ook fietsen worden weggehaald die niets of niemand in de weg staan.

  2. Jos

    Zo zo. Is er een themamaand bij Duic? Iedere dag een nieuw artikel over de ‘gevaarlijk geplaatste fietsen’.

  3. BW

    @Jos
    Je bent me voor. Na het feuilleton over station Vaartsche Rijn nu een gezellige longread over gEvAaRlIjK gEsTaLdE fIeTsEn…

  4. Lauk

    Ik zou graag zien dat er ook actie wordt ondernomen tegen fietsen op de trottoirs die de weg versperren . Bijvoorbeeld in de Twijnstraat staan vaak fietsen in dubbele rijen dwars op het trottoir, ‘Men’ wil kennelijk zo dichtbij mogelijk de fiets neerzetten en niet een eindje verderop. Als je daar dan wat van zegt krijg je gauw een grote bek. Ik voel vaak de neiging opkomen om die fietsen omver te schoppen of het ventiel los te draaien, maar ik doe dat toch maar niet. Escalatie werkt zelden goed…

  5. Moniek

    Er zijn ook buitengewoon irritant gestalde fietsen.

  6. Wil

    Lekker fietsen bashen!

  7. Lexus

    @Wil: het zijn niet de fietsen die het probleem vormen, maar zelfzuchtige en onnadenkende fietsgebruikers, en die zijn er in Utrecht helaas onvoorstelbaar veel.

  8. Rottebert Peermans

    Waarom moet dat depot helemaal daar in Overvecht? Het kost voor veel mensen minimaal een uur om daar met het OV te komen. Op de de fiets kun je er natuurlijk sneller zijn, maar die fiets is door de gemeente gestolen en voor 23 euro losgeld gegijzeld.

    Ik ga wel met de auto. Lekker stinkende diesel natuurlijk en dan een paar extra rondjes om de milieuzone rijden.

  9. Lexus

    @Rottebert Peermans: en dan vervolgens proberen parkeergeld te ontduiken of te ontwijken? De fietsers begrijp ik wel, maar het gedrag van veel automobilisten in Utrecht is voor mij moeilijk te doorgronden.

  10. Woutje Wagmans

    Tip voor fietsteams handhaving
    Of eigenlijk een vraag
    Overal in de binnenstad banen voor blinden
    Daar staan bijna altijd fietsen op geparkeerd
    Heel erg a sociaal
    Je zal maar blind zijn
    Nog een ☝️ vraagje
    Bijvoorbeeld: de schoutenstraat , altijd staan de stoepen daar vol met fietsen
    Ben je blind, of rolstoel afhankelijk, dan kom je de schoutenstraat niet door
    Terwijl er op 50 meter afstand een overdekte fietsenstalling mis
    Wellicht belangrijk voor fietshandhaving
    Kijk of denk eens door denizen van blinden gehandicapten etcc
    Alvast dank
    Ps was ik nog vergeten de enorme fietsenchaos op uitgaansavonden op Ganzenmarkt Stadhuisplein schoutenstraat
    Ook hier zijn blinden en gehandicapten kansloos
    Alvast dank

  11. Pieter

    Maar verkeerd geplaatste klikos en illegaal gedumpt van bedrijven doen ze dan weer niets aan. Maar een “verkeerd” gestalde fiets dan weer wel fijne stad is het toch.

  12. Natte Otter

    @jos @BW

    De redactie is daar om de hoek. Iemand heeft zich lopen ergeren…

    Overigens; Gevaarlijke fietsen… Really? Een stilstaande fiets is gevaarlijk, hinderlijk, sure. Maar gevaarlijk? Nee. Gevaarlijk is een tijger die losloopt.

  13. Sjaak

    Brrrr, gevaarlijke fietsen 🧟🧟‍♀️🧟‍♂️👻

  14. woutvr

    fietshoofdstad van de wereld, schrijft DUIC. Dacht het niet. Dan moet Utrecht toch echt beter zijn best doen, hoor..

  15. Pee

    Kentekens op alle fietsen en wegenbelasting betalen.
    Flitspalen voor door rood rijdende fietsers .
    APK voor fietsen en scooters invoeren .
    Dat zal de berg lastige fietsen doen afnemen .

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).