Filmtheater ’t Hoogt heeft een nieuw plan waarmee het zijn positie in de stad wil verstevigen. Na het mislukken van Artplex op Smakkelaarsveld en De Kade op Paardenveld mikt het filmtheater nu op een toekomst in de City-bioscoop aan de Voorstraat. Daar moet ’t Hoogt méér worden dan een bioscoop, namelijk ‘een podium voor beeldcultuur’. Daarvoor moet wel de andere grotere speler, Kinepolis, wijken.
City op de Voorstraat: Wordt dit de nieuwe plek van ‘t Hoogt?
In 1973 opende ’t Hoogt als eerste filmtheater in Nederland de deuren, in de gelijknamige straat in het centrum van Utrecht. In de loop der jaren is het filmhuis gegroeid – nu zit het in een zevental met elkaar verbonden historische panden. De drie zalen hebben in totaal 212 stoelen. Het filmtheater zit al bijna 45 jaar op dezelfde plek, maar de accommodatie zou op termijn niet meer voldoen. Daarom beraadt het zich al sinds de jaren negentig op zijn positie in de veranderende filmwereld.
Smakkelaarsveld en Paardenveld
Oud-directeur Henk Camping is lang op zoek geweest naar een nieuwe plek. De huidige directeur, Rianne Brouwers, vertelt: “Hij kwam uit bij de plannen voor het Artplex op het Smakkelaarsveld, met onder andere de Bibliotheek++. Die plannen hebben nogal een aanloopperiode gehad.” Brouwers wijst naar een rij opbergmappen in haar kantoor waar ‘Artplex’ op staat. “Er is heel veel moeite, tijd en geld in dat plan gestoken, maar het ging uiteindelijk niet door.”
[caption id=”attachment_238054” align=”aligncenter” width=”1600”]
Directeur Brouwers: “Toen was met de eigenaar van de panden van ’t Hoogt echter wel al de afspraak gemaakt dat het filmtheater zou verhuizen. De panden moeten hoognodig gerenoveerd worden en dat zou goed uitkomen met onze verhuizing naar het Smakkelaarsveld. Maar dat ging dus niet door.” Henk Camping had ondertussen plaatsgemaakt voor zijn opvolger Friederike Weisner, en ook was er een nieuw plan: De Kade.
Filmdistributeur Pim Hermeling presenteerde in 2014 zijn plannen voor de arthouse-bioscoop De Kade in Wijk C. Het moest niet alleen een bioscoop worden, maar een multifunctioneel gebouw op het gebied van beeldcultuur. ’t Hoogt zou ook in het pand komen te zitten. In februari vorig jaar bleek dit plan plotsklaps niet meer haalbaar; de aandeelhouders van de grondeigenaren wilden de grond niet meer ter beschikking stellen aan dit grootschalige project.
Toen trad Brouwers aan als directeur. Ze begon in een periode dat er nagedacht moest worden over plannen voor de toekomst, het huisvestingsprobleem nog aan de orde was en de nieuwe Cultuurnota 2017-2020 eraan kwam. “Ik moest dus een nieuw plan schrijven waarmee we klaar zouden zijn voor de toekomst.” Brouwers stelde een shortlist op: “We hebben nagedacht over verhuizen naar het Beatrixgebouw, de oude Pastoe-fabriek en Tivoli Oudegracht. Maar in die panden zouden we mogelijk pas over enkele jaren terecht kunnen, terwijl we volgend jaar al weg willen.”
Parallel aan deze zoektocht liep het schrijven van het meerjarenplan voor de Cultuurnota; eens in de vier jaar kunnen instellingen een plan indienen voor een meerjarige subsidie. ’t Hoogt krijgt al jaren subsidie en wil dat graag zo houden. “Lichtelijk naïef hebben wij toen in ons plan gezet dat we doorgaan met wat we doen, dat we extra gaan inzetten op educatie maar nog niet weten waar we dit gaan doen, aangezien we nog geen zekerheid hebben over onze huisvesting.” De gemeente vond dit ook een onzekere situatie. ’t Hoogt kreeg het verzoek met een nieuw meerjarenplan te komen op basis van een nieuwe locatie. Een externe adviescommissie gaat het plan bekijken. De subsidie van 410.631 euro per jaar werd onder deze voorwaarden wél toegezegd. Vorige week werd het plan gepresenteerd – ’t Hoogt wil verhuizen naar het pand van de City-bioscoop op de Voorstraat.
Voorstraat
’t Hoogt is niet de enige partij die geïnteresseerd is in het City-pand. Het gebouw is eigendom van de familie Wolff. De familie exploiteerde tot voor kort meerdere bioscopen in het land. Het Belgische Kinepolis heeft de exploitatie overgenomen, maar de familie Wolff is nog steeds eigenaar van de panden – zodoende huurt Kinepolis momenteel de bioscoop aan de Voorstraat van Wolff. Kinepolis was dan ook verrast door de plannen van ’t Hoogt. “We zijn in gesprek met de eigenaar van de City over de verdere plannen voor de bioscoop onder de vleugels van Kinepolis. Het blijft onze intentie de exploitatie van de City voort te zetten”, vertelt woordvoerder Saskia Hage.
Stelling beweert dat hij de arthouse-films waar ’t Hoogt om bekend staat ook kan laten zien zonder subsidie. Brouwers: “Ik begrijp niet hoe hij dat met droge ogen kan beweren. Als ik kijk naar onze begroting en bezoekcijfers dan heb ik toch echt subsidie nodig. Wij laten jaarlijks tachtig films zien die niet rendabel zijn.” Stelling legt uit: “Er zit nu al enige overlap tussen onze filmprogramma’s. Ik kan de films van ’t Hoogt ook vertonen zonder subsidie. Maar ik snap dat het publiek op vrijdag- en zaterdagavond een ander soort films wil zien dan het publiek op zondagmiddag. In het weekend is er meer uitgaanspubliek. Op maandag- of dinsdagavond hebben wij zeker wel een zaal over voor een kleine documentaire.” Brouwers geeft aan dat het hun culturele en maatschappelijke verantwoordelijkheid is om de artistieke films te laten zien: “Juist ook op momenten dat meer mensen tijd hebben om naar de film te gaan.”
De subsidie voor de programmering van bijzondere films bij ’t Hoogt vindt Stelling echter niet meer nodig: “Filmhuizen waren ooit opgericht voor de verspreiding van bijzondere films. Die functie is verloren gegaan doordat je ze nu ook thuis op de computer kunt bekijken.” Desondanks ziet Stelling de subsidie die ’t Hoogt nu krijgt liever niet verdwijnen. “Maar er zou meer mee moeten gebeuren op het gebied van educatie en evenementen.”
Educatie en ontmoetingsplek
’t Hoogt ziet ook in dat alleen het programmeren van films niet toekomstbestendig is. Met de verhuizing naar de City wil ’t Hoogt een nieuwe weg inslaan. Brouwers: “De stad heeft nu méér nodig. Als podium voor beeldcultuur kunnen we mensen leren hoe ze films kunnen interpreteren, helpen filmliefde te ontwikkelen en filmmakers ondersteunen. We maken de link van leren waarderen, leren maken en het vertonen van films. Zo is de cirkel rond. We willen brede doelgroepen aantrekken en een springplank zijn voor jonge makers.”
Er zal nog heel veel moeten gebeuren voordat ’t Hoogt het pand aan de Voorstraat kan betrekken; allereerst zou de huidige huurder Kinepolis het pand moeten verlaten. Daar moeten Wolff en Kinepolis eerst uitkomen. “Het pand heeft achterstallig onderhoud en er moet asbest verwijderd worden”, zegt Brouwers. “Ook hebben wij met Wolff bekeken wat er verbouwd moet worden. Daar ligt een begroting voor. We bekijken nu wat we echt willen en wie wat betaalt. Alles wat Wolff gaat betalen aan de verbouwing verrekenen ze in de huur. Zoals het er nu uitziet, gaan Wolff en wij allebei de helft betalen.” De totale kosten zouden zo’n twee miljoen euro zijn. ’t Hoogt wil zijn deel ophalen via crowdfunding, leningen en fondsen én bij de gemeente aankloppen voor extra geld.
Ondanks alle onzekerheden heeft Brouwers vertrouwen in de toekomst. “Ik ga ervanuit dat wij in de City komen.” Mocht het niet lukken, dan gaat de directeur met de eigenaar van de ’t Hoogt-panden bekijken of ze nog wat langer kunnen blijven.
Jos Stelling ziet in de City-bioscoop ook graag een groot filmhuis komen en wenst ’t Hoogt succes met de plannen. Het liefst zou de eigenaar van het Louis Hartlooper Complex en Springhaver zelf gaan ondernemen in de City. “Dan zou ik graag samenwerken met ’t Hoogt.” Brouwers geeft aan dat er al langer gesprekken lopen met Stelling over een eventuele samenwerking. “Ik praat graag verder, maar eerst zetten we in op het meerjarenplan en de verhuizing.”
Reacties politiek op de nieuwe plannen van ‘t Hoogt
D66 Aline Knip
“Ik hoop vooral dat ze er snel uitkomen qua huisvesting, dat zou het beste zijn voor alle partijen. Het is natuurlijk een beetje een kip-ei verhaal dat ze nu relatief weinig bezoekers hebben en wel willen verhuizen. Ze willen juist verhuizen zodat ze meer kunnen programmeren en zo meer bezoekers kunnen trekken. Het is afwachten wat de adviescommissie er van vindt. ‘t Hoogt heeft een hoop te bieden op het gebied van beeldcultuur en filmeducatie.”
GroenLinks Steven de Vries
“In Utrecht is de ruimte voor een filmhuis heel belangrijk. Ik ben blij als de onderhandeling tussen ’t Hoogt en City slaagt. ’t Hoogt is uniek, ze vertonen films die je nergens anders kunt zien. Ze richten zich ook op educatie, bijvoorbeeld op het gebied van mediawijsheid. Het is een plek voor debat en een plek voor makers. Het is te kort door de bocht om ’t Hoogt te vergelijken met bijvoorbeeld het Louis Hartlooper Complex, 95 procent van de films die gedraaid worden bij ’t Hoogt worden niet gedraaid bij het Louis Hartlooper Complex. Elke stad heeft een gesubsidieerd filmtheater. Ik verbaas me over de vooringenomenheid van DUIC over dit onderwerp en vind de continue negatieve aandacht voor ’t Hoogt erg jammerlijk.”
Partij voor de Dieren Eva van Esch
“Ja, de verhuizing is verantwoord, zolang ’t Hoogt hun programma voort kan zetten, andersoortige films kan laten zien en aan de subsidie-eisen kan voldoen. City is een mooie plek en een goed ‘t Hoogt is van groot belang. We vinden het helemaal niet erg (dat er een lage opkomst is) omdat ze hele andere films vertonen en omdat de PvdD kleinschalige --- ook een kans wil geven.”
VVD André van Schie
“Ik kan het nog niet heel goed beoordelen omdat ik volgende week hier nog besprekingen over heb. Toch zou ik het raar vinden als ’t Hoogt op de commerciële markt zou concurreren vanuit een gesubsidieerde positie. Ik kan me het businessmodel van ’t Hoogt ook niet goed voorstellen bij het overnemen van City op de Voorstraat. Ik ben benieuwd naar de afspraken die er staan tussen City en Kinepolis, de huidige huurder die blijkbaar van niets wist en ook graag door blijft gaan met het huren van City. Natuurlijk is het goed als er een zinvolle bestemming komt voor ’t Hoogt en ik vind het ook goed dat ze kijken naar bestaande voorzieningen. Ze zouden ook kunnen kijken naar het aanbieden van een educatief programma in het Louis Hartlooper Complex of in Kinepolis, maar blijkbaar willen ze toch hun zelfstandige positie behouden en daarmee een concurrent uit de markt drukken. We kunnen nu nog geen duidelijke uitspraak doen omdat het overleg nog loopt, maar we fronsen wel onze wenkbrauwen.”
Stadsbelang Utrecht Cees Bos
“’t Hoogt heeft opdracht gekregen om een andere ruimte te gaan zoeken, dus het is logisch dat ze met een alternatief komen. Ik weet er het fijne nog niet van, maar de locatie van City aan de Voorstraat zou volgens de plannen van ’t Hoogt een drastische verbouwing moeten ondergaan, waarvoor ze geld willen van de gemeente. Ze krijgen nu 8 a 9 euro aan subsidie per verkocht kaartje en ik verwacht dat dat niet zal verbeteren met een nieuwe locatie. De kosten van de verbouwing zouden in de miljoenen lopen en ik vind niet dat de gemeente daarvoor garant moet staan. Dat is met andere projecten waarbij we dat risico liepen, kijk naar DomUnder, ook mis gegaan. Die eindigen altijd in mineur. Ik wil dit dus geen kans geven, sterker nog, wat mij betreft mag de subsidie volledig weggehaald worden bij ’t Hoogt en kan het gegeven worden aan de partijen die bij de verdeling van het Cultuurconvenant subsidie hebben misgelopen. Daarvoor hebben wij ook een amendement ingediend.”
PvdA Ruben Post
“Ik werd wel heel enthousiast van het plan. ’t Hoogt is natuurlijk al heel lang opzoek naar nieuwe huisvesting en dat het plan voor het Smakkelaarsveld uiteindelijk niet door ging was natuurlijk een tegenvaller. Je moet je ook niet blindstaren op het aantal bezoekers van het ’t Hoogt. De voorstellingen zijn niet voor iedereen, maar dragen wel bij aan het aanbod. Met een groter pand willen ze juist ook meer publiek trekken en zo meer inkomsten genereren.”
SP Hilde Koelmans
“Er zitten natuurlijk wel wat haken en ogen aan: kosten voor de verbouwing van City zouden neerkomen op twee miljoen euro volgens de plannen van ’t Hoogt. En wie betaalt dat? Ik zie niet in waarom de gemeente dat zou moeten doen. Ik denk dat een samenwerking met Jos Stelling of andere particulieren wel succesvol kan zijn. En als zij daar samen uitkomen is dat natuurlijk prima. Misschien kan Jos Stelling het kopen en kunnen ze het samen succesvol maken. City staat nu gewoon te vervallen, omdat Kinepolis er geen werk van maakt. Iets levendigs op die locatie is dus sowieso goed.”
