Mist Utrecht een goed plein? Dat is de vraag

De Neude. Foto: Marlot van den Berg / DUIC
De Neude. Foto: Marlot van den Berg / DUIC

Neude, Vredenburg, Ledig Erf, Domplein, Janskerkhof of de Mariaplaats. Utrecht heeft nogal wat pleinen binnen de singels.

Het Vredenburg wordt bovendien binnenkort op een nieuwe manier aangesloten op Hoog Catharijne en er komen minimaal veertien bomen, bankjes en een kunstwerk. De definitieve herinrichting moet begin 2018 af zijn.

Even verderop krijgt de Neude er dat jaar met de heropening van het voormalig postkantoor een publiekstrekker bij. Verder zijn er momenteel nieuwe pleinen in aanleg – binnenkort kom je bij de uitgang van Utrecht Centraal aan de kant van de binnenstad op het Stationsplein uit.

Toch wordt er nog vaak gezegd dat Utrecht een goed plein mist in de binnenstad. Mist Utrecht een goed plein? Dat is de vraag.

Arjan den Boer, publicist kunst, cultuur en geschiedenis

‘De Neude is mede dankzij de festivals het beste plein’

“Utrecht heeft genoeg goede pleinen. De Neude is natuurlijk het beste, niet alleen door de horeca, maar ook de festivals die er soms worden gehouden. Met de bibliotheek in het postkantoor als een soort cultuurcentrum zal het alleen maar beter worden. Omdat het een publiek gebouw wordt – waar ik me ook voor heb ingezet – zullen hal en plein hopelijk naadloos in elkaar overgaan. Ook het plein achter het Stadhuis vind ik een prettige plek; het is niet zo massaal en een beetje beschut, met terrassen van onder andere De Zaak. Het Janskerkhof kun je met een beetje goede wil ook een plein noemen, het heeft veel groen en horeca. Het Wed is eigenlijk ook een klein plein. En het Domplein wordt momenteel herstraat zonder aparte straat of weg, ik ben benieuwd of dat goed uitpakt – het is op zich een goede plek, maar de beruchte wind daar is en blijft een probleem. Die nieuwe bestrating vind ik ook een goed idee voor de Neude; laat het plein doorlopen tot de deur van het postkantoor en aan de andere kant tot aan de wijnbar en de Stayokay. Of het nieuwe Stationsplein een echt plein zal worden, betwijfel ik: het komt niet op straatniveau en zal vooral een doorgangsplek zijn. Maar ik hoop dat het goed uitpakt, want een station zonder stationsplein is geen echt station!”

Dick Gort, directeur Vastgoed bij a.s.r.

‘Utrecht is in 2018 een mooi plein rijker’

“Natuurlijk heeft Utrecht mooie pleinen en plekken in de binnenstad! Maar er wonen ook veel mensen niet in de binnenstad van Utrecht. In Leidsche Rijn wonen nu 83.000 mensen en naar verwachting groeit dit aantal naar 100.000. Het Leidsche Rijn Centrum is in aanbouw en opent in 2018. Midden in dat centrum komt het Brusselplein. De kwaliteit van de gevels, de inrichting van het plein en de functies van een plein zijn bepalend of een plein aantrekkelijk is of niet. Het Brusselplein is omringd door gebouwen die zijn ontworpen door toparchitecten. De inrichting is op basis van hoogwaardige materialen met veel groen. Een kunstwerk met waterpartij en speelgelegenheid voor kinderen en veel terrassen zorgen voor levendigheid voor jong en oud. Maar juist ook de combinatie van horeca, een bibliotheek, winkels en de royale entrees van de woningen zorgen dat het Brusselplein een plein voor iedereen wordt.  Wij zijn ervan overtuigd dat Utrecht in 2018 een mooi plein rijker is.”

Het Vredenburg. Foto: Marlot van den Berg / DUIC

Ton Konings, bewoner Vredenburgplein

‘Het Vredenburgplein is ongezellig en leeg’

“Utrecht mist een karakteristiek stadsplein. De stad heeft meerdere pleinen die gebonden zijn aan een buurt, of een bepaalde historie of historisch gebouw. Veel van deze pleinen kunnen beter en functioneler ingericht worden. Het eerste plein dat de bezoeker vanuit Hoog Catharijne en de vele parkeerplaatsen tegenkomt op weg naar de binnenstad, is het Vredenburgplein. Dat is momenteel onduidelijk en ongezellig en het wordt vooral gebruikt om warenmarkten onder te brengen op minstens drie van de zeven weekdagen. De afgelopen jaren is het besef ontstaan bij de gemeente en de marktkooplui dat het plein een bijzondere ligging heeft op de scheiding van de nieuwe en oude stad. Een plek van ontmoeting. Een omsloten plein dat men een huiskamerfunctie wil toedichten. De grote warenmarkten kunnen dus beter op andere plekken worden ondergebracht. Het college van B&W heeft op 30 november 2016 een brief uitgedaan (‘Voortgang herinrichting en kunst Vredenburgplein’) waarmee zij een nieuwe weg inslaan: niet meer gebonden aan de marktlobby, niet alleen ruimte voor kramen. Een belangrijke passage uit deze brief met betrekking tot de doelstelling is: ‘goede inpassing van zitmeubilair en een volwaardige inpassing van kunst op het plein’. Binnen deze formulering past zonder meer de lang gekoesterde wens van bewoners: ‘zitbanken aan de periferie en een ontmoetingsmonument in het midden van het plein’.”

Manon van der Wiel, secretaris Commissie Welstand en Monumenten

‘Utrecht mag zich rijk rekenen’

“Utrecht mag zich rijk rekenen met een diversiteit aan mooie pleinen: verschillend van karakter, maat en functie. De Neude is een meer functioneel evenementen- en terrassenplein. Het Domplein heeft zijn door de geschiedenis bepaalde vorm en neveneffecten: de wind. Het Geertekerkhof heeft een eigen intieme sfeer en het Janskerkhof diverse functies die in de historische omgeving passen. Een stedelijk randplein als het Ledig Erf is bijzonder door zijn eigen schaal en sfeer en de pandhoven naast de Dom en bij de voormalige Mariakerk waan je je niet in de stad. Het Vredenburgplein kreeg door de bouw van de Hollandse toren meer het karakter en de schaal van een stedelijk plein. Ook het nieuwe centrum in Leidsche Rijn met een evenementenplein en een stadsplein voegt iets toe aan de stad. En de ontwerpen voor het Stationsplein zijn hoopvol; het is goed dat Utrecht aan beide stationszijden een verblijfsplein krijgt in de open lucht, die bij een station past – een stedelijk gemis vóór de herontwikkeling van het Stationsgebied. Goede pleinen moeten in winter en zomer hun eigen kwaliteit hebben en dat is in Utrecht het geval!