Straatnamen: hoe komt de Koningsweg aan zijn naam?

Afbeelding

In deze rubriek vertellen we het verhaal achter de straatnamen in de stad. Sommige namen zijn voor iedereen bekend, andere juist helemaal niet. Voor alle namen geldt dat ze niet zomaar gekozen zijn. Maar wat is eigenlijk de herkomst van de namen? Dat zoeken we uit.

De route die we tegenwoordig kennen als de Koningsweg is al vele eeuwen een belangrijke uitvalsweg van Utrecht, en ook een van de oudste. Er zijn bronnen die spreken dat hier al een weg liep in de achtste eeuw, door het Kromme Rijngebied richting Wijk bij Duurstede. Toentertijd een belangrijke handelsstad met de naam Dorestad.

De naam ‘Koningsweg’ in Utrecht is echter pas veel later ontstaan. In onderzoek van de Provincie Utrecht is te lezen dat dit stamt uit de tijd toen Lodewijk Napoleon zijn zinnen had gezet op Amelisweerd. Hij kocht het landgoed in 1808 toen hij koning was van Holland. De koning was van plan van het landgoed de koninklijke residentie te maken. Zelf zou hij op Oud-Amelisweerd gaan wonen terwijl zijn beveiliging op Nieuw-Amelisweerd werd ondergebracht.

Dit plan werd echter nooit volbracht. In die tijd werd echter wel de uitvalsweg van Utrecht richting de landgoederen verbeterd, en daarmee ontstond ook de naam Koningsweg. Deze weg loopt ook door in wat we nu kennen als gemeente Bunnik, alwaar de straat Koningslaan heet.

Na een korte tijd verkocht Napoleon het landgoed weer en hij trad in 1810 zelf ook af. Niet veel later werd Nederland ingelijfd bij het Eerste Franse Keizerrijk.

Opnieuw inrichten

Met de uitbreiding van Utrecht en de aanleg van moderne infrastructuur heeft de Koningsweg deels zijn historische functie als hoofdroute verloren, maar hij blijft een bekende weg met een rijke geschiedenis. Veel mensen gebruiken de weg nog als uitvalsweg naar Amelisweerd.

De gemeente Utrecht is van plan om een deel van de huidige Koningsweg opnieuw in te richten. Het gaat om het stuk vanaf de kruising met de Oosterspoorbaan tot de kruising met de trambaan bij de Laan van Maarschalkerweerd. Ook wordt er nu gewerkt aan de terugkeer van de historische Damsluisbrug op de Koningsweg. De damsluisbrug lag over de sloot die beide fortgrachten van de Lunetten met elkaar verbond. Deze brug werd in 1962 gedeeltelijk gesloopt en moet dit jaar terugkeren.