GroenLinks-PvdA grootste in versplinterd Utrecht: wat zegt de uitslag over de komende vier jaar?

Algemeen 19/3/26 - 11:30 Door: Redactie

GroenLinks-PvdA is met afstand de grootste partij geworden in Utrecht. Uit de voorlopige uitslag, gebaseerd op ruim 86 procent van de stemmen, komt de partij uit op 14 zetels. Daarmee laten ze tweede en derde plek D66 (9 zetels) en VVD (5 zetels) duidelijk achter zich. Maar achter die duidelijke winnaar schuilt een ander verhaal: met een groot aantal eenzetelpartijen raakt de Utrechtse raad verder versplinterd.

Tijdens de uitslagenavond in de Winkel van Sinkel maakte burgemeester Sharon Dijksma de tussenstand bekend. Wat meteen opviel: naast de grote winnaar telt de raad straks een groot aantal kleine partijen. In totaal komen er naar verwachting zestien partijen in de raad, waarvan tien met slechts één zetel.

Logische coalitie, maar geen vanzelfsprekendheid

Met deze uitslag ligt een coalitie van GroenLinks-PvdA en D66 voor de hand. Samen hebben zij precies 23 zetels, genoeg voor een meerderheid in de 45 zetels tellende raad. Voorheen hadden zij nog Student & Starter en ChristenUnie nodig om aan een meerderheid te komen.

Toch is het de vraag of ze het daarbij laten. Een minimale meerderheid is kwetsbaarder. Het zou daarom kunnen dat GroenLinks-PvdA en D66 nog naar één of twee partijen zoeken om het bestuur met een grotere meerderheid stabieler te maken. Of dit gaat gebeuren, zal de komende weken, en mogelijk maanden, duidelijk worden tijdens de formatie.

Winnaars en verliezers

Naast GroenLinks-PvdA en D66, die beide groeien, zijn er ook duidelijke verliezers. Volt levert flink in en zakt van drie naar één zetel. Partij voor de Dieren, ChristenUnie en Student & Starter lijken ook een zetel in te moeten leveren. De SP verdwijnt naar verwachting uit de raad.

Daartegenover staan enkele winnaars. DENK stijgt met één naar twee zetels. Utrecht Solidair behoudt de zetel met voormalig SP-fractievoorzitter Yvonne Hessel, net als UtrechtNu! met oud-PVV’er David Bosch. Ook nieuwkomers JA21 en Forum voor Democratie lijken hun intrede te doen in de raad, beide met één zetel.

Bij de afsplitsingen waaruit nieuwe partijen zijn ontstaan in de afgelopen raadsperiode is het beeld van succes wisselend. Waar Utrecht Solidair en UtrechtNu! erin slagen een zetel te behouden, lijkt LINK, de partij van voormalig GroenLinks-raadslid Pepijn Zwanenberg, buiten de boot te vallen.

Versplintering zet door

De belangrijkste conclusie van deze verkiezingen is misschien wel de verdere versplintering van de Utrechtse politiek. Utrecht heeft een duidelijke winnaar, maar geen eenvoudig bestuur. De komende tijd zal blijken of die overwinning zich ook vertaalt in een stabiele coalitie.

Voor grote partijen betekent dit dat ze vaker moeten samenwerken en onderhandelen. Voor kleine partijen biedt het kansen om invloed uit te oefenen, maar het maakt het politieke speelveld ook onoverzichtelijker.

De vraag die nu hangt: blijft iedereen als losse partij opereren, of zoeken kleinere partijen elkaar op in samenwerkingen of fusies om meer gewicht in de schaal te leggen?

Voorlopige zetelverdeling (op basis van 86% van de stemmen)