De gevolgen van het overvolle stroomnet in Utrecht worden steeds concreter. Duizenden nieuwbouwwoningen en tientallen bouwprojecten dreigen vertraging op te lopen. Dat blijkt uit antwoorden van het college op vragen van de gemeenteraad.
Duizenden Utrechtse nieuwbouwwoningen mogelijk vertraagd door vol stroomnet, gemeente kijkt naar inzet generatoren
Volgens de gemeente gaat het om 6.200 tot 9.700 woningen, verspreid over 52 tot 88 projecten. Ook 20 tot 26 bouwprojecten voor bijvoorbeeld scholen en buurthuizen dreigen te vertragen.
Het college geeft aan de dreigende impact te willen beperken, onder meer met het inzetten van tientallen kleine generatoren, “vergelijkbaar met een (vracht)automotor”. Daarmee zou voor een groot deel van de projecten alsnog stroom geregeld kunnen worden. Maar of dat ook echt kan, is nog onzeker. “Dit hangt vooral nog af van de vergunbaarheid van generatoren die nog nader onderzocht wordt”, schrijft het college.
Een deel van de bouw kan gewoon doorgaan en voor een andere grote groep projecten wordt gekeken naar grotere noodoplossingen. Ook dreigt de verduurzaming van zo’n 200 bestaande gemeentelijke gebouwen vertraging op te lopen.
Verrast door snelle verslechtering
De gemeente geeft aan overvallen te zijn door de ernst van de situatie. Netbeheerder TenneT kwam in februari met de waarschuwing dat er mogelijk al deze zomer een stop komt op nieuwe aansluitingen. “Wij waren verrast door de aankondiging van de dreigende aansluitstop en de korte termijn waarop deze mogelijk al van kracht wordt”, schrijft het college. Dat gevoel werd versterkt doordat het beeld in korte tijd omsloeg: waar de situatie eind 2025 nog iets leek te verbeteren, bleek begin dit jaar juist dat er minder ruimte op het net is dan gedacht.
Volgens de gemeente is de informatie vanuit netbeheerders bovendien beperkt. “De informatie die door de netbeheerders tot nu toe is gegeven is summier en zeer wisselend in detailniveau.”
Probleem speelt al langer
De netcongestie speelt al jaren, maar wordt nu nijpender. Sinds 2022 staan grote stroomverbruikers al op een wachtlijst. Inmiddels dreigt dat ook voor kleinere aansluitingen, zoals woningen.
Normaal gesproken wordt de situatie één keer per jaar doorgerekend, maar vanwege de druk gebeurt dat nu twee keer per jaar. Ondertussen wordt op landelijk niveau gekeken hoe ernstig de situatie precies is; het Rijk laat de laatste cijfers opnieuw controleren.
Gemeente wil meer grip
De gemeente heeft zelf maar beperkt invloed op het probleem, omdat netbeheerders beslissen over aansluitingen. Wel probeert Utrecht samen met andere overheden meer invloed te krijgen, bijvoorbeeld op de verdeling van schaarse capaciteit.
Om het probleem op langere termijn op te lossen, wordt het stroomnet uitgebreid. Netbeheerder Stedin werkt samen met TenneT aan grotere projecten, maar dat duurt nog jaren. Volgens het college komt er pas tussen 2033 en 2035 echt verlichting.
In de tussentijd worden er zo’n 800 extra trafohuisjes geplaatst in de stad om het lokale stroomnet te versterken. Dat zijn die kleine elektriciteitshuisjes die in wijken opduiken. Het vinden van plekken daarvoor is volgens de gemeente vaak “centimeterwerk”, omdat ze in een volle stad moeten worden ingepast.
