De gemeente Utrecht heeft de afgelopen twee jaar meerdere jongeren met zware problemen buiten reguliere jeugdzorginstellingen geplaatst. Sommige jongeren verbleven daarbij langer dan een jaar onder intensieve één-op-éénbegeleiding. De trajecten kostten samen ongeveer 1,8 miljoen euro. Dat blijkt uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen van partij UtrechtNu!.
Ook Utrecht plaatste kwetsbare jongeren buiten jeugdzorginstellingen: trajecten kostten bijna 1,8 miljoen euro
Volgens het college ging het in 2024 en 2025 om “minder dan tien jeugdigen” die alleen werden geplaatst met 24-uursbegeleiding buiten reguliere instellingen. Omdat het om een kleine groep gaat, wil de gemeente vanwege privacyredenen geen exact aantal noemen.
De jongeren verbleven onder meer in tijdelijke maatwerkvoorzieningen met een-op-een- of twee-op-een-begeleiding. De duur van de trajecten liep sterk uiteen: van een week tot langer dan een jaar.
Tekort aan passende zorgplekken
Aanleiding voor de vragen van UtrechtNu! was een landelijk artikel van het AD over jongeren die door gemeenten noodgedwongen worden ondergebracht op vakantieparken of in appartementen, omdat er te weinig passende plekken zijn in de zware jeugdzorg.
Ook Utrecht zegt met dat probleem te kampen. Volgens het college zijn deze plaatsingen soms nodig, omdat er geen passend alternatief beschikbaar is binnen de open jeugdzorg of omdat reguliere groepen niet geschikt zijn voor jongeren met zeer complexe problematiek.
De gemeente noemt de situatie tegelijkertijd “onwenselijk”. In de beantwoording schrijft het college dat langdurige afzondering en gebrek aan perspectief schadelijk kunnen zijn voor jongeren. “Langdurige afzondering of het ontbreken van een betekenisvolle daginvulling en perspectief kan leiden tot achteruitgang in de ontwikkeling”, aldus het college.
Ook erkent de gemeente dat deze vorm van zorg niet altijd helpt. “In dat laatste geval draagt deze vorm van zorg niet altijd bij aan het perspectief of de ontwikkeling van de jeugdige”, schrijft het college over de noodoplossingen.
Miljoenenkosten
De kosten van de trajecten bedroegen volgens de gemeente ongeveer 1,8 miljoen euro over 2024 en 2025 samen.
Het college zegt dat de uitgaven bijdragen aan de druk op de Utrechtse jeugdzorgbegroting, al zouden ze niet de belangrijkste oorzaak zijn van de financiële problemen binnen de jeugdzorg. De totale jaarlijkse jeugdzorgbegroting van Utrecht bedraagt ongeveer 150 miljoen euro.
Volgens de gemeente speelt landelijk een groter probleem: gesloten jeugdzorg wordt afgebouwd, maar passende alternatieven komen nog onvoldoende van de grond. Daardoor ontstaan vaker tijdelijke noodoplossingen zoals individuele plaatsingen met intensieve begeleiding.
Vrijheidsbeperking
Het college schrijft verder dat bij negen Utrechtse jongeren met een machtiging gesloten jeugdhulp sprake was van vrijheidsbeperkende maatregelen. Bij de meeste individuele plaatsingen gaat het volgens de gemeente officieel om vrijwillige trajecten, waarbij ouders en jongeren toestemming geven. Tegelijkertijd erkent Utrecht dat intensieve begeleiding in de praktijk “wel een vrijheidsbeperkende werking kan hebben”.
De gemeente zegt te werken aan nieuwe vormen van hoogspecialistische jeugdhulp om in de toekomst betere alternatieven te bieden.
