Wie vanaf vrijdag 10 juli met de auto door Utrecht rijdt, moet goed opletten. Op ongeveer 270 straten gaat de maximumsnelheid omlaag van 50 naar 30 kilometer per uur. Daarmee is het een van de grootste verkeerswijzigingen in de stad van de afgelopen jaren. De gemeente wil de verkeersveiligheid vergroten en het aantal ongelukken terugdringen. Maar wat betekent de nieuwe maatregel nu eigenlijk voor Utrechters?
Utrecht trapt op de rem: vanaf vrijdag 270 wegen van 50 naar 30 km/u
De nieuwe maximumsnelheid geldt op alle straten waar auto’s en fietsers de rijbaan delen en waar geen apart fietspad ligt. In één keer gaan daardoor ongeveer 270 straten of straatdelen over naar 30 kilometer per uur. Dat gebeurt met relatief eenvoudige maatregelen, zoals nieuwe verkeersborden, 30-markeringen op het asfalt en het verwijderen van middenstrepen aan het begin van de nieuwe 30-kilometerzones.
Niet op alle plekken waar auto’s en fietsers dezelfde weg delen, verandert de snelheid. Belangrijke doorgaande wegen blijven 50 kilometer per uur. De gemeente noemt onder meer de Einsteindreef, Beneluxlaan en Vleutensebaan als voorbeelden. Volgens de gemeente zijn dit de belangrijkste routes door de stad en moeten deze hun verkeersfunctie behouden.
Wordt de reistijd langer?
Onderzoek naar stedelijke 30-kilometerzones laat zien dat de reistijd doorgaans beperkt toeneemt. Dat komt doordat verkeer in de stad niet alleen wordt bepaald door de maximumsnelheid, maar vooral door verkeerslichten, kruispunten en drukte. Onderzoeken spreken veelal over een reistijdtoename van enkele procenten, zo’n 3 tot 5. In sommige gevallen neemt de reistijd juist af binnen 30-kilometerzones.
Waarom juist deze 270 straten?
De gemeente verlaagt de snelheid op wegen waar auto’s en fietsers dezelfde rijbaan gebruiken. Juist daar kunnen grote snelheidsverschillen voor gevaarlijke situaties zorgen. Zoals eind juni het geval was bij de Hooft Graaflandstraat in Hoograven, waar een auto te hard reed en over de kop vloog. Of jouw straat er tussen staat zie je hier.
In de komende jaren wordt de verlaging ook nog in tachtig extra straten ingevoerd. Dat zijn wegen met vrijliggende fietspaden. Volgens de gemeente zijn daar grotere aanpassingen nodig om 30 kilometer per uur mogelijk te maken, zoals een smallere rijbaan, ander asfalt of verkeersdrempels. Daarom worden deze wegen pas aangepakt als ze de komende jaren groot onderhoud krijgen of opnieuw worden ingericht.
Helpt 30 kilometer per uur echt?
Volgens de gemeente wel. Bij een lagere snelheid hebben weggebruikers meer tijd om te reageren en is de remweg korter. Mocht er toch een aanrijding plaatsvinden, dan zijn de gevolgen doorgaans minder ernstig. Ook neemt verkeersgeluid vaak af.
De belangrijkste reden voor de snelheidsverlaging is verkeersveiligheid. Volgens kennisinstituut SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) heeft snelheid niet alleen invloed op de kans op een ongeval, maar ook op de ernst van het letsel. Bij een botsing met 30 kilometer per uur is de overlevingskans van een voetganger volgens SWOV ongeveer 95 procent. Bij 50 kilometer per uur daalt die naar ongeveer 60 procent. Bovendien is de stopafstand bij 30 kilometer per uur ongeveer de helft van die bij 50 kilometer per uur, waardoor bestuurders meer tijd en ruimte hebben om te reageren.
Tegelijk plaatsen onderzoekers ook een kanttekening. Alleen een nieuw verkeersbord zorgt niet automatisch voor lagere snelheden. Op brede, overzichtelijke wegen blijven automobilisten vaak harder rijden dan de bedoeling is. Daarom kiest Utrecht ervoor om bepaalde wegen uiteindelijk ook anders in te richten, bijvoorbeeld door rijbanen smaller te maken of drempels aan te leggen. Deze herinrichtingen kosten tijd en zullen dus pas na 10 juli plaatsvinden.
Al tien jaar op de tekentafel
De gemeente werkt al jaren aan de plannen. In het Mobiliteitsplan uit 2016 werd vastgelegd dat 30 kilometer per uur de norm moet worden op straten waar auto’s en fietsers de ruimte delen. Aanvankelijk zou de snelheidsverlaging vooral worden ingevoerd tijdens groot onderhoud en herinrichtingen, waardoor de volledige uitvoering nog jaren zou duren. Nadat de gemeenteraad had gevraagd te onderzoeken of dit sneller kon, koos het college voor een versnelde aanpak. Daardoor gaan nu in één keer ongeveer 270 straten over naar 30 kilometer per uur, terwijl de complexere wegen de komende jaren volgen.
Voor veel Utrechters betekent vrijdag 10 juli daarom vooral een nieuwe verkeersrealiteit. Op honderden straten waar jarenlang 50 kilometer per uur mocht worden gereden, wordt 30 vanaf nu de norm.
