Ongeveer 90 procent van de sociale huurwoningen die tussen 1 augustus en medio september in Utrecht vrijkomen, gaan naar statushouders. Dit betekent dat er in deze zes weken nauwelijks woningen beschikbaar komen voor andere woningzoekenden. “We zijn ons ervan bewust dat dit een lastige boodschap is voor iedereen die al langere tijd wacht op een woning”, schrijft het college in een brief aan de raad.
Bijna alle vrijgekomen sociale huurwoningen in Utrecht gaan tijdelijk naar statushouders
Vorige maand heeft Den Haag de gebrekkige doorstroming in de asielketen uitgeroepen tot nationale crisis. Statushouders blijven te lang in de azc’s (landelijk zijn dit er zo’n 14.000) en daarbij komen er veel asielzoekers binnen in het aanmeldcentrum in Ter Apel. “Dit levert schrijnende en inhumane situaties op; mensen slapend op stoelen of buiten voor het aanmeldcentrum Ter Apel”, aldus de gemeente.
Om deze doorstroom op gang te krijgen heeft het Rijk een beroep gedaan op de Nederlandse gemeenten. Zo moeten 7.500 statushouders op korte termijn vanuit een azc verhuizen naar opvang of een woning. Zo’n 10 procent hiervan moet worden gehuisvest in de provincie Utrecht.
Asielketen
De gemeente Utrecht heeft daarnaast van het Veiligheidsberaad de opdracht gekregen om voor het eind van dit jaar de 490 statushouders die tot haar taakstelling behoren te huisvesten. De gemeente en de Utrechtse woningcorporaties slaan nu de handen ineen om deze groep versneld te huisvesten om daarmee de asielketen te ontlasten. “Ook loopt de gemeente daarmee de achterstand taakstelling statushouders zo veel mogelijk in.”
Vanaf 1 augustus stellen de woningcorporaties voor een periode van 6 weken zo’n 90 procent van de vrijgekomen woningen beschikbaar voor statushouders. Er blijven in die periode ook woningen beschikbaar voor andere woningzoekenden met nood. Dit betekent dat er in deze periode nauwelijks woningen vrijkomen voor andere woningzoekenden.
Lastige boodschap
“We zijn ons ervan bewust dat dit een lastige boodschap is voor iedereen die al langere tijd wacht op een woning, of bijvoorbeeld op het punt staat vanuit een instelling naar een zelfstandige woning te verhuizen”, schrijft het college. De gemeente zegt dat na deze 6 weken de taakstelling voor een groot deel is ingehaald.
Vanwege deze maatregel loopt de wachttijd voor reguliere woningzoekenden nog verder op. Om ook aan deze groep perspectief te bieden worden er, samen met het Rijk, de provincie en corporaties, versneld tijdelijke woningen in de stad gebouwd. De ambitie is om in 2023 1.000 van deze flexwoningen te realiseren. Een deel hiervan wordt gebouwd aan de Pagelaan en op het BEFU-terrein. In het jaar daarna moeten er 1.000 tot 1.500 tijdelijke woning bijkomen en dat geldt ook voor 2025.
Vrijgekomen corporatiewoningen gaan normaliter voor 70 procent naar reguliere woningzoekenden en voor 30 procent naar bijzondere of kwetsbare groepen. Reguliere woningzoekenden moeten in Utrecht bijna 11 jaar wachten op een woning.
Impact
“Dit heeft impact op alle woningzoekenden”, zegt wethouder Dennis de Vries (wonen). “Ze zijn ons allen even lief. Door de achterstand versneld in te lopen, kunnen we in september weer terug naar de gebruikelijke verdeling. Voorwaarde is dat we het aantal beschikbare woningen structureel verhogen door versneld tijdelijke woningen te realiseren. […] Hiermee bieden we woningzoekenden meer perspectief.”
Wethouder Rachel Streefland (asiel en integratie) benadrukt tot slot dat Utrecht een gastvrije stad is die mensen in een kwetsbare positie wil helpen. “Mensen die dakloos zijn geraakt, die vanuit de GGZ terugkeren in de maatschappij en dus ook statushouders. Ook zij moeten, net zoals ieder ander die op zoek is naar een woning, de kans krijgen op een eigen plek. Dat we nu kiezen voor deze snelle en onorthodoxe ingreep, geeft aan hoe groot de asiel- én wooncrisis zijn.”
