De Utrechtse ‘dame uit Suriname’ wordt zeventig De Utrechtse ‘dame uit Suriname’ wordt zeventig

De Utrechtse ‘dame uit Suriname’ wordt zeventig

De Utrechtse ‘dame uit Suriname’ wordt zeventig
Foto's: Renate Beens
Het is 1983 en Nederlandstalige popmuziek begint aan een opmars. De Utrechtse Cherry maakt met ‘Dame uit Suriname’ een klassieker. “Dat liedje was als een grapje bedoeld”, zegt Cherry nu. Toch vlogen er kort daarna stenen door haar ramen, en op straat kreeg ze verwensingen te horen. Cherry Wijdenbosch (1951) wordt volgend jaar zeventig en is nog steeds actief in Utrecht. Haar muzikale betekenis wordt binnenkort geboekstaafd.

Het is 1983 en Nederlandstalige popmuziek begint aan een opmars. De Utrechtse Cherry maakt met ‘Dame uit Suriname’ een klassieker. “Dat liedje was als een grapje bedoeld”, zegt Cherry nu. Toch vlogen er kort daarna stenen door haar ramen, en op straat kreeg ze verwensingen te horen. Cherry Wijdenbosch (1951) wordt volgend jaar zeventig en is nog steeds actief in Utrecht. Haar muzikale betekenis wordt binnenkort geboekstaafd.

Tekst: Ronald Besemer

Cherry Wijdenbosch en de band Braak, waar zij deel van uitmaakte, waren belangrijk voor de ontwikkeling van het Nederlandstalige protestlied. In november publiceert de Utrechtse onderzoeker Laurens Ham een boek over deze protestliederen en de rol van Cherry en Braak. Popgroep Braak deed ertoe in die jaren. “Misschien waren wij wel de eerste Nederlandstalige rockband,” denkt Cherry. De elpee ‘Suite voor een hypochonder’ uit 1980 geldt als hun meesterstuk. In het boek van Ham lees je over die wilde jaren in Utrecht waarin het tijdelijke Tivoli-gebouw aan het Lepelenburg afbrandde en Braak optrad bij manifestaties in Amsterdam en Utrecht.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Dame uit Suriname

Eind 1981 stapten Cherry en componist en haar levenspartner Simon Been uit Braak. Ze gooiden het over een andere boeg. Met synthesizers en lichtvoetige liedjes die Cherry jazzy en een tikje uitdagend zong. ‘Vang me’ werd een hit in 1982 en een jaar later kwam de single ‘Dame uit Suriname’ uit. Geschreven door Simon en licht flirtend door Cherry gezongen tegen een blanke man ‘met zwart geld op de bank’. Cherry: “Het woord blank neem ik nu niet meer in de mond. Ik zeg: wit. Blank suggereert iets edels, dat is not done.” Maar verder heeft de kwieke dame geen spijt. Sommige tijdgenoten konden niet lachen om de plagerige ironie van het liedje. “Ik woonde toen op de Springweg en er waren al keien door mijn raam gegaan. Zie ik een paar jongens aan komen lopen. Ze hadden het over mij. Vlak bij mij zegt de dichtstbijzijnde ineens: kutwijf! Later beet iemand me toe: ‘ik heb helemaal geen zwart geld op de bank!’ Zo ging dat, mensen namen het liedje nogal serieus.”

Politiek

Is Cherry #blacklivesmatter avant la lettre? “O mijn hemel nee,” zegt ze, “ben ik een voorloper?” Ze komt uit een andere tijd, benadrukt ze. Zie de humor in het liedje (‘Nee dank u, ik houd niet van bananen’). Zoals Ham uitlegt in zijn boek waren Braak en Cherry tegelijkertijd maatschappijkritisch en ironisch, zodat je nooit precies weet met wie er de draak wordt gestoken. Die houding bevalt Cherry nog steeds. Toch heeft ze het later wel echt in de lokale politiek geprobeerd. “Niet bij de SP hoor, wat blijkbaar op internet staat. Maar bij de partij Luis in de Pels van Kees van Oosten. De vrouw van Kees is een vriendin van Simon. Toen Kees meedeed aan de gemeenteraadsverkiezingen vroeg hij mij als lijstduwer. Als ik jou kan helpen doe ik het, zei ik. Maar we hebben het net niet gehaald.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Koningin

Cherry is familie van oud-president Jules Wijdenbosch uit Suriname maar ze zag hem nooit. De dame uit Suriname bekende al vroeg dat ze nooit in dat land is geweest. “Dit werd als verraad gezien. Ik zei destijds maar sorry toen ik het bekendmaakte”. Cherry is in Jakarta geboren uit een Indische moeder en een Surinaamse vader. Haar moeder was niet zo’n liefhebber van Surinamers, op haar charmante vader na, dus dat land speelde helemaal geen grote rol in Cherry’s leven. Maar door haar klassieke liedje wordt ze er nog regelmatig aan herinnerd. “Waar ik ook kom in Utrecht, alle Surinamers kennen mij. Dan loop ik over de Amsterdamsestraatweg en roept iemand: ‘Sjerrie, DAME UIT SURINAME’”. Grinnikend: “Dan voel ik me echt de koningin.”

Oudaen

Na Braak en haar vroege hits heeft Cherry haar carrière vervolgd. Dat leidde uiteindelijk tot de fraaie cd ‘Niet ik’ uit 1999 en een samenwerking met Stef Bos. Cherry: “Stef zingt twee nummers op de plaat en heeft er ook een geschreven. We hebben een tournee door Nederland en België gedaan. Stef, Simon en ik. Twee stemmen één piano, zo heette die tour. Dat was heel leuk maar daarna is ons contact met Stef verwaterd, hij ging naar Zuid -Afrika.” Cherry nam nadien muziek op met gitarist en producer Matthijs Spek. Wat niet leidde tot nieuw plaatwerk. Want Cherry was en is kritisch en legt de lat hoog. “We speelden in 2008 een paar keer in dat mooie zaaltje in Kasteel Oudaen. Na de zomer heeft Matthijs zelfstandig onze opnamen gemixt. Zonder mijn toestemming. Ik vond niet alles oké. Dan haak ik af. Jaren later heeft hij de tracks die ik wel goed vond op YouTube gezet en inmiddels is onze relatie genormaliseerd.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Cherry Wijdenbosch

Midsomer Murders

Dat streven naar perfectie huldigt Cherry tot op de dag van vandaag. En omdat muziek maken voor haar uiteindelijk een serieuze zaak is, doet ze daar niet meer aan. “Met een orkest zingen zoals ik deed met het Metropole Orkest zou ik nog wel kunnen. Maar ik wil niet meer repeteren en helemaal niet met een band rondsjouwen door het land.” Het zijn niet volwassenen maar kinderen die, na Cherry’s pensioen, kunnen genieten van haar zangkunst. Tegenwoordig is zij schoolbegeleider op de Ludgerschool in Zuilen en zingt ze met en voor de kinderen in de onderbouw. “Toen corona uitbrak en de school sloot, heb ik thuis een liedje opgenomen naar een deuntje uit de tv-serie Midsomer Murders. Ik heb er een Nederlandse tekst op gemaakt. Ik heb het thuis opgenomen en online met de kinderen gedeeld. Ze waren er weg van.”

Schrijven

Tegenwoordig schrijft Cherry korte teksten over dingen die ze meemaakt. Deze miniatuurtjes stuurt ze naar een kleine groep volgers. “Ik heb ontdekt dat ik schrijven echt leuk vind. Dat wist ik eigenlijk al door mijn liedjes. Eerst schreef ik over wat ik meemaakte in de klas. Van lieverlee ging ik opschrijven wat ik buiten de klas meemaakte. Gewoon op straat. Allerlei rare dingen die mij overkomen. Maar over school en de kinderen mag ik niet schrijven. Daarvoor moet je namelijk alle ouders en betrokkenen om toestemming vragen. Daar heb ik geen zin in. Jammer, want er was wel belangstelling. Ik ben gevraagd om columns over school te schrijven. Ik houd het nu klein bij mijn dierbare groep van vaste lezers.” a

Een andere versie van dit artikel verschijnt in het magazine Zuilen Deelt. Het boek ‘Op de vuist’ over Nederlandstalige protestliedjes van Laurens Ham verschijnt in november bij uitgeverij Ambo|Anthos.

Onderstaande is geschreven door Cherry Wijdenbosch

“Sinds corona let ik braaf op de pijlen die op de grond aangeven waar je de winkel mag betreden, dan wel verlaten. Het gros van de klanten houdt zich daar niet aan en ik moet me enorm inhouden om niet als een soort politievrouw met m’n vinger naar beneden te wijzen inclusief corrigerende tik. Toen ik de AH verliet en van 20 graden (vanwege de airco) tegen de muur van 30  graden hitte aanliep, zag ik uit m’n ooghoek een zwarte jongen die er overduidelijk niet goed aan toe was. Hij was uitsluitend gefixeerd op te stelen objecten en niet op andere stoepgebruikers. Triest eigenlijk, de staat waarin hij verkeerde. Toen zag hij een fiets, tegelijkertijd met mij, en ik constateerde meteen dat die fiets op slot stond. Niettemin begon hij aan ’t slot te rukken om ’t even later op te geven. Met open mond zat ik een en ander te bekijken. Een jong stel passeerde me; zij hadden ’t ook gezien. Zagen jullie dat? vroeg ik overbodig. Jaa natuurlijk, zei de jongen met een scheve glimlach, en hij schokschouderde zo van, ach ja, wat doe je d’r aan…? Niets natuurlijk, totdat de dief een ander beroep kiest.

Thuisgekomen zat poes Sofie me op te wachten. Eén minuut voor vertrek had ze droge brokjes gehad, desalniettemin leidde ze me naar haar etensbakje en keek me charmant aan: doe ’t daar maar in, dan weet je

waar ’t de volgende keer weer in moet… Sommige dingen veranderen nooit.”

16 Reacties

Reageren
  1. Rob H.

    Mooi verhaal, mooi mens. En Braak was een bijzondere band. Ben benieuwd naar het boek…

  2. [email protected] 😷😇

    Leuke herinneringen aan dit nummer, ach wat was Utrecht toen nog gezellig, al had je toen ook idioten met stenen.
    Dankjewel cherry.

  3. Edwin

    Herinneringen komen naar boven: Ik draag een button / ik ben o.k 🙂
    Was erg blij toen ik en reünie van Braak mocht bijwonen op het bevrijdingsfestival Utrecht Smakkelaarsveld. Geen idee wanneer dat was; zou zomaar vorige eeuw kunnen zijn.
    Het ga je goed Cherry.

  4. Kadoendra

    Bij het zien van de titel van het artikel wist ik even niet waar het artikel over zou gaan, maar inderdaad Cherry, dat is lang geleden!
    Cherry, jouw plekje in de popgeschiedenis blijft voor altijd bestaan!

  5. Peet

    Cherry is een heeel aardige lieve leuke vrouw
    Style klasse dat is wat je ziet en hoort
    En dat woont in ons Utrecht
    Overdrijf ik? Geen letter!!!

  6. Merlijn

    Geweldige band Braak en dito zangeres. Cherry Wijdenbosch vond ik toen al een icoon. Begin jaren ’80 was ik leraar Nederlands op een VO-school en draaide in de bovenbouw integraal het album ‘Suite voor een hypochonder’. Leverde prachtig materiaal op voor pubers om mee te denken en te praten. Zo is Nederpop ook bedoeld.

  7. Rien W.

    Grappig dit. Een maand of 2 geleden uit een vlaag van jeugdsentiment nog ‘Vang me’ opgezocht. Leuk nummer nog. Was alleen op YouTube te vinden, helaas niet op Spotify. Tijdens m’n tienerjaren nog best beetje verliefd op Cherry geweest. Snap ik nog steeds wel als ik haar van toen terug zie. Ze mag er overigens nog steeds zijn, op deze gerespecteerde leeftijd.
    Het ga je goed, Cherry!

  8. Paul Bastiaansen

    Ik vind het jammer dat het werk van Cherry (en Simon) zo ondergewaardeerd is gebleven. Ze heeft immers zo veel mooiere nummers gemaakt dan de commerciële hitjes waar men haar van kent. Maar misschien is dit te wijten aan het feit dat kwaadwillenden een verkeerde, politiek getinte boodschap in haar teksten willen zien. Zeer spijtig dat velen daardoor onthouden blijven van haar mooie stem, haar jazzy stijl en feilloze Nederlandstalige teksten.

  9. Eugenie

    Leuk nummer brengt me terug naar me jeugd als donkeren vrouw uit Utrecht sprak het Liedje me wel aan ik kom uit Suriname!!!!
    Wat wil je ik ben een mooie dame Lobi from utka

  10. Joop

    Stenen gooien en uitschelden om zulke leuke, mooie, uitdagende teksten?! Ik snap dat niet, heb dat nooit gesnapt en wil het ook niet snappen.

  11. Rob

    Zeer ondergewaardeerde bijdrage aan nl-talige pop! Benieuwd naar Braak en de collumns…

  12. Kadoendra

    @Joop

    “Stenen gooien en uitschelden om zulke leuke, mooie, uitdagende teksten?! Ik snap dat niet, heb dat nooit gesnapt en wil het ook niet snappen.”

    Dat doen Nederlanders die op vakantie in Torremolinos boerenkool met worst eten en dat van nieuwe Nederlanders ook eisen want dat heet integratie!

  13. Ben

    Ik heb de plaat vorige week nog in handen gehad Cherry ! Top.

  14. Utrechtse Jantje

    We hebben in Utrecht altijd al geluk gehad ,met onze Surinaamse medemens , als ik terug kijk op de goeie voetballers , en natuurlijk ook naar de mooie vrouwen die er zijn en geweest zijn , zo herinner ik me nog een verpleegster die keihard werkte om haar 4 kinderen een goede jeugd en opvoeding te kunnen geven…Maar van Cherry word ik ook nog steeds heel blij hoor ..Sweety mi lobby You …..

  15. Michel

    Als tiener kwam ik eens thuis bij Simon en Cherry. Mijn beste vriend Maarten had toentertijd pianoles van Simon in Utrecht (Mariaplaats ?). Dat stel heeft toen grote indruk op mij gemaakt. Zo vrij en vriendelijk.
    Cherry ziet er trouwens nog steeds geweldig uit.

  16. Laurens Ham

    Een mooi achtergrondverhaal over een Utrechts icoon! Het boek van mij waarover Ronald schrijft heet Op de vuist: vijftig jaar politiek en popliedjes in Nederland en wordt een geschiedenis van Nederlandstalige protestliedjes van de jaren zestig tot nu. Eén hoofdstuk duikt in de nederpop rond 1980, met Cherry als hoofdrolspeler. Het komt in november beschikbaar en is nu al voor te bestellen bij sommige boekhandels.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).