Deze week in de Nederlandse Canon en er wordt gewerkt aan de Utrechtse brug met haar naam: Wie was Marga Klompé? Deze week in de Nederlandse Canon en er wordt gewerkt aan de Utrechtse brug met haar naam: Wie was Marga Klompé?

Deze week in de Nederlandse Canon en er wordt gewerkt aan de Utrechtse brug met haar naam: Wie was Marga Klompé?

Deze week in de Nederlandse Canon en er wordt gewerkt aan de Utrechtse brug met haar naam: Wie was Marga Klompé?
De Marga Klompébrug in Utrecht. Foto's: CU2030
Het werk aan de Marga Klompébrug aan de Catharijnesingel gaat hard. Hoewel de brug er al een tijdje ligt stroomt het water er pas onderdoor in september van dit jaar als de singel rond is. Deze week is Marga Klompé ook opgenomen in de Canon van Nederland. Ze was geen Utrechtse, maar waarom was ze toch belangrijk voor de stad?

Het werk aan de Marga Klompébrug aan de Catharijnesingel gaat hard. Hoewel de brug er al een tijdje ligt stroomt het water er pas onderdoor in september van dit jaar als de singel rond is. Deze week is Marga Klompé ook opgenomen in de Canon van Nederland. Ze was geen Utrechtse, maar waarom was ze toch belangrijk voor de stad?

In 2014 werd de Marga Klompébrug geplaatst tussen het Moreelsepark en de Mariaplaats. Onder de brug, die een tweeling is van de Paardenveldbrug, stroomt nog geen water. In september als de singel rond is kunnen Utrechters ook hier varen.

Het werk aan de brug is nog steeds in volle gang, zo worden onder meer de definitieve leuning en bestrating aangebracht. Marga Klompé is deze week ook in de Canon van Nederland opgenomen. Dit is een overzicht van belangrijke momenten en personen in onze geschiedenis.

Eerste vrouwelijke minister

Marga Klompé is geen Utrechtse, maar werd in 1912 geboren in Arnhem. Ze was koerier in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog ging ze de politiek in, en werd ze de eerste vrouwelijke parlementariër voor de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal – dit is de voorloper van de EU. Ook werd ze de eerste vrouwelijke minister in de Nederlandse geschiedenis. Ze was in een aantal kabinetten werkzaam en tijdens die loopbaan heeft ze ook veel betekend voor Utrecht en voor de singels.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Het Kabinet-Drees III met aan de linkerkant Marga Klompé. Foto: Collectie Spaarnestad CC

De functie van de singels in Utrecht als verdedigingswerken om aanvallen af te weren bestond in de jaren ’50 al lang niet meer. Als dan ook de logistieke waarde van het water afneemt besluit het Utrechtse gemeentebestuur de Duitse verkeerskundige Max Erich Feuchtinger in te schakelen. Hij maakte een verkeersplan om de gehele stadsbuitengracht te dempen om de auto vrij baan te geven.

Protest

Er kwam daar veel protest tegen en uiteindelijk werd alleen een gedeelte van de singel omgebouwd tot snelweg. Naast alle actievoerders in Utrecht heeft ook toenmalig minister Marga Klompé daar een belangrijke rol ingespeeld door de historische binnenstad tot beschermd stadsgezicht te benoemen.  Zo zouden de singels niet meer gedempt kunnen worden voor een vierbaansweg rondom het hele centrum.

Projectorganisatie CU2030 noemt haar dan ook de heldin van de singel: “Het is dus niet zo gek dat haar naam is verbonden aan de brug over de bijna herstelde singel. De naam is gekozen naar aanleiding van een initiatief van het raadslid Oldenborg. Hij wist dat Klompé een mooi eerbetoon verdiende. En zo is het.”

10 Reacties

Reageren
  1. Coen Mobach

    Vrouwen kregen ‘al’ in 1928 kiesrecht, maar moesten nog tot 1956 wachten tot ze eindelijk een minister kregen. Zelfs in 2020 is de verhouding scheef met minder dan een derde vrouwen in het parlement en 10 vrouwen in de regering van in totaal 24 bewindspersonen. Schande!

  2. Scherpschutter

    Dit heeft Utrecht in eerste, tweede en derde plek natuurlijk niet te danken aan Klompé, maar aan Utrechter Jan Engelman… Het is dat Engelman Klompé in die tijd schriftelijk en telefonisch werkelijk tot gek makens aan toe gestalkt heeft om te smeken om het dempen van de singels tegen te gaan, want anders zou Klompé vermoedelijk niet eens van het probleem geweten hebben….

    Engelman heeft de singels gered. Niet Klompé. Die speelde maar een marginaal rolletje door een krabbel op papier te zetten. Laten we wel bij de feiten blijven.

  3. Koel Hoofd

    Een vrouwelijke minister is van ondergeschikt belang als je weet dat getrouwde vrouwen tot 1956 geen eigen inkomsten mochten hebben. Oftewel, ze mochten niet werken en geen eigen bankrekening hebben!
    Werkende vrouwen werden tot ver in de jaren zestig ontslagen wanneer ze gingen trouwen, ook al was dat tegen de wet.
    Als ze wilden werken in de jaren zeventig, kregen ze te horen dat ze een slechte moeder waren omdat ze werk en inkomen boven de zorg voor kinderen en manlief plaatsten…
    In de jaren tachtig ging de overheid carriere en wiskunde voor vrouwen promoten omdat Nederlandse vrouwen om de laagste plaats in Europese arbeidsproductiviteit van vrouwen streden met Ierse katholieke vrouwen die standaard minstens 6 koters hadden.
    Tot eind jaren negentig kregen vrouwen in beroepen waar gerekend moest worden of een machine anders dan een type machine gebruikt moest worden nog steeds ijskoud te horen “is dat niet te moeilijk voor je?” Vooral van andere vrouwen want die mannen vonden het wel leuk, een vrouwelijke collega.
    Anno 2020 werkt nog steeds slechts 25% van de vrouwen fulltime, totdat er kinderen komen.
    Emancipatie in Nederland is nooit echt goed van de grond gekomen. Ondanks dat de overheid zich al decennia lang inzet voor meer carrière kansen voor vrouwen.
    Dus waarom vrouwen roemen als de vrouwen zelf amper iets willen presteren?
    Ik stel voor om Nelie Smit-Kroes ook in dat canon op te nemen.
    Die vrouw komt uit een tijd dat vrouwen zogenaamd niets konden en eigenlijk niets mochten, en deed het gewoon lekker toch en bereikte de wereld top. Dat is Klompé nooit gelukt.

  4. JJ

    @ Scherpschutter

    Allemaal leuk en aardig, maar die kriebel van Klompé was dus wel nodig. Nogal een detail waar je wat makkelijk over heen stapt. Ze had het ook niet kunnen doen, die kriebel zetten, en dan had Engelman haar kunnen stalken totdat hij een ons woog. Maar ja, moeilijk he, accepteren dat een vrouw macht heeft.

    Maar goed. Er kan natuurlijk ook iets naar Engelman vernoemd worden. Is wel zo netjes.

  5. Douwe van Marum

    Namen zijn toch vaak tijdelijk. Toen ik in Utrecht woonde passeerde ik dagelijks de Paul Krugerbrug. Laatst ontdekte ik dat die brug nu Nelson Mandelabrug wordt genoemd. Zonder een waarde-oordeel te geven geef ik dus aan dat brugnamen meestal tijdelijk zijn.

  6. Koel Hoofd

    @Douwe van Marum
    Die brug is omgedoopt omdat Paul Kruger in de jaren ’80 ineens als ‘fout’ werd afgevinkt omdat hij werd gezien als een groot voorvechter van een blank Zuid-Afrika en voorloper van het apartheidsregime.

    De ironie is dat hij ook een groot wildbeschermer was. In de ‘sabiewildltuin’ werd door hem als president de jacht verboden in 1898. Dat park werd in 1926 het wereldberoemde Paul Krugerpark en is nu een goede bron van inkomsten voor Zuid-Afrika.
    Wat genegeerd wordt is dat ook hij een slachtoffer was van de situatie van destijds. Als 11 jarig kind heeft hij moeten vechten tegen zwarte stammen. Iets wat je als klein jochie traumatiserend is en waarom er tegenwoordig organisaties zijn zoals War Child. De wereld is 50 miljoen tinten grijs…

  7. Arjan den Boer

    De werkelijkheid was natuurlijk ingewikkelder/genuanceerder. Staatssecretaris Ynso Scholten had de singels in 1959 al op concept-monumentenlijst gezet en de uiteindelijke aanwijzing was een compromis met de gemeente. Dus het was niet zozeer een persoonlijke ingreep van Klompé.

    Scherpschutter wees al op de rol van Engelman.

  8. Scherpschutter

    @JJ 23/6/2020 – 13:41

    “Allemaal leuk en aardig, maar die kriebel van Klompé was dus wel nodig. Nogal een detail waar je wat makkelijk over heen stapt.”

    Klopt (handtekening was nodig) en nee, daar stap ik niet makkelijk overheen. Het is alleen zeer onterecht om Klompé hier als redder te portretteren.

    “Maar ja, moeilijk he, accepteren dat een vrouw macht heeft.”

    Zeker. We hadden ze nooit stemrecht moeten geven en ze in de keuken moeten houden. Maar even serieus nu: wat is dit voor een totaal bezopen opmerking?

    “Maar goed. Er kan natuurlijk ook iets naar Engelman vernoemd worden. Is wel zo netjes.”

    Er is ook al iets naar Engelman vernoemd. Hij verdient alleen veel meer credits, dan hij in dit artikel krijgt.

  9. Massegast

    In dit verband nog een kleine anekdote. Jan Engelman pleitte bij minister Klompé om de Singel niet te dempen. Ja, zei mevrouw Klompé, maar dat stuk bij Hoog Catharijne daar kom ik niet meer onderuit. Echter, tot hoe ver moet de demping dan wel gaan? Nou goed, zei mevrouw Klompé, tot m’n ‘lab’. Marga Klompé studeerde ooit scheikunde in Utrecht, aan het Pharmaceutisch Laboratorium, Catharijnesingel 61. En tot zover is de demping gegaan. Niks geen wetenschappelijkheid, gewoon op z’n boerenfluitjes. Gelukkig is dit binnenkort allemaal geschiedenis en hebben we onze Singel weer ‘terug’.

  10. Toine Goossens

    Voor iedereen die zich zorgen maakt om een verkeerde studiekeuze te maken, of gemaakt te hebben. Marga Klompé was gepromoveerd scheikundige. En dan als 1e vrouw minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk worden. Studeren is kennis en kunde opdoen. Komt altijd van pas.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).