De herinrichting van Utrecht: ‘Een andere beleving door het herleggen van steentjes’ | De Utrechtse Internet Courant De herinrichting van Utrecht: ‘Een andere beleving door het herleggen van steentjes’ | De Utrechtse Internet Courant

De herinrichting van Utrecht: ‘Een andere beleving door het herleggen van steentjes’

De herinrichting van Utrecht: ‘Een andere beleving door het herleggen van steentjes’
Het Domplein
Utrecht groeit gestaag. In 2025 zal de stad 400.000 bewoners tellen. Ruim 50.000 meer dan nu. Maar de publieke ruimte wordt niet groter. Dat vraagt om een creatieve herinrichting van de (binnen)stad. Iets waar men in Utrecht al een tijd lang mee bezig is. Met een toekomstbestendig mobiliteitsplan probeert de gemeente in te spelen op de groei van de stad en die herinrichting voort te zetten. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Utrecht groeit gestaag. In 2025 zal de stad 400.000 bewoners tellen. Ruim 50.000 meer dan nu. Maar de publieke ruimte wordt niet groter. Dat vraagt om een creatieve herinrichting van de (binnen)stad. Iets waar men in Utrecht al een tijd lang mee bezig is. Met een toekomstbestendig mobiliteitsplan probeert de gemeente in te spelen op de groei van de stad en die herinrichting voort te zetten. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit?

‘Slimme Routes, Slim Regelen, Slim Bestemmen’, niet de meest sexy naam ooit voor een plan dat de bereikbaarheid en leefbaarheid van Utrecht behelst. Daar is Ronald Tamse (51), verkeersadviseur van de gemeente Utrecht het mee eens. Aan de hand van een korte wandeling door de stad legt hij uit waarom het mobiliteitsplan er in de praktijk wél aantrekkelijk uit kan zien.

Want Utrecht is een aantrekkelijke stad volgens Ronald. Een aantrekkelijke stad om in te wonen, in te werken en om te bezoeken. Samen met ruim dertig collega’s van de gemeentelijke afdeling mobiliteit doet hij er alles aan om dat ook in de toekomst zo te houden. “We doen het goed als stad”, vertelt hij. “Er komen vaak collega’s van buitenlandse steden kijken naar hoe wij in Utrecht ons verkeersbeleid toepassen. Natuurlijk zijn ze vooral geïnteresseerd in de rol van de fiets in onze stad.”

En de rol van de fiets wordt, samen met de rol van de voetganger, steeds groter. Fietsers en voetgangers hebben een prominente plek binnen de mobiliteitsvisie van de gemeente. Ronald: “We willen mensen niet verplichten om te fiets of te voet te gaan, maar we willen ze wel bewust maken van het feit dat bijna alles in Utrecht goed en prettig te bereiken is met die twee vervoersmiddelen.”

Domplein

De eerste stop tijdens de stadswandeling met Ronald is het Domplein, waaraan in 2016 de nodige aanpassingen werden gedaan. Een schoolvoorbeeld van een verkeerssituatie waar fietsers, voetgangers en bestemmingsverkeer door elkaar heen bewegen, volgens hem. “De verkeerssituatie op het Domplein is niet eens zoveel veranderd”, vertelt hij als we onder de Domtoren doorlopen. “We hebben er een echt plein van gemaakt door simpele elementen als zitplekken toe te voegen. Eigenlijk staat hier nergens aangegeven waar auto’s en fietsers wel of niet mogen rijden. Toch vindt iedereen zijn weg. Daar zorgt het plein voor.”

Het Domplein is ook een goed voorbeeld van hoe verkeersadviseurs en stedenbouwkundigen samenwerken om de historische waarde van Utrecht te waarborgen. “Die twee stromingen werken tegenwoordig nauw samen in Utrecht, in tegenstelling tot vroeger”, legt Ronald uit. “Neem nou het Castellum in de binnenstad. Op de plek waar nu het Domplein ligt, stond vroeger een groot Romeins fort. Dat hebben we geaccentueerd door een scheidingslijn en een andere steenkleur. Onbewust begrijpen mensen daardoor dat het een voetgangersgebied is.”

Ook de Zadelstraat, tussen de Mariaplaats en het Domplein, werd anders ingericht.

Mariaplaats

De tweede stop op de route is de Mariaplaats, een plek waar tot de herinrichting van begin 2015 veel overlast was van vrachtwagens. Ronald: “Het was hier voorheen een komen en gaan van vrachtwagens die de hele dag door aan het laden en lossen waren. Daardoor werden fietsers, voetgangers en auto’s gehinderd.”

De oplossing bleek makkelijker dan verwacht. “Door het verbreden van het trottoir, het verplaatsen van de rijbaan en inruimen van een ‘officieuze’ laad- en losplek leeft al het verkeer nu in goede harmonie samen”, vat Ronald samen. “Door het herleggen van steentjes, want dat is wat de herinrichting eigenlijk inhoudt, kun je gedrag en beleving op zo’n punt enorm beïnvloeden en veranderen.”

Adriaen van Ostadelaan

De herinrichting van de Adriaen van Ostadelaan, ten oosten van de binnenstad, noemt Ronald “het succes van de burgerparticipatie”. Hij legt uit waarom: “De Adriaen van Ostadelaan begon als en klein project waarbij we keken of de verbinding tussen de bushalte en het Diakonessenhuis konden verbeteren.”

Daar bleef het echter niet bij. “Vervolgens kregen we signalen van omwonenden en ondernemers uit de buurt over andere verkeerssituaties in dat gebied. Veel van hen waren bijvoorbeeld bezorgd over overstekende schoolkinderen. Daardoor is het hele plein daar op de schop gegaan.”

De Nachtegaalstraat en de burgemeester Reigerstraat gaan ook aangepast worden.

Toekomstige herinrichting

Het Domplein, de Mariaplaats en de Adriaen van Ostadelaan werden de afgelopen jaren opnieuw opgericht om de doorstroom van verkeer te verbeteren. Daar blijft het echter niet bij. Ook aan andere plekken in de stad gaat gesleuteld worden. Zo worden de Voorstraat en de Nachtegaal- en Burgemeester Reigerstraat fietsvriendelijker ingericht en wordt er ook gewerkt aan een betere verbinding van Leidsche Rijn met de rest van Utrecht.

“Door de groei van de stad ontstaan er ook nieuwe conflictpunten”, sluit Ronald af. “Aan de drukkere bezetting van wegen en de totstandkoming van nieuwe knooppunten moet je als stad gehoor geven. Door te luisteren naar je inwoners kun je gezamenlijk inspelen op toekomstige problemen.”

23 Reacties

Reageren
  1. Herman

    Mooie voorbeelden van onze stad die steeds mooier wordt!

  2. Harry

    Ik zou wel eens willen weten hoeveel dit soort projecten ons kosten.

  3. Fred

    Ik mis in dit verhaal van het toekomstbestendige mobiliteitsplan toch wel de rol van het OV.
    We kunnen toch niet verwachten dat alles op te lossen is met wat extra fietspaden, dat lijkt me niet erg realistisch.
    Het OV in Utrecht is niet bepaald op het niveau wat nodig is voor een stad met 350.000 inwoners, laat staan meer dan 400.000 inwoners.
    Daar moet hard aan gewerkt gaan worden, met name met hoogwaardig OV (meer tramlijnen, een metro als oost-west verbinding).
    Daarnaast is het in Utrecht vaak al filerijden met de fiets, dus op de drukste plekken is extra fietsverkeer ook niet erg gewenst, om nog maar te zwijgen van het fiets-parkeerprobleem.
    Even voor de goede orde, ik gebruik zelf ook meestal de fiets en heb geen auto, en verbetering van fietsvoorzieningen is natuurlijk goed.
    Een beter en uitgebreider OV heeft naar mijn mening veel meer prioriteit dat meer fietsvoorzieningen.

  4. Marcel

    – De herinrichting van de Adriaen van Ostadelaan, ten westen van de binnenstad, noemt Ronald “het succes van de burgerparticipatie”-

    Meneer komt er zelf nooit zeker? De hele kruizing is super onduidelijk geworden. Doordat er geen strepen o.i.d. staan gaan auto’s, fietsers en voetgangers door elkaar en gaat het vaak maar net goed. Auto’s van rechts vanuit de Ferdinand Bolstraat krijgen geen voorrang. Zeer zeker geen verbetering!

    En op het domplein vind helemaal niet iedereen vanzelf zijn/haar weg. Het is gewoon als fietser zigzaggen tussen de dwalende toeristen. Het gaat wel goed omdat mensen opletten, maar om dit nu aan te halen als goed voorbeeld slaat nergens op.

    De genoemde zadelstraat is ook geen goed voorbeeld. Daar hebben ze de steentjes anders gelegd waardoor het niet duidelijk is dat er zowel voetgangers als fietsers mogen komen. Dit wordt in grote mate versterkt doordat de Choorstraat en Lijnmarkt, beide voetgangersgebieden, op de exact zelfde manier zijn bestraat. Hierdoor wordt het compleet onduidelijk wat voetgangersgebied is en wat zogenaamde “shared space”. Als dit gecommuniceerd zou moeten worden door het “herleggen van steentjes” dan zijn ze hierdoor natuurlijk meteen gefaald.

  5. Hennie

    @ Marcel

    Het geld was op. De Lijnmarkt is maar voor de helft herbestraat. Fietsprojecten hebben voorrang boven voetgangerscomfort.

  6. Rob H.

    Marcel: “En op het domplein vind helemaal niet iedereen vanzelf zijn/haar weg. Het is gewoon als fietser zigzaggen tussen de dwalende toeristen. Het gaat wel goed omdat mensen opletten, maar om dit nu aan te halen als goed voorbeeld slaat nergens op.”

    Daarom is het juist wel een succes. Minder regels, meer opletten!

    Zelfde voor de Zadelstraat: je bent als fietser te gast. Dus beter opletten!

  7. bee

    ze vergeten dat die vernieuwingen er voor zorgen dat in de ring direct om de binnenstad alle verkeer vastloopt.
    verder vind ik het er veel onduidelijker op geworden wat betreft waar wie mag lopen of fietsen .

  8. Jos

    Grappig dat de typische azijnzeikerds niet door hebben waarom de projecten wel werken

    Het gaat net GOED. Oftewel, er zijn dus MINDER aanrijdingen, OMDAT mensen BETER opletten. Dat is dus precies het idee achter shared spaces. Het oogt rommeliger en chaotischer maar WERKT beter, omdat mensen in een natuurlijke symbiose met elkaar omgaan. Bij een te veel aan regels worden de regels overtreden en dan heb je af en toe aanrijdingen die goed mis gaan. Nu ligt de snelheid op harde space plekken ook veel lager.

    Maar goed, het is makkelijk zeiken als je de achterliggende cijfers en onderzoeken niet kent.

  9. Inez

    Ik vind de situatie op het Domplein ook heel onduidelijk geworden.
    Ik fiets er niet graag meer overheen. Misschien duidelijker en beter om dit permanent voetgangersgebied te maken.

  10. Fred

    “… de Adriaen van Ostadelaan, ten westen van de binnenstad,”. Wil meneer me dan uitleggen waar ik de binnenstad kan vinden? Ten westen daarvan liggen toch Lombok, Oog in Al en Kanaleneiland?
    “… om te fiets of te voet te gaan, maar we willen ze wel bewust maken van het feit dat bijna alles in Utrecht goed en prettig te bereiken is met die twee vervoersmiddelen”. Nou wandel ik al jaren door de stad (ten oosten van het Amsterdam-Rijnkanaal), maar tussen al die voetgangers en fietsers zijn AOW’ers serieus ondervertegenwoordigd.

  11. Luuk Upuuk

    Even naar de toekomst, mei 2019 persentatie jaarcijfers Stedin, het ziet er rooskleurig uit; er is nu voldoende geld om alle oude gasleidingen in de oude binnenstad te gaan vernieuwen. Die operatie zal naar verwachting zo’n 3 jaar gaan duren…….

  12. Nina

    Tja.

    Gezondere lucht in de binnenstad is natuurlijk ook maar relatief, als de wijken eromheen vastlopen met CO2 uitstotende auto’s…..

    Er mogen ook geen bomen verdwijnen voor verbreding van de A27 hoewel er meer bomen worden teruggeplant, dan er verdwijnen. Blijkbaar is de CO2 uistoot door de files beter voor het milieu…..

    Deze logica ontgaat mij totaal.
    Kan iemand het uitleggen?

  13. Frits

    @Nina,
    Ik kan dat wel uitleggen hoor. De projecten rondom “gezonde lucht” gaan niet alleen over de binnenstad, maar over de hele stad waar de normen worden overschreden. Daarom is er bijvoorbeeld voor een kapitaal de fly-over 24 oktoberplein aangelegd. Zodat automobilisten met een minimum aan oponthoud van de snelweg naar de binnenstad kunnen scheuren. Ik zie daar nooit file.

    De Majellaknoop is helemaal heringericht zodat er minder files zijn en minder uitstoot. Weer een project buiten de binnenstad, bedoelt om ervoor te zorgen dat de automobilist gemakkelijk naar de binnenstad kan rijden.

    De files in de “wijken eromheen” die jij omschrijft, tref ik in de praktijk niet of nauwelijks aan. Als ze er staan, dan is dat meestal omdat er file staat op de snelwegen. Verder? De Kardinaal de Jongweg heeft wel eens wat file, het staat wel eens een beetje vast op de Marnixbrug. De Lessinglaan, dat is echt een probleem – maar als ik me niet vergis, wordt die aangepakt.

    Kun jij me uitleggen waarom de automobilist zich gedraagt als een rupsje nooitgenoeg? Waarom klagen jullie over de slechte bereikbaarheid van de binnenstad, terwijl er een rode loper ligt van de A2 naar de binnenstad? Veel automobilisten in andere steden zouden op de blote knietjes neervallen als ze zo’n mooie weg zouden krijgen. Wel eens geprobeerd de binnenstad van Florence te bereiken met de auto?

  14. Harry

    @ Jos: Als je geen link kan plaatsen van je achterliggende cijfers en onderzoeken blijft het niet verifieerbaar en dus gebakken lucht van een planeetreddertje.

    Ook geestig dat de voorstanders van minder regels je wel dwingen om je auto of bromfiets buiten de stad te houden. Dat is pas de mensen “koeieneren” met “keuzevrijheid”.

  15. Marcel

    @Rob H.

    “Daarom is het juist wel een succes. Minder regels, meer opletten!

    Zelfde voor de Zadelstraat: je bent als fietser te gast. Dus beter opletten!”

    Het lastige is dat je alle verantwoordelijkheid bij de fietsende Utrechter legt op die manier terwijl toeristen in terechte onwetendheid rond fladderen. Dat kan toch duidelijker.

    @Jos Ik ken inderdaad de cijfers niet, dat is correct. Ik ken wel de grote hoeveelheid toeristen die bijna blind voor mijn fiets lopen. Ik let daardoor inderdaad wel op en ga in de rem. Maar het is geen (natuurlijke) symbiose als er zo’n ongelijkheid is. Zoals ik in mijn reactie hierboven al aangaf, alle verantwoordelijkheid komt bij de fietsers te liggen. De voetgangers wordt op geen enkele manier duidelijk gemaakt dat het om shared space gaat. Ben ook vaak onterecht terecht gewezen door toeristen dat het zogenaamd voetgangersgebied is. En daarbij komen we precies op het onderwerp van dit artikel. Het verleggen van steentjes gaat dit niet duidelijk maken. Er zou door de gemeente een marketingbureau o.i.d. ingehuurd worden om dit duidelijk te maken. Maar tot nu toe is dat niet verder gekomen door wat onduidelijke “graffiti” op sommige plekken. Dus.. ik ben niet perse tegen shared space, maar wel als het zo belabberd wordt uitgevoerd.

  16. Maria

    @ Marcel

    Die Jos kent de cijfers en onderzoeken ook niet. Zoals gebruikelijk roept hij maar, wat zonder enige bronvermelding.

  17. katja

    “Slimme, slim. slim” AAARGHHH !!!

  18. Kees Truijens

    Ik fiets regelmatig over de drie genoemde plaatsen en alle drie zijn ze een stuk aangenamer geworden. De van Ostadelaan is de lastigste, omdat daar behoorlijk wat autoverkeer langs komt. Een wat overtuigendere aanduiding van de 30km/u en vooral betere handhaving daarvan zou de situatie daar ten goede komen.

  19. Marco Knol

    @Rob H.
    Ga eens kijken zou ik zeggen. Op de Mariaplaats staat richting Zadelstraat alleen een bord C1 “Gesloten in beide richtingen voor alle voertuigen” maar wel met een onderbord; uitgezonderd fietsers. Met andere woorden; fietsers mogen daar gewoon rijden.

    Het is verder wat Marcel schrijft; touristen lopen maar wat te dwalen over straat en letten totaal niet op het overige verkeer. Zeker het Domplein is wat dat betreft een gotspé nu de Vismarkt is afgesloten voor doorgaand fietsverkeer en het Domplein een alternatieve route zou moeten zijn. Lopen ze daar allemaal met hun neus omhoog naar een standbeeld, een kerk en een toren te kijken.

  20. Nina

    @Frits Ik heb geen idee hoe de automobilist dat ziet. Logisch trouwens de aanleg van autoroutes naar de binnenstad waar je als automobilist niet welkom bent?

    Helaas nog steeds geen antwoord op mijn vraag waarom men tegen verbreding van de A27 is. Dat snap ik werkelijk niet.

  21. Ger

    Verbreding van de A27 is niet nodig, 2 x 6 rijbanen in de huidige bak kan heel goed. Files daar staan er trouwens zelden, zeker niet meer nu de weg naar Hilversum is verbreed. Dus leg 2×6 aan, scheelt ook 1,2 miljard.

    Over de Ostadelaan nog een mooi filmpje:
    https://www.youtube.com/watch?v=pEM7vAjjC4w

  22. Nina

    @Ger

    Zelden files op de A27? Ik zie ze zelf op werkdagen staan t.h.v afrit De Bilt. De zomervakantie heeft momenteel wel invloed, maar die is straks weer voorbij. Je bedoelt vast dat de file minder lang is, omdat de verbreding verderop richting Hilversum werkt tegen files.

  23. Ger

    @Nina:
    in de bak van Amelisweerd zelf staan zelden files, als die er staan komt het doordat voor of na de bak de auto’s niet weg kunnen. Daar moet je dus wat aan doen, betere afvoer naar bijv. A12 en binnen de bak zelf verbreden naar 2×6 (aan 1 kant is dat al zo, andere kant is nog 4 maar past 6 in).
    Er zijn wel andere wegen waar de nood veel hoger is en die met die 1,2 miljard beter geholpen zijn:
    https://www.mirtoverzicht.nl/mirt-gebieden/nationaal/file-top-50

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).