Een rondje langs de coronamaatregelen in het centrum van Utrecht

De maatregelen in het centrum waren nodig omdat het aantal bezoekers aan het Utrechtse winkelgebied toenam. Die drukte zal na de persconferentie van 13 oktober waarschijnlijk wel weer afnemen.

In de binnenstad is onder andere het voetgangersgebied uitgebreid, er is eenrichtingsverkeer voor voetgangers ingesteld en er ligt een voetgangersrotonde. De maatregelen worden al vanaf de introductie bijgeschaafd. Iets dat op papier werkt kan in de praktijk namelijk anders uitpakken. Wethouder Klaas Verschuure, Jeroen Roose-van Leijden van Centrum Management Utrecht (CMU) en Ron Looij, die bij de gemeente verantwoordelijk is voor de implementatie van de regels, liepen op zaterdag 10 oktober door de stad om te kijken hoe de maatregelen uitpakken.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Start

Het rondje door het centrum begint op het Vredenburg, vlakbij Starbucks. In een paar minuten wandelen hier honderden mensen voorbij, het is – helemaal op zaterdagen – een druk punt. Het is daarom niet verwonderlijk dat dit een van de plekken is waar maatregelen zijn genomen. “Kijk maar naar het verkeerslicht voor voetgangers”, vertelt Looij bij de Lange Viestraat, “dat staat tegenwoordig veel langer op groen.” Dit moet voorkomen dat een te grote groep mensen staat te wachten waardoor niet meer voldoende afstand gehouden kan worden. Ook wordt aan voetgangers die richting de St. Jacobsstraat lopen gevraagd om bij WE over te steken. Mensen die vanaf de andere kant komen worden geadviseerd om juist aan de overzijde over te steken.

Wat opvalt is dat de bezoekersstroom door deze tactiek ook op de Hollandse Toren van elkaar gescheiden blijft. Zo lopen de mensen die richting de St. Jacobsstraat gaan aan de zijde van het Apollo Hotel en de stroom richting het centrum loopt aan de andere kant.

Bovenstaande maatregel, maar bijvoorbeeld ook het eenrichtingsverkeer en de voetgangersrotonde, zijn in mei al geïntroduceerd. Vanaf dat moment werd het namelijk weer iets drukker in het centrum van Utrecht. “De maatregelen die toen zijn genomen wijken niet zo heel veel af van hoe het er nu uitziet”, zegt Roose-van Leijden. “Wel zijn sommige maatregelen bijgeschaafd. Zo gold bijvoorbeeld in de Bakkerstraat in het weekend altijd eenrichtingsverkeer. Nu is dat in samenspraak met de ondernemers alleen wanneer het druk is. Voorwaarde daarvoor was wel dat alle uitstallingen bij de winkels naar binnen werden gehaald.” Op andere plekken, zoals bijvoorbeeld het eenrichtingsverkeer op de Oudegracht, geldt dit dynamische beleid nu ook.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Fietsen

Iets verderop, op de Potterstraat, is onlangs een nieuwe maatregel genomen. Daar moesten vanaf begin oktober alle fietsen weg die langs Post Utrecht stonden geparkeerd. Dit werd gedaan om meer ruimte voor voetgangers te creëren. Aan fietsers wordt gevraagd om gebruik te maken van de stalling onder het voormalige postkantoor. Een bijkomend verschijnsel van de nieuwe maatregel is dat de Potterstraat er nu een stuk aantrekkelijker uitziet. Dat beamen ook Verschuure, Roose en Looij. Het is echter niet zo dat wanneer de maatregelen weer teruggeschroefd kunnen worden deze situatie zo blijft.

“Vooraf hebben we duidelijk afgesproken dat we geen onomkeerbare maatregelen zouden nemen. Dit hebben we gedaan omdat we in het begin haast hadden en draagvlak wilden hebben voor de ideeën”, aldus de wethouder. “Tegelijkertijd doen we nu wel ervaring op en kijken we waar het goed gaat. Positieve gevolgen zullen we dan ook voorleggen aan de gemeenteraad zodat deze misschien langer of permanent van kracht kunnen blijven.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Hoewel er veel maatregelen worden genomen, is het wel aan de bezoekers om ze ook te volgen. Ondanks dat via een digitaal bord aan fietsers wordt gevraagd om gebruik te maken van de ondergrondse stalling aan de Neude, is voor velen het plein zelf een makkelijkere optie. Dat blijkt uit het grote aantal fietsen dat er geparkeerd staat. Het is overigens niet alleen deze stalling die voor fietsers lastig te vinden is, ook de pop-up stallingen aan de rand van het voetgangersgebied worden nog niet optimaal gebruikt. Zo is de gemiddelde bezetting van de tijdelijke stalling aan het Jacobskerkhof slechts 50 procent.

Hetzelfde verschijnsel is te zien aan de Ganzenmarkt. Onder het Stadhuis is een fietsenstalling, maar velen kiezen er toch voor om de fiets op straat te parkeren. Dat is overigens niet verboden, maar mensen worden er door de verkeersregelaars wel op gewezen dat het geen handige plek is. Binnenkort komen er naast de twee vlaggen ook nog twee borden bij de ingang van deze stalling te staan, waarop te lezen is dat mensen hun fiets ook daar neer kunnen zetten.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Spreiding

Om ervoor te zorgen dat het niet te druk wordt in de Utrechtse binnenstad wordt er ook gewerkt aan spreiding. Bezoekers worden gevraagd juist op rustige tijdstippen te komen. Roose-van Leijden omarmt deze oproep. “Het is de kunst om het met elkaar te doen. Een bezoek aan het centrum is mogelijk, maar pas wel je gedrag aan. Kom bijvoorbeeld vroeger of op een doordeweekse dag.” Daarnaast pleit Roose-van Leijden ook voor langere openingstijden van de winkels.

Het kabinet heeft op 13 oktober bekendgemaakt dat de koopavonden de komende periode worden afgeschaft. Dit is gedaan om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Volgens Roose-van Leijden is dit een uitermate slecht idee. “Hierdoor krijgen mensen minder ruimte om het centrum te bezoeken, waardoor je het risico loopt dat meer bezoekers op hetzelfde moment komen.”

De gemeente moet constant reageren op de actuele situatie. Daarom zijn de maatregelen in het centrum dynamisch. Ze worden aangepast en bijgeschaafd op basis van het nieuws en ook op basis van de ervaring. Zo is onlangs besloten om bijvoorbeeld het uitgebreide voetgangersgebied weer wat in te perken. Het gedeelte van de Oudegracht tussen de Hamburgerbrug en de Smeebrug gaat terug naar de oude situatie. Hier bleek de drukte mee te vallen, waardoor ook zonder maatregelen genoeg afstand kan worden gehouden.

Hoelang de maatregelen van kracht blijven is niet bekend. Het aantal coronabesmettingen loopt hard op in de regio. Zo hard zelfs dat de Rijksoverheid op 10 oktober heeft besloten om het risiconiveau in de veiligheidsregio op te schalen naar ‘ernstig’. Ook zijn er nieuwe maatregelen genomen zoals het sluiten van de horeca. Het lijkt er dus op dat bezoekers van Utrecht zich nog wel even moeten houden aan de maatregelen in het centrum.