Gemeente Utrecht gaat tegen de wet in door jongeren eerder aan bijstandsuitkering te helpen

Stadskantoor. Foto: Bas van Setten
Stadskantoor. Foto: Bas van Setten

De gemeente Utrecht heeft besloten om een bijstandsaanvraag van iemand onder de 27 jaar nog steeds direct in behandeling te nemen. Daarnaast kunnen jongeren met een bijstandsuitkering ook nog tot een bepaald bedrag bijverdienen via vrijwilligers- of deeltijdwerk. De gemeente gaat met deze besluiten in tegen de wet, maar ziet het als een ‘noodzakelijk kwaad’.

In de coronaperiode heeft het Rijk een aantal regels omtrent de bijstandsuitkering voor jongvolwassenen versoepeld, maar deze zijn vanaf 1 oktober weer afgeschaft. “Utrecht is kritisch om terug te gaan naar de oude situatie”, is te lezen in een brief van het college.

Omdat jongeren volgens de gemeente nog steeds in een kwetsbare situatie zitten, wordt de aanpak voor jonge werkzoekenden gelijkgesteld aan die van volwassenen. “Dit doen wij om te voorkomen dat kwetsbare jongeren onnodig diep in de schulden of buiten beeld raken.”

Zoektermijn

Ten eerste is besloten om de zogenoemde zoektermijn voor jongvolwassenen niet toe te passen. Dat betekent dat jongeren die zich aanmelden voor de bijstand, niet eerst vier weken zelf naar werk hoeven te zoeken voordat de aanvraag in behandeling wordt genomen.

“Jongeren die een aanvraag voor een bijstandsuitkering doen zijn vaak kwetsbaar met problemen op meerdere gebieden, zoals wonen, financiën of psychische gezondheid”, zegt wethouder Linda Voortman. “We zien dat de regelgeving sterk in hun nadeel werkt, jongeren in de schulden drijft en soms zelfs tot dakloosheid leidt.”

Vrijlatingsregeling

Daarnaast wordt de vrijlatingsregeling, die volgens de wet alleen mag worden toegepast op mensen die ouder zijn dan 27 jaar, ook gebruikt bij jongvolwassenen. Dit betekent dat deze groep tot maximaal 221 euro van de inkomsten uit vrijwilligers- of deeltijdwerk mag behouden. Deze regeling is in het leven geroepen om mensen te laten ervaren dat werk loont.

Het college zegt zich bewust te zijn dat de besluiten indruisen tegen de Participatiewet. “Het ingaan tegen de wet is niet een doel op zich, we zien het als een noodzakelijk kwaad om passende ondersteuning te bieden aan jongvolwassenen die dat nú nodig hebben.”

Zowel de afschaffing van de zoektermijn als het toepassen van de vrijlatingsregeling voor jongvolwassenen worden in Utrecht verlengd tot ten minste eind 2022.