Het klinkt misschien nog ver weg, maar het jaar 2040 is een ijkpunt voor de gemeente Utrecht. Het is namelijk het jaar dat de 455 duizendste inwoner van de stad geboren wordt. Meer Utrechters dus, wat betekent dat niet alleen de vraag naar huizen groeit, maar ook de vraag naar scholen, cultuur, sport, banen, mobiliteit, groen en duurzame energie. Maar hoe ziet de stad er dan uit?
Hoe leven Utrechters in 2040?

Utrecht gaat er dus langzaam maar zeker heel anders uitzien. Maar hoe dan? Er worden door de gemeente al volop plannen gemaakt voor het leven van de Utrechter over twintig jaar. Veel van die plannen staan in de nieuwe Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU 2040) die deze maand werd gepresenteerd. In die plannen wordt in grote lijnen antwoord gegeven op de vraag: hoe leeft de Utrechter in 2040? We blikken samen met de plannen vooruit.
In 2040 is er meer vraag naar ruimte dan aanbod en dat vraagt om slimme oplossingen. Doordat in de stad huizen worden gebouwd, komt de binnenstad onder druk te staan als er geen maatregelen worden genomen. Voorzieningen, groen en infrastructuur zijn niet berekend op een grote toename van bewoners. In 2040 zijn er daarom nieuwe stedelijke knooppunten. Utrecht verschuift van een stad waarin alles is gericht op het centrum naar een stad met meerdere centra die de druk op de binnenstad moeten verminderen. Utrechters vinden in een stadscentrum in hun buurt een mix van wonen, werken, voorzieningen en groen.
Tekst gaat verder onder afbeelding
We hoeven in 2040 niet meer te reizen om naar een theatervoorstelling te gaan en ook het zwembad is straks om de hoek. Binnen tien minuten van ons huis, die staat aan een 30 km-straat, vinden we niet alleen een supermarkt, maar ook de huisarts, het werk, de speeltuin, sportvoorzieningen en een groot park. Door de groei van de stad zijn er meer sportvelden en sporthallen en één zwembad bijgekomen. Zo is voor iedereen, vooral voor jeugd en kwetsbare groepen, georganiseerd sportaanbod in de buurt. In de bestaande wijken zijn middelbare scholen bijgebouwd, waar ook een sporthal bij hoort.
Niet alle voorzieningen zijn in onze eigen wijk te vinden, maar een bezoekje aan de Jaarbeurs, de historische binnenstad of het ziekenhuis is makkelijker omdat elke wijk een rechtstreekse busverbinding met de binnenstad heeft. En voor Utrechters die toch buiten de stad werken of andere steden in Nederland willen bezoeken, is er binnen tien minuten van huis een bus-, tram- of treinstation te vinden.
In 2040 is de meeste werkgelegenheid te vinden in de zorg, de ICT, bouw- en energie en het onderwijs. Door digitalisering en robotisering hoeven we niet meer elke werkdag om 09.00 uur te beginnen en ook de werkplek is flexibeler. Meer mensen zullen, als gevolg van de coronacrisis, regelmatig thuis blijven werken. Dat leidt tot minder verkeer en spreiding van het verkeer over de dag. Utrechters die niet thuiswerken, kiezen door de snellere reistijden voor het openbaar vervoer.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Verkeer
Door het inwoneraantal dat Utrecht in 2040 telt, is het verkeersnetwerk dat de stad in 2021 heeft niet meer toereikend. Niet alleen Utrechters zelf bewegen zich door de stad; we bestellen massaal pakketjes en maaltijden via internet en die moeten bij onze huizen worden afgeleverd. In 2040 gebeurt dat steeds vaker met drones en aan de randen van autovrije wijken in Utrecht staan hubs waar we onze pakketjes op kunnen halen. Grote pakketten worden met ‘electric vehicles’ van de hub naar je huis gebracht.
De gemeente ziet het verminderen van de CO2-uitstoot als een noodzaak, dus het verkeer is in 2040 een stuk schoner. In meerdere wijken zijn eigen auto’s niet meer welkom. De elektrische step is in opkomst en als het even kan, kiezen we voor de fiets in plaats van de auto. Voor lange afstanden zijn er allerlei vormen van elektrisch deelvervoer (auto’s, fietsen en steps) die via platforms als Mobility as a Service te vinden zijn en vanuit hubs worden aangeboden. Nieuwe technologie zorgt er ook voor dat de zelfrijdende voertuigen steeds vaker in Utrecht te zien zijn.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Groen
De geschiedenis van de stad wordt ook niet vergeten en is in 2040 zelfs zichtbaarder. De oude stedelijke structuur – met kanalen, grachten en stedelijke assen – is nog steeds herkenbaar en cultureel erfgoed wordt versterkt en zichtbaar gemaakt. De rivieren, kanalen, vaarten en grachten, maar ook parken en plantsoenen maken dat Utrechters binnen de stad in het groen kunnen verblijven. In de stad zijn ‘groene ommetjes’ en rondom de stad zijn goed bereikbare recreatiegebieden. Voor kinderen zijn in elke buurt genoeg mogelijkheden om buiten te spelen.
De gemiddelde temperatuur stijgt en tropische dagen komen steeds vaker voor, evenals nattere winters en hevige buien. Groen in de wijken speelt in 2040 een belangrijke rol bij het opvangen van die klimaatverandering. Die groene omgeving is namelijk niet alleen aantrekkelijk, maar ook gezond en verkoelend. Iedere Utrechter werkt in 2040 in een omgeving met genoeg groen en in woonstraten is extra ruimte gemaakt voor bomen, planten en bloemen. Groen is ook terug te zien op daken en gevels van woningen. Regenwater wordt daar opgevangen en nuttig gebruikt: Utrecht wil in 2040 90 procent van de jaarlijkse neerslag vasthouden.



