Hoe moet het Utrechtse OV-netwerk eruitzien in 2030? Dat is de vraag

Het spoor in Utrecht bij station Vaartsche Rijn. Archiefbeeld DUIC / Robert Oosterbroek
Het spoor in Utrecht bij station Vaartsche Rijn. Archiefbeeld DUIC / Robert Oosterbroek

Utrecht is in beweging. In 2030 zal de Domstad naar verwachting ruim 400.000 inwoners tellen. De snelle groei van Utrecht brengt de nodige uitdagingen met zich mee. Een van die uitdagingen is om te zorgen dat al die Utrechters zich soepeltjes van A naar B kunnen bewegen.

De stad moet bereikbaar blijven, het goede vestigingsklimaat moet gewaarborgd worden en het vervoer moet zo duurzaam en energiezuinig zijn. Een hoogwaardig OV-netwerk is daarbij een van de belangrijkste pijlers. De komende jaren moet duidelijk worden op welke manier invulling gegeven zal worden aan het Utrechtse openbaar vervoer. Hoe moet het Utrechtse OV-netwerk eruitzien in 2030? Dat is de vraag.

Lot van Hooijdonk - Wethouder Verkeer en Mobiliteit gemeente Utrecht

‘Het netwerk zou de vorm moeten krijgen van een wiel rond de stad, met spaken van OV-routes de stad in’

“Utrecht is de snelst groeiende stedelijke regio van Nederland; veel mensen willen hier wonen en werken. De regio krijgt er 100.000 woningen bij tot 2040. Daarbij zijn we ook de rotonde van Nederland, omdat ook reizigers van buiten de regio langs Utrecht komen. Het huidige systeem kan de groei niet aan, dus moeten we iets nieuws doen. Het OV-netwerk moet de stad leefbaar houden en het vervoer moet snel, frequent en comfortabel zijn. Het netwerk zou de vorm moeten krijgen van een wiel rond de stad, met spaken van OV-routes de stad in. Lightrail zou een deel van dit wiel kunnen vormen, maar misschien zijn op andere stukken bussen voldoende. Bij lightrail denk ik aan een tram die geen apart tracé nodig heeft, net als in sommige buitenlandse steden van de grootte waar Utrecht naartoe gaat, zoals Straatsburg of Bordeaux. Waar wiel en spaak elkaar raken zijn de overstapstations, waar reizigers overstappen van regiobus op stadslijn of lightrail. Deze komen te liggen buiten het centrum en ontlasten daarmee Utrecht CS. Naast OV zal in Utrecht ook de fietser en voetganger een steeds belangrijker aandeel krijgen in de vervoersnetwerk.”

Robbert Lohmann - Chief Commercial Officer 2getthere

‘De tijd waarbij in ieder voertuig slechts één persoon zit is voorbij’

“Met het groeiende aantal inwoners in de stad en stijgende mobiliteitsbehoefte, is de beste manier om de stad in beweging te houden een combinatie van langzaam verkeer (lopen, fietsen) en een betere benutting van het aantal beschikbare plaatsen in voertuigen. Het benutten van de plaatsen is essentieel om het aantal voertuigen in de stad te minimaliseren en zo de leefbaarheid van de stad te verbeteren: de tijd waarbij in ieder voertuig slechts één persoon zit, is dan (nagenoeg) voorbij. Om de mobiliteit te verzekeren ligt hieraan een hoogfrequent en fijnmazig ov-netwerk ten grondslag, waar nodig gecomplementeerd door deel-auto’s en taxi’s. In 2030 zullen in het ov-netwerk reeds autonome voertuigen operationeel zijn, als voor- en natransport richting de doorgaande lijnen van het bus-, tram- en treinnetwerk. Doordat het voor- en natransport door autonome voertuigen wordt gedaan, wordt de toegankelijkheid van het openbaar vervoer verbeterd terwijl het aantal tussenliggende haltes van de doorgaande lijnen wordt teruggebracht. Door beide maatregelen zal de reistijd voor de passagiers afnemen.”

Aldo Markus - Woordvoerder Reizigersvereniging Rover regio Utrecht

‘Er zijn in het netwerk wel wat ‘witte vlekken’ ontstaan, bijvoorbeeld in delen van Wittevrouwen’

“De wereld zal er over twaalf jaar heel anders uitzien dan nu, en dat geldt ook voor het Utrechtse OV-netwerk: dat ziet er nu ook heel anders uit dan in 2006. Er zijn de afgelopen jaren veel dingen verbeterd. Vooral mensen die voorheen de auto gebruikten hebben nu een goed alternatief en dat komt de leefbaarheid en de bereikbaarheid van de stad ten goede. Om dat mogelijk te maken is er ook gesneden in de oude routes: naar Rivierenwijk, Hoograven en Lunetten rijdt een buslijn minder. Je kunt ook niet meer direct door de Biltstraat naar Oudwijk. En dat zijn maar twee voorbeelden. De oorzaken daarvan waren vooral bezuinigingen, het waren immers crisisjaren. Nu die voorbij zijn constateren we een toename van het aantal reizigers op de overgebleven routes. Maar er zijn in het netwerk wel wat ‘witte vlekken’ ontstaan, bijvoorbeeld in delen van Wittevrouwen. Daar is het nu best wel ver lopen naar een bushalte – voor sommige mensen is dat té ver, en niet iedereen kan fietsen. Utrecht moet er wel voor zorgen dat mensen niet in een isolement raken. Dus: in 2030 zal het netwerk ongetwijfeld bestaan uit enkele zware hoofdassen. Tegen die tijd zou de tramlijn Uithof – Biltstraat – Centrum (en verder naar Leidsche Rijn) in gebruik moeten zijn met daarnaast goede buslijnen naar al de stadsdelen. Daarop aanvullend een betrouwbaar en kleinschaliger systeem (desnoods op afroep) waardoor iedereen snel een knooppunt, bijvoorbeeld het CS, kan bereiken.”

Robin Berg - Directeur We Drive Solar

‘Om de stad leefbaar en bereikbaar te houden zal het hebben van een eigen auto meer uitzondering dan regel worden’

“Het Utrechtse OV-netwerk in 2030 is een stuk intensiever dan nu. Uitbreiding van het aantal treinen, trams en bussen is nodig om Utrecht bereikbaar te houden. Tegelijkertijd zullen fietsen het belangrijkste vervoermiddel worden in de regio. Door forse investeringen in fietsinfra (stallingen, snelwegen e.d.) zal de regio Utrecht nog meer dan nu een fietsregio worden. De komende jaren worden In Utrecht ruim 70.000 nieuwe woningen gerealiseerd in de stad. Om de stad leefbaar en bereikbaar te houden zal het hebben van een eigen auto meer uitzondering dan regel worden. Het hebben van een auto heeft niet veel zin. Er is maar beperkt plek voor, zowel wat betreft parkeerruimte als ruimte om de stad in-en uit te gaan tijdens de spits. Woon- en werkverkeer gebeurt in 2030 hoofdzakelijk met fiets en OV. En als je dan toch een auto nodig hebt? Dan maak je gebruik van één van de deelauto-aanbieders, zoals We Drive Solar. Een bedrijf dat in 2030 met honderden elektrische deelauto’s schone en slimme automobiliteit aanbiedt in de hele regio. Mede dankzij de auto’s van We Drive Solar draait Utrecht in 2030 dag en nacht op de kracht van de zon.”