Niet meer tot middernacht boodschappen doen in de binnenstad

Op landelijk niveau worden de openingstijden bepaald door de Winkeltijdenwet, die sinds 1996 geldt. De wet stelt dat het verboden is om van maandag tot en met zaterdag, tussen 22.00 en 06.00 uur, klanten te ontvangen in een winkel. Op zondag moeten zaken de deuren de hele dag gesloten houden.

Toch zijn veel winkels in Utrecht op zondag open. Dit is mogelijk doordat de gemeente een vrijstelling mag verlenen op de eerdergenoemde verboden. Oftewel, winkels mogen ook buiten de tijden van de Winkeltijdenwet open zijn, mits de gemeente dit toestaat.

Zondag

In de gemeente Utrecht is dit geregeld in de ‘Winkeltijdenverordening Utrecht 2015’. Hierin staat een algemene vrijstelling voor zondagen en de meeste feestdagen, van 10.00 tot 19.00 uur. Dit betekent dat winkels gedurende die tijd open mogen zijn zonder dat zij daar speciale toestemming voor nodig hebben.

Toch zijn er veel winkels in Utrecht die pas later de deuren sluiten. Daar hebben ze een ontheffing voor nodig, die alleen wordt afgegeven aan winkels in de levensmiddelenbranche en winkels bedoeld voor afhalen. Op de website van de gemeente staat een lijst van winkels die zo’n ontheffing hebben voor zondagavond. Een snelle rondkijk leert echter dat lang niet alle winkels die na 19.00 uur open zijn, op de lijst staan. De gemeente geeft aan dat de lijst inderdaad incompleet is en dat deze wordt aangevuld na de vakantieperiode.

Nachtwinkels

Winkels die na 22.00 uur open willen blijven, vallen volgens de verordening onder de categorie ‘Nachtwinkels’, en hebben een zogeheten nachtontheffing nodig. Met een nachtontheffing mag een winkel tot 02.00 uur open blijven. Dit was de ontheffing die Boon’s Markt en de Albert Heijn aan de Potterstraat tot vorig weekend hadden.

Voorwaarden die verbonden zijn aan de vergunning, zijn dat een winkel alleen levensmiddelen mag verkopen en geen plek biedt waar de klanten de producten ook kunnen nuttigen. Bij het afgeven van de vergunning wordt bovendien gekeken naar de invloed die de langere openingstijden hebben op de omgeving. Onder andere overlast door drugsgebruik, groepen klanten en parkeerproblematiek kunnen gronden zijn waarop de aanvraag van een nachtontheffing geweigerd wordt.

Een nachtontheffing wordt telkens afgegeven voor een periode van twee jaar en moet daarna opnieuw worden aangevraagd. Bij zowel Boon’s Markt als de Albert Heijn is de vergunning recentelijk afgelopen. De heraanvraag van Albert Heijn wordt op het moment van schrijven door de gemeente behandeld. Die van Boon’s Markt is afgewezen op grond van overlast die door de langere openstelling van de winkel zou worden veroorzaakt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Breed assortiment

Nawin Harpal, eigenaar van Boon’s Markt, laat het er echter niet bij zitten. “We zijn bezig met het indienen van een bezwaarprocedure tegen het besluit en daar wachten we nu op”, zegt hij. Volgens Harpal draait het bij Boon’s heus niet alleen om wijn. “Wij zijn geen wijnhandel, we hebben een breed assortiment. Ook na tienen verkopen we nog van alles, en de gemeente is welkom om dat te komen bekijken”

“Als mijn winkel midden in een woonwijk zou zitten, was het een ander verhaal geweest. Dan moet je natuurlijk op schappelijke tijden dichtgaan”, gaat Harpal verder. Boon’s Markt is te vinden aan de Ganzenmarkt, midden in het centrum van Utrecht. “In het hartje van de stad gaat het leven door tot 05.00 uur in de nacht. Links en rechts van mijn winkel zitten horecazaken, die blijven ook na tienen open.”

Karakter van de stad 

Esma Kendir, in de Utrechtse gemeenteraad fractievoorzitter van Student & Starter, vindt dat een nachtwinkel thuishoort in een stad als Utrecht. Haar partij diende samen met de VVD en D66 schriftelijke vragen over het afwijzen van de nachtontheffingen van de twee supermarkten. “Een nachtwinkel past bij het karakter van een stad als Utrecht. Het is een stad die erg leeft, en daarmee ontstaat snel een behoefte om ook na tienen nog naar een supermarkt te gaan. De levendige stad moet gefaciliteerd worden.”

Ook voor Kendir bieden de winkels een uitkomst. “Na een lange dag op het stadhuis ga ik nog weleens snel even iets halen. Als je nog iets nodig hebt, omdat je bijvoorbeeld nog even langs vrienden gaat, is het fijn dat er nog een winkel open is.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Integrale aanpak

Voordat een nachtontheffing wordt geweigerd, moet er volgens Kendir eerst samen met de ondernemers gekeken worden naar mogelijke oplossingen voor de overlast. “Dat het nu zonder overleg met de supermarkten is gebeurd, vinden we jammer. In plaats van een beslissing van bovenaf, waar ondernemers niet over mee mogen denken, moet er voor dit soort problemen een integrale aanpak komen.”

Een andere aanpak teweegbrengen was dan ook een van de redenen om de schriftelijke vragen in te dienen. “Nu is er door de gemeente radicaal een beslissing genomen, waarmee het probleem zich mogelijk verplaatst. Dat hadden we liever anders gezien.”

Vergunningen

Op 22 juli bleven Boon’s Markt en de Albert Heijn aan de Potterstraat voor het laatst tot middernacht open. De nachtontheffing van Boon’s Markt liep die dag af. De vergunning voor de Albert Heijn liep af op 24 juni af, en wordt momenteel opnieuw behandeld. Hoe het zat met de vergunning tussen 24 juni en 22 juli, kan de gemeente, wederom door de vakantieperiode, niet zeggen. 

Ook over de vergunning van Utrechts derde nachtwinkel, Buurtwinkel Nieuw Engeland, kan de gemeente nog geen uitspraken doen. De winkel aan de Vleutenseweg is dagelijks in elk geval tot 01.00 uur geopend.