Nieuw boek van Rob van Scheers over ‘Utregse toestanden’ Nieuw boek van Rob van Scheers over ‘Utregse toestanden’

Nieuw boek van Rob van Scheers over ‘Utregse toestanden’

Nieuw boek van Rob van Scheers over ‘Utregse toestanden’
Broos Schnetz (m) en Ben Swagerman (r) samen met Joris Daalhuisen (l) bij Galgenwaard.
FC Utrecht bestaat alweer 50 jaar en in die jaren is er een hoop gebeurd. Een van keerpunten in de geschiedenis van de club speelde zich af rond 2007 ten tijden van de zogeheten Phanos-affaire. Wat heeft er toen allemaal afgespeeld? Journalist Rob van Scheers reconstrueert de toestanden nauwgezet, op basis van interviews met betrokkenen en grondig archiefonderzoek. Zijn boek ligt nu in de winkel.

FC Utrecht bestaat alweer 50 jaar en in die jaren is er een hoop gebeurd. Een van keerpunten in de geschiedenis van de club speelde zich af rond 2007 ten tijden van de zogeheten Phanos-affaire. Wat heeft er toen allemaal afgespeeld? Journalist Rob van Scheers reconstrueert de toestanden nauwgezet, op basis van interviews met betrokkenen en grondig archiefonderzoek. Zijn boek ligt nu in de winkel.

Het boek Utregse toestanden is een casestudy geworden naar het koningsdrama in de Galgenwaard, zoals dat zich afspeelde alweer 14 jaar geleden. Het is een objectief verhaal, waarin de geïnterviewden elkaar soms tegenspreken, maar dat gebeurt nu eenmaal als verschillende personen jaren later nog eenmaal een gebeurtenis bespreken.

Waar ging het nou om?

Hoofdsponsor Phanos, een projectontwikkelaar, had grote plannen met de club: nieuw stadion langs de A2, verdubbelde begroting, en appartementen op de plek van de huidige Galgenwaard. Een deel van de fanatieke aanhang zag het wel zitten, maar de gemeente oordeelde: té ambitieus. Ook de Raad van Commissarissen kwam in verzet

Er volgde een heuse machtsstrijd. Op 3 september 2007 werd de toenmalige voorzitter Jan Willem van Dop geschorst door de Raad van Commissarissen. Broos Schnetz volgde hem op, dat was precies vier dagen het geval. De rechter kwam er namelijk aan te pas en die noemde de schorsing onterecht. Dat was niet het enige, er volgden bedreigingen richting Schnetz en tegen de voorzitter Ben Swagerman. Hoe kijken zij nu terug naar die periode?

Ben Swagerman

In 2003 vroegen meerdere mensen, waaronder de toenmalige Utrechtse wethouder Jan van Zanen, of het niet iets voor Swagerman was om plaats te nemen in de Raad van Commissarissen (RvC) bij FC Utrecht. “Het leek mij ontzettend leuk om binnen het betaald voetbal aan de slag te gaan. Ik heb een passie voor de sport en voor Utrecht, om de club te helpen besturen leek mij een mooie opdracht.”

Dat er wat moest gebeuren werd al snel duidelijk. De club had het financieel zwaar en stond aan de rand van de afgrond. Er moest schoon schip gemaakt worden waarbij interim-directeur Martin Sturkenboom de leiding nam en de gemeente Utrecht de club financieel moest bijspringen. In 2005 vertrok Sturkenboom na enkele ingrijpende operaties waarna Jan Willem van Dop aan het roer kwam te staan als directeur.

Maar het vlotte niet tussen de RvC en Van Dop. Swagerman: “In die periode ontstond namelijk de situatie waarbij Phanos de club wilde overnemen om FC Utrecht uit de moeilijke financiële positie te halen. Maar Phanos zat er vanwege de verkeerde motivatie in. Ze wilden het stadion afbreken en een nieuwe bouwen langs de A2 voor 50.000 toeschouwers. Het ging niet om de club, maar om geld verdienen aan onroerend goed.” Ook de gemeente zag dit plan niet zitten, waarbij Phanos veel grond zou krijgen om vastgoed te ontwikkelen in ruil voor het steunen van FC Utrecht. Swagerman: “Voor ons was het liefdewerk oud papier. Phanos zat er in voor geldelijk gewin.”

Zo ontstond er een patstelling in de club, waarbij een deel van de fanatieke aanhang en Van Dop het plan van Phanos wel zagen zitten, maar de RvC en de gemeente niet. In 2007 escaleerde dit. Swagerman was ondertussen voorzitter van de RvC geworden. De raad besloot om Van Dop te schorsen als directeur. Een nieuwe was al gevonden in de persoon van Broos Schnetz.

Broos Schnetz

Broos Schnetz was geen onbekende in Utrecht. in 2007 was hij in de race om burgemeester van Utrecht te worden. Maar toen werd hij gepolst voor de functie van interim-directeur. Hij belde naar het stadhuis om te zeggen dat hij die klus ging klaren, en dus geen burgemeester meer kon worden. Schnetz: “Als je de kans krijgt om je club te redden dan zeg je daar geen nee tegen.” Vier dagen was hij in touw, en toen kwam daar de uitspraak van de rechter. “Bij het schorsen van Van Dop hebben ze een paar procedurefouten gemaakt, en daardoor kon hij weer aan de slag. Voor mij stopte het meteen weer.” Misschien was het naïviteit van Schnetz om in te stappen: “Maar ik wilde de club helpen, dan moet je ook naar voren stappen.”

Swagerman haakt nog even in: “De rechter vond dat we te snel de schorsing uit de kast hadden gehaald en van Dop langs de Koninklijke weg hadden moeten ontslaan als we van hem af wilden. Maar daarvoor was een termijn van 14 dagen vereist en die tijd hadden we niet meer. Van Dop en Phanos gingen chicaneus steeds meer hun eigen gang en we moesten ingrijpen. Ze lieten de tekorten steeds meer oplopen.”

Bedreigingen

De harde kern van de FC Utrecht-supporters waren het niet eens met het optreden van Swagerman en Schnetz. Er werden bedreigingen geuit. Schnetz: “Zulke bedreigingen had ik niet eerder gehad, ook niet in mijn politieke carrière. Mijn zoon en vrouw kregen er ook last van. Voor mij was de maat toen ook wel vol.”

Swagerman was wel wat gewend. Hij is hoofdofficier van justitie geweest en werkte eerder op de Antillen om drugshandel aan te pakken. “Maar ook voor mij was het een hele intensieve periode bij FC Utrecht. Er werden stevige bedreigingen geuit. Toch sta ik altijd nog achter de keuzes die we toen gemaakt hebben. We hebben toch kunnen voorkomen dat Phanos de club overnam, en daarmee er ook voor kunnen zorgen dat de club nog bestaat.” In 2012 ging Phanos samen met tientallen dochterbedrijven failliet en liet honderden miljoenen euro’s schulden na.

Het boek van Rob Scheers maakt deze zaak toegankelijk voor een breed publiek. Bij de aankondiging van het boek is te lezen: “Overal waar ambitie en geldgebrek binnen het betaalde voetbal elkaar kruisen breekt vroeg of laat het oproer uit. Al maakten ze het in Utrecht destijds wel heel bont.”

Hoofdrolspelers

De meeste hoofdrolspelers in het boek – Scheers sprak een hoop mensen– kunnen nu weer goed door een deur. Broos Schnetz was na zijn vier dagen als interim-directeur wel zijn kans op het burgemeesterschap kwijt. Niet dat hij echt burgemeester wilde worden, hij wilde vooral het belang van de gekozen burgemeester benadrukken. Later werd hem duidelijk dat hij overigens wel echt een kans maakte. Hij zat bij de laatste vier kandidaten.

Opereren in lastig vaarwater is Swagerman nooit verleerd, hij zat voor de VVD in de eerste kamer en kwam vorig jaar nog in het nieuws omdat hij lid was geworden van Forum voor Democratie. Over dat laatste zegt hij nu: “Ik dacht dat FvD een sympathiek rechts geluid kon laten horen, maar ik kwam vrij snel tot de conclusie dat dit niet het geval was. In september ben ik dan ook weer vertrokken.” Tegenwoordig is hij vanuit de rechtspraak gedetacheerd in Albanië om daar het land te ondersteunen in het opbouwen van een rechtsstaat.

Het boek van Rob van Scheers, Utregse toestanden. Een koningsdrama in de Galgenwaard is te koop voor 19,99 euro. Daarin zijn ook de getuigenissen van tal van anderen te lezen.

geen Reacties

Reageren

Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).