Utrecht betuigt spijt voor ‘uiterst zakelijke en ongastvrije houding’ tegenover terugkerende Joodse inwoners Utrecht betuigt spijt voor ‘uiterst zakelijke en ongastvrije houding’ tegenover terugkerende Joodse inwoners

Utrecht betuigt spijt voor ‘uiterst zakelijke en ongastvrije houding’ tegenover terugkerende Joodse inwoners

Utrecht betuigt spijt voor ‘uiterst zakelijke en ongastvrije houding’ tegenover terugkerende Joodse inwoners
De gemeente Utrecht betuigt ‘diepe spijt’ over de manier waarop zij omging met belasting en juridische vraagstukken voor terugkerende Joodse inwoners na de oorlog. Dat laat de gemeente weten na onderzoek dat werd uitgevoerd op verzoek van de Utrechtse PvdA-fractie en twee Joodse gemeenschappen uit Utrecht.

De gemeente Utrecht betuigt ‘diepe spijt’ over de manier waarop zij omging met belasting en juridische vraagstukken voor terugkerende Joodse inwoners na de oorlog. Dat laat de gemeente weten na onderzoek dat werd uitgevoerd op verzoek van de Utrechtse PvdA-fractie en twee Joodse gemeenschappen uit Utrecht.

Het onderzoek richtte zich op straatbelasting. Dit is een lokale heffing die aan huizenbezitters werd opgelegd als bijdrage voor onderhoud aan ‘land- en waterwegen’. In de Tweede Wereldoorlog ontnam de Duitse bezetter Joodse huiseigenaren hun woning en zodoende werd er ook geen belasting betaald.

In Den Haag en Amsterdam is bewijs gevonden dat de lokale overheid in de naoorlogse periode de nog verschuldigde straatbelasting in rekening bracht aan de teruggekeerde eigenaren of aan hun erfgenamen of nabestaanden.

Conclusies

Het onderzoek levert echter geen duidelijk antwoord op de vraag op of in Utrecht Joodse huiseigenaren bij terugkomst na de oorlog zijn geconfronteerd met naheffingen. Wel is duidelijk geworden dat Utrecht niet veel compassie heeft getoond met Joodse inwoners.

Zo lag het initiatief voor rechtsherstel, om bijvoorbeeld een woning terug te krijgen, aan de kant van de terugkerende Joodse inwoner en er werd door de gemeente geen moeite gedaan om procedures te versnellen of vergemakkelijken.

Het college van burgemeester en wethouders stelt daarom de gemeenteraad voor daar diepe spijt te betuigen en een financieel gebaar ter hoogte van 300 duizend euro beschikbaar te stellen aan de Joodse gemeenschap in de stad.

Hulp

De gemeente Utrecht deed overigens wel iets voor terugkerende Joodse inwoners. Zo was de stad waarschijnlijk uniek in het instellen van een Joodse afdeling binnen het Utrechts Comité Nederlands Volksherstel.

Deze afdeling bood hulp aan terugkeerders op gebied van huisvesting, financiën en zaken als kleding en levensmiddelen. Het instellen van deze afdeling laat zien dat er wel enige gemeentelijke aandacht was voor het lot van hen die terugkeerden uit kampen en onderduikadressen.

Burgemeester Peter den Oudsten: “Het past ons spijt te betuigen en een financieel gebaar te maken richting de Joodse gemeenschap in Utrecht. Dit zal gebeuren via een nog op te richten stichting.”

Voorstel

Het voorstel van de gemeente aan de gemeenteraad, die er uiteindelijk overgaat, is om 300 duizend euro beschikbaar te stellen en spijt te betuigen aan de Joodse gemeenschap voor de ‘uiterst zakelijke en ongastvrije houding’ van de gemeente Utrecht ten opzichte van Joodse inwoners die terugkeerden uit kamp of onderduik

Mw. Querido en dhr. Van Praagh die in de begeleidingsgroep heeft gezeten namens de Joodse gemeenschap in Utrecht: “Hoewel een spijtbetuiging en financiële compensatie de wonden niet heelt, is dit gebaar van grote betekenis. Hoe toepasselijk dat dit juist tijdens het Chanoekafeest komt. Het is in de Joodse gemeenschap een traditie geworden elkaar tijdens dit feest cadeaus te geven. Dit is wel een heel bijzonder ‘geschenk’ van de gemeente Utrecht aan de Joodse gemeenschap in de stad.”

19 Reacties

Reageren
  1. Géénstijl @Utrecht

    De Nederlandse ambtenarij hebben het de Duitsers destijds wel heel erg makkelijk gemaakt om de Joden/Roma/Sinti op te sporen doormiddel van een registratie systeem van afkomst.
    Ook ons koningshuis heeft weggekeken tijdens deze onthutsende thuiskomst van voormalig concentratie kamp slachtoffers.
    Ook nu zijn er graven van verzetsstrijders die er verwaarloosd bij liggen op diverse begraafplaatsen in Nederland.

  2. Anne

    Tekenend dat HArry, Scherpschutter, Lombokker etc. etc. nu even niks te melden hebben.

  3. Berk

    Beter laat dan nooit, zullen we maar zeggen.

  4. cas

    Wacht, ze gaan een stichting hiervoor oprichten? Zijn er geen mogelijkheden om de betrokken families op te sporen, het bedrag te delen en als gebaar dit te schenken aan de familie? Of anders aan een fonds schenken die zich inzet om de gedachtenis te bewaren?
    Nu komt er een stichting, die heeft personeel nodig, een pand (oke optioneel), allemaal rompslomp omtrent bestuur etc, Subsidie om te overleven etc. Is er ook een einddatum gesteld tot wanneer deze stichting mag bestaan? Ik zie het geld alweer verdwijnen of het bedrag oplopen.

  5. Rob

    Schandalig!

  6. Berk

    @Cas misschien kan je jezelf als penningmeester aanmelden om te zorgen dat er geen cent te veel wordt uitgegeven door deze stichting

  7. Scherpschutter

    @Anne

    “Tekenend dat HArry, Scherpschutter, Lombokker etc. etc. nu even niks te melden hebben.”

    Waarom?

  8. Hetty

    Geweldige geste van de gemeente Utrecht, en juist op Chanoeka., waneer Joden elkaar kadoos geven. De Joodse gemeenschap is erg blij met deze gift, en ik hoop, dat andere gemeenten, die onjuist hebben gehandeld jegens hun Joodse inwoners, hetzelfde gaan doen, spijt betuigen al dan niet vergezeld gaand met een gift.
    Shalom aan alle Joodse inwoners, niet alleen in Utrecht, maar in heel Nederland, en in de hele wereld.

  9. Jim Terlingen

    Een feitje. In 1947 kreeg verzetsheldin Trui van Lier van de gemeente Utrecht op grond van de valse boekhouding van haar kinderdagverblijf (waarmee ze 150 joodse kinderen had gered) een forse belastingaanslag opgelegd. Pas vijftig jaar later volgden excuses en een schadevergoeding van de gemeente Utrecht.

  10. Jim Terlingen

    Nog een feitje (beschreven in het boek ‘De Onderduikers’ van Peter Hein): Meneer De Zwart van de belastingdienst kwam na de onderduikperiode van zijn joodse ouders (1943-1945), in Utrecht woonachtig, belasting innen over de afgelopen twee jaar.

    “Mijn vader was niet boos. Hij was verbijsterd. We zijn compleet berooid!”
    – “Ach meneer. Jullie joden zijn zo handig, jullie weten zelfs onder de moeilijkste omstandigheden altijd wel ergens een slaatje uit te slaan.”

  11. Pee

    Het was oorlogstijd en daar heeft men naar moeten handelen.
    We leven nu in een andere tijd en er is niemand meer in leven die er misschien recht op hadden.
    Ik vind dit wat er nu gebeurt overdreven en het blijkt dat het word afgekocht.

  12. Wim

    Tja de gemeentelijke pambtenarij is niet zo snel met herstel van wat wel ze wel snel kunnen binnenhalen.

  13. Koel Hoofd

    Rechten van inwoners: “er werd door de gemeente geen moeite gedaan om procedures te versnellen of vergemakkelijken.”
    Er is in 75 jaar niets veranderd…

    @ Geenstijl
    Het was niet alleen het ambtelijk apparaat, elke organisatie hield gegevens bij zodat ze hun organisatie konden organiseren. Niemand zag daar een probleem van in, totdat de nazis die gegevens gingen misbruiken…
    Bedenk dan even dat er nu heel veel meer details over mensen bekend zijn dan toen. Men heeft die gruwelijke les van WW2 overduidelijk niet geleerd, men kwakt nu alle mogelijke gegevens in databases en online want dat is handig en veilig en “alle mensen deugen” toch. Moet je kijken wat onze belastingdienst met die gegevens deed omdat het zo handig was….
    Met de huidige cancelcultuur en intolerantie zijn die handige databases een gevaarlijk dingetje aan het worden.

  14. Lombokker

    @Anne
    Ik vind het prima dat dit wordt gedaan, maar vind het niet nodig om op ieder artikel hier te reageren.

  15. Otto Nelemans

    Geachte heer of mevrouw Pee,
    U heeft er helemaal; nets van begrepen. Ja, al die mensen die er niet meer zijn , voor hen is het te laat, veel te laat. Maar bij de tweede en derde generatie nabestaanden zijn de wonden zeer diep terechtgekomen. Ga maar eens met een van hen praten. Door uw oppervlakkige wijze van bagatelliseren toont u aan totaal geen empathisch vermogen te hebben en geeft u blijk van een zeer gebrekkige kennis over de wijze waarop dit leed nog steeds onder vele landgenoten actueel is. (zie ook de twe verhalen bij Jim Terlingen)
    Verdiept u zich maar ens in de vele genoteerde gesprekken en verslagen van juist ook de naoorlogse reacties van mensen die alles zogenaamd overleefd hebben.

  16. cas

    @ Berk, als je nu nog een antwoord geeft waar mensen nog iets aan hebben ga je door voor de koelkast. Anders ben jij de zwakste schakel en mag je naar huis. Geldt ook voor Anne. Tot ziens.

  17. Yoshua

    Géénstijl @Utrecht

    Niet alleen de ambtenaren maakte het makkelijk en niet alleen het Koningshuis keek weg.
    97% van de Nederlanders keek weg of ondernam niets.
    Maximaal 3% verzette zich tegen de Duitsers door onderduikers opvang aan te bieden of sabotage.
    Na de bevrijding waren de cijfers precies andersom, 97% van de bevolking beweerde verzetsheld te zijn vanwege zijn of haar niet aantoonbare daden.

  18. Joas

    @ Yoshua

    Het is nog erger. Een groot gedeelte van de Nederlanders en Utrechters heeft actief Joden (en tegenstanders van het regime zoals socialisten en communisten, maar ook onwelvalligen) aangegeven bij de instanties in 40-45. Ook is er actief geholpen bij deportaties. Vrijwel niemand heeft zand tussen de raderen gegooid. Soms voor wat geld, maar heel vaak ook niet, vaak gewoon uit overrtuiging. Zij zijn daarmee rechtstreeks verantwoordelijk voor misdaden tegen de menselijkheid.

    Welke mensen zijn er trouwens in die huizen gaan wonen van afgevoerde Joden? Hebben zij uit menselijkheid het bezit weer teruggegen aan de rechtmatige eigenaars? Nee, want het blijven natuurlijk gierige Nederlanders. En hoe zit het eigenlijk met ontvreemde meubels, kunst en sierraden? Die gaan zelfs nog steeds rond via erfenissen. Walchelijk is het.

    Iets in me zegt dat een fors aantal reaguurders zeker niet bij die 3% (vaak anonieme) verzetshelden zou behoren en zelfs een andersoortige, nier per sè positieve, actieve rol zou vervullen….zoals zoveel Nederlanders toen.

  19. Lexus

    “Laten wij onze Joodse Utrechters koesteren en beschermen tegen geïmporteerde intolerantie, wij als samenleving zijn te tolerant tegen antisemitisme door mensen die hier een veilig heenkomen zochten.”

    Deze oproep van Realistisch in de stad Utrecht hierboven (alleen de naam al!) bevat twee generaliserende en beschuldigende insinuaties. De eerste is dat mensen die hier een veilig heenkomen zochten intolerantie importeerden; de tweede dat “wij als samenleving” te tolerant zijn tegen dit antisemitisme. A is het de vraag of de genoemde mensen meer antisemitisch zijn dan de autochtone Nederlanders — bewijs dat maar eens; mijn ervaring is anders — en B of “wij als samenleving”werkelijk te tolerant zijn tegen dit antisemitisme. De meeste mensen die ik ken zijn dat in ieder geval niet; die wijzen racisme en discriminatie af en laten als het nodig is ook hun stem horen.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).