In het Utrecht van 2050 gaan er geen scheepsladingen afval meer naar de verbrandingsoven in Rotterdam. In 2050 worden alle onderdelen van een gebouw hergebruikt, in plaats van het te slopen. In 2050 is iedereen die een onderneming heeft in de stad bezig met de circulaire economie. Dat is de visie van de gemeente Utrecht. Maar wat is nou precies die circulaire economie en wat moet er gebeuren voordat het zover is?
Utrecht moet in 2050 een circulaire economie hebben; maar wat is dat eigenlijk?
De circulaire economie, het woord wordt steeds vaker gebruikt, maar het is nog lang geen gemeengoed. Eigenlijk bestaat er in een circulaire economie geen afval meer. Alles wordt steeds opnieuw weer gebruikt. Het is een kringloop, waarbij grondstoffen niet uitgeput raken. Nu komt er jaarlijks zo’n 3.850.000.000 aan materialen de stad in en gaat er 970.000.000 kiloton als afval weer uit. Dit moet tot een minimum gebracht worden.
Fijn voor het milieu en klimaat maar ook goed bij andere uitdagingen. Want als er een lokale circulaire economie is, is men ook niet meer afhankelijk van anderen. Nu hebben bijvoorbeeld grote internationale gebeurtenissen allerlei gevolgen voor de economie in Utrecht, doordat prijzen van bijvoorbeeld gas en andere grondstoffen stijgen. Dat wordt veel minder als er een circulaire economie is.
2030 op de helft
In 2050 moet Utrecht een circulaire economie hebben. Dat klinkt nog vrij ver weg, maar in 2030 – over iets meer dan zes jaar dus – moet Utrecht al op 50 procent zitten. Wethouder Susanne Schilderman heeft vandaag een visie gepresenteerd hoe we daar moeten komen. “De urgentie is groot om anders om te gaan met materialen in de stad en die urgentie is alleen maar groter geworden.”
Tekst gaat verder onder afbeelding
[caption id=”attachment_337395” align=”aligncenter” width=”1024”]
Schilderman benadrukt dat de verantwoordelijkheid voor de circulaire economie niet alleen bij bewoners ligt. Het is een totaalplaatje, waar iedereen aan moet gaan bijdragen en samenwerken; ondernemers, overheden en bewoners. In de visie staan geen concrete maatregelen, maar het geeft aan welke richting de stad de komende jaren op moet bewegen. Schilderman: “Het is echt een ambitie die we moeten hebben, want de huidige weg is niet houdbaar. Daarbij is het belangrijk om kleine en grote stappen te maken, alles heeft impact.”
Waar moet aan gewerkt worden?
In het plan staan vier prioriteiten, thema’s waaraan gewerkt moet gaan worden. De eerste is bedrijvigheid en ondernemerschap. Nu is circulair ondernemen nog een niche, maar dat moet dus de algemene praktijk worden. Volgens Schilderman spelen ondernemers een belangrijke rol: “Daarvoor moeten ondernemers in de stad gaan kijken naar het hele proces van inkopen, produceren, verkopen en het gebruik van goederen.”
‘maar nog steeds belanden er waardevolle dingen in de afvalbak’
Een ander thema is materiaal- en reststromen, wat er vooral op neerkomt dat er geen restafval meer mag zijn. Alles wordt hergebruikt. “Schilderman noemt een voorbeeld: We zamelen in Utrecht al steeds minder restafval in, maar nog steeds belanden er waardevolle dingen in de afvalbak. In de stad zouden we bijvoorbeeld nog meer gft kunnen inzamelen, want dat is best goed her te gebruiken.”
Een volgend thema is de eigen organisatie van de gemeente. De gemeente is opdrachtgever van projecten in de stad en koopt zelf ook een hoop goederen in. “We moeten het goede voorbeeld geven en we hebben hier ook direct invloed op”, vertelt Schilderman. Zo moet bijvoorbeeld het straatmeubilair gemaakt worden van oude materialen en verdwijnen de wegwerpbekers in het Stadskantoor.
Dan is er nog het laatste thema, en dat is er één met een heel grote impact. Het gaat om gebiedsontwikkeling en de bouw. De komende jaren moeten er tienduizenden woningen bij komen, waarvoor natuurlijk ook nieuwe infrastructuur nodig is. Circulariteit moet daarbij steeds belangrijker worden en de gemeente kan daarvoor randvoorwaarden opstellen. Die moeten in de loop van de jaren steeds strenger worden. In Utrecht kennen we al wat voorbeelden van circulair bouwen, zoals het Hof van Cartesius.
2050
In 2050 zijn er dus geen honderden ondergrondse containers voor restafval meer, is het productieproces van lokale ondernemers circulair, worden bouwmaterialen steeds hergebruikt, gooien we niet meer massaal eten weg en laten we kapotte spullen repareren. En komt er dan een hek om Utrecht heen zodat er geen grondstoffen meer ingekocht kunnen worden? Schilderman benadrukt dat dat natuurlijk niet zo is, er komen als het ware meerdere kringlopen, lokaal of regionaal en soms nog groter.
Het visiedocument is vandaag gepresenteerd. De komende tijd kan iedereen erop reageren.
