Voor het eerst naar school; hoe Oekraïense kinderen snel hun thuis vinden in de klas in Utrecht Voor het eerst naar school; hoe Oekraïense kinderen snel hun thuis vinden in de klas in Utrecht

Voor het eerst naar school; hoe Oekraïense kinderen snel hun thuis vinden in de klas in Utrecht

Voor het eerst naar school; hoe Oekraïense kinderen snel hun thuis vinden in de klas in Utrecht
Foto's: Robert Oosterbroek
Het was erg spannend voor Mischa toen hij maandagochtend 28 maart voor het eerst bij zijn nieuwe school in Utrecht aankwam. Zes weken geleden ging hij nog naar de klas in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Nadat de oorlog uitbrak vluchtte hij samen met zijn moeder het land uit. Met bussen en de trein kwamen ze na zes dagen reizen aan in Utrecht waar ze werden opgevangen door een gastgezin. Drie weken later stapte de 8-jarige Mischa voor het eerst zijn nieuwe school binnen in Ondiep. “Toen ik hem in de middag ophaalde was de spanning ervan af, hij had zelfs al nieuwe vriendjes gemaakt”, vertelt zijn moeder Natalya. Mischa is een van de tientallen kinderen die deze week aan school beginnen in Utrecht.

Het was erg spannend voor Mischa toen hij maandagochtend 28 maart voor het eerst bij zijn nieuwe school in Utrecht aankwam. Zes weken geleden ging hij nog naar de klas in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Nadat de oorlog uitbrak vluchtte hij samen met zijn moeder het land uit. Met bussen en de trein kwamen ze na zes dagen reizen aan in Utrecht waar ze werden opgevangen door een gastgezin. Drie weken later stapte de 8-jarige Mischa voor het eerst zijn nieuwe school binnen in Ondiep. “Toen ik hem in de middag ophaalde was de spanning ervan af, hij had zelfs al nieuwe vriendjes gemaakt”, vertelt zijn moeder Natalya. Mischa is een van de tientallen kinderen die deze week aan school beginnen in Utrecht.

In een klas met nog enkele andere Oekraïense kinderen, en tal van leerlingen met andere nationaliteiten, heeft Mischa zijn plek gevonden. “De kleur geel zit in de vlag van Oekraïne, maar wie kan er nog iets anders geels aanwijzen in de klas?”, vraagt de leerkracht in het Nederlands aan de groep. De handen gaan gelijk omhoog.

Toen de vluchtelingenstroom uit Oekraïne op gang kwam werden in Utrecht in allerijl opvangplekken geregeld, maar de kinderen die meekomen, moeten – en willen – ook zo snel mogelijk weer naar school. De schoolbesturen en de gemeente Utrecht besloten om de koppen bij elkaar te steken. Er werd een crisisteam opgericht en een plan gemaakt.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Anko Hoepen is bestuursvoorzitter van SPO-Utrecht waar 38 scholen bij aangesloten zijn, maar hij is ook lid van het crisisteam waar alle scholen in de stad in samenwerken. “Op stadsniveau zijn we als scholen samengekomen om te kijken hoe we de verwachte toestroom van kinderen kunnen opvangen. In plaats van dat kinderen allemaal individueel bij een lokale school aankloppen hebben we besloten om dit centraal te regelen via de Taalschool.”

De Taalschool in Utrecht heeft al jaren ervaring met het scholen van leerlingen die uit het buitenland komen, veelal kinderen van vluchtelingen maar soms ook kinderen van expats. Hier is expertise aanwezig om bijvoorbeeld om te gaan met kinderen die trauma’s hebben. “Het is de kracht van Utrecht dat we met z’n allen op deze manier weten samen te werken”, vertelt Hoepen.

Open armen
Directeur van de Taalschool, Jenny Olsthoorn, vertelt: “Elk kind heeft recht op onderwijs en alle kinderen worden hier met open armen ontvangen.” De Taalschool biedt heel intensief onderwijs in de Nederlandse taal, zodat kinderen na ongeveer anderhalf jaar kunnen doorstromen naar een klas met leeftijdgenoten op een basisschool in hun wijk. Er worden behalve Nederlandse taal ook andere vakken gegeven. Er zijn nu 400 leerlingen die samen 59 nationaliteiten hebben. “De rijkdom van de wereld hebben we hier in de school”, aldus Olsthoorn.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Afgelopen maandag zijn 34 kinderen uit Oekraïne begonnen op de school, en 40 nieuwe leerlingen zijn al aangemeld. Dit komt bovenop de reguliere instroom van kinderen en dat is dus flink aanpakken voor de Taalschool. Olsthoorn: “Het is geen optie om deze kinderen geen onderwijs te geven, dus we pakken die handschoen graag op.”

Toch liggen er een hoop uitdagingen. Zo weet niemand precies hoeveel kinderen uit Oekraïne uiteindelijk in Utrecht terechtkomen, is niet bekend hoe lang ze in Nederland blijven en komen ze veelal niet via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. “Maar de allergrootste uitdaging is genoeg personeel vinden. In het onderwijs hebben we al lang te maken met een krapte qua leerkrachten, en dat wordt nu nogmaals benadrukt.”

Ook Hoepen maakt zich hier zorgen om, maar ziet daarnaast kansen. “We hopen dat een deel van het personeel dat nu al in het primair onderwijs werkt tijdelijk meer uren wil gaan werken. Dat kunnen ze op de Taalschool doen, of ze maken op die manier tijd vrij voor collega’s die hier kunnen werken. Ook zien we dat gepensioneerde leraren mogelijk toch weer voor de klas gaan staan, en dan specifiek bij deze doelgroep op de Taalschool.”

Als laatste gaat Hoepen ook kijken of er mogelijk onder de Oekraïense ouders geschikte mensen zijn om voor de klas te gaan staan, of te helpen in het onderwijs. “Zij zouden mogelijk ook een rol kunnen gaan vervullen.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

De Taalschool Utrecht heeft de hoofdvestiging in de straat Ondiep en een tweede vestiging in Leidsche Rijn aan de Operettelaan. In december 2021 is een tijdelijke locatie geopend in de Mariëndaelstraat, speciaal voor de kinderen in de noodopvang Star Lodge. Mocht het aantal leerlingen de komende periode zo hard groeien dat de bestaande locaties vol raken, dan worden extra satellietlocaties van de Taalschool elders in de stad gerealiseerd.

Luchtalarm
Natalya en haar zoon Mischa wonen nu drie weken bij een gastgezin. De vader van Mischa is nog in Kyiv. “De afgelopen weken moesten we echt even tot rust komen. We hebben natuurlijk erg veel stress vanwege de situatie in Oekraïne. Toen de oorlog begon, het luchtalarm afging en we de explosies konden horen, begon voor ons ook de angst.” Voor Mischa betekent dit ook dat hij al zijn vriendjes uit het oog is verloren. “Ze zijn naar allerlei verschillende plekken gevlucht, maar hij heeft nog wel contact met ze via internet.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Mischa heeft het al erg naar zijn zin op de school, vertelt Natalya. “Na de eerste dag was hij al heel blij. Hij vond het vooral heel fijn dat er ook gespeeld kon worden en ook andere Oekraïense kinderen waren waarmee hij kon spreken. De school in Oekraïne is ook wel wat strenger.”

De kinderen op de Taalschool krijgen les in rekenen en taal, gewone vakken die ook op reguliere scholen worden gegeven. Olsthoorn: “Maar we willen ze ook vooral een veilige plek geven. Veel van de kinderen die bij ons naar school gaan hebben allerlei dingen meegemaakt en ze hebben allemaal iets moeten achterlaten. We bieden een heldere structuur aan, dat geeft rust. En als de kinderen – die veelal niet allemaal dezelfde taal spreken – met elkaar spelen dan zie je dat er een last van hun schouders valt.”


Opvang in Utrecht

Het aantal Oekraïense vluchtelingen dat naar Utrecht komt, groeit dagelijks. Oekraïners kunnen vrij reizen en hoeven dus geen asiel in Nederland aan te vragen. Miljoenen mensen zijn het land ontvlucht. In Utrecht wordt op verschillende manier hulp geboden. Zo is er een noodopvang geopend in de Jaarbeurs waar ruim 300 bedden staan.

Op dinsdag 29 maart hadden zich daar in totaal 1211 mensen geregistreerd en zij zijn uiteindelijk opgevangen in hotels en gastgezinnen. 582 mensen zijn in de stad in Utrecht geplaatst en 423 in de regio. 134 mensen zijn via de veiligheidsregio in de regio’s Friesland en Drenthe geplaatst. Een deel van de mensen die in de Jaarbeurs hebben overnacht, is nog niet geregistreerd en niet opgenomen in het totale aantal, en de getallen groeien elke dag.

Omdat er momenteel geen plekken in hotels in Utrecht meer zijn, worden mensen nu voornamelijk bij gastgezinnen in de regio geplaatst. Er hebben zich in Utrecht 225 gastgezinnen aangemeld die gezamenlijk 555 bedden beschikbaar hebben. Voordat vluchtelingen bij zo’n gezin komen, wordt vooraf gekeken welke mensen goed bij elkaar passen.


Wil jij DUIC steunen en een set ansichtkaarten ontvangen met de beste foto’s uit het boek DUIC in 2021? Voor 7,95 euro krijg je twaalf kaarten, van elke maand in 2021 één ansichtkaart. Met de aanschaf van de kaarten heb je niet alleen een herinnering aan 2021 – om op te hangen, te bewaren of te versturen – maar steun je ook de lokale journalistiek in Utrecht.

12 Reacties

Reageren
  1. [email protected]

    Als land mogen we trots zijn dat wij deze kinderen een veilige basis kunnen bieden in deze sombere tijden.
    Laten we hopen dat deze bezetting gauw voorbij is,zodat de mensen van Oekraïne het land weer kunnen opbouwen en leven in vrede en voorspoed. 🍀

  2. Lombokker

    “De school in Oekraïne is ook wel wat strenger.”

    Dat is nog heel diplomatiek uitgedrukt. Vergeleken met een hoop andere landen zijn de scholen hier in Nederland een totaal losgeslagen anarchie. In het zuiden van het land zijn er genoeg mensen te vinden die hun kinderen in België op school doen. Daar wordt de juf en meester nog met “U” aangesproken, maar bovenal leren ze daar fatsoenlijk Nederlands en goed rekenen en nog wat andere zaken die door het onderwijs hier bij het oud vuil zijn gezet.

  3. Leon

    Leuk stukje 🙂

  4. mees kees

    Eens, [email protected], met een onvoorstelbaar aanpassingsvermogen en flexibiliteit, maar ook of juist zíj krijgen vroeg of laat een flinke dreun door deze zinloze moordpartij van dat Russische beest. Kijk maar eens naar die oogjes van Mischa! Ik heb het vreselijk met moeders en kids te doen. Laten we zeker hopen dat dit snel over is en Mischa en alle andere kids en moeders terug kunnen naar hun eigen huis.✌️🇺🇦

  5. Erwin

    @lombokker: die zijn niet door het onderwijs bij het oud vuil neergezet hoor, maar door de ouders van die kinderen. Vaak goedgebekte assertieve NL ouders

  6. Realist

    Ons reguliere onderwijs is totaal verschraald, er is een giga leraren tekort, geen speciaal onderwijs meer en tot overmaat van ramp verlinkst tot op het bot. Fijn dat ze dit nu optuigen voor nieuwkomers maar het verbaast wel waarom dergelijke inspanningen in het reguliere onderwijs nooit hebben kunnen plaatsvinden.

  7. Confusius

    @ redactie

    Grappig dat Realist overal een links complot in ziet.

    Dat we in een compleet doorgeslagen kapitalistisch, neo-liberaal (vrij rechts) Thatcher-en-Reagiaans wereldbeeld leven ontgaat meneer realistje even.

    Net zo als die sancties tegen R*sland die Nederland zogenaamd heeft doorgevoerd (klinkt links), maar niet heus (=dus rechts). Ja, alleen op papier. Niet in de praktijk. Want er moet natuurlijk wel geld verdiend worden (ook al begaat degene die je financiert de meest gruwelijke oorlogsmisdaden, altijd lekker die VOC-mentaliteit die er nog steeds in zit).

    Op het onderwijs in NL kun je commentaar hebben, juist omdat het bedrijfsleven flink voet aan de grond heeft gekregen (commerciële lesprincipes, commerciële leerstijlen en commerciële ideologieën, er is een complete markt aan gebakken lucht coaching en gebakken lucht bijscholing, gebakken lucht “nieuwe-leren” en onderschat de macht en markt van de uitgeverijen niet). Weinig links aan derhalve. O ja, en scholenkoepels met miljoenen aan omzetten en die miljoenen winsten maken, met bestuurders met auto’s met chauffeur en dergelijke, die skyboxen huren en netwerk-golf-sessies doen. Zo links (niet heus) is het onderwijslandschap in Nederland. 3x raden wie de pineut is> de leraar en daardoor ook de leerlingen.

    Daarnaast zijn alle reaguurders commentaren weer whatsaboutisms eerste klas, want het gaat hier over Oekraïense vluchtelingen die les krijgen.

  8. Pee

    @Confusius
    Het gaat er om dat we hier al problemen met onderwijs hebben maar nu dat er een vracht vluchtelingen zijn weten ze plotseling alles voor elkaar te krijgen .
    Die energie hadden ze er ook in kunnen steken toen die vluchtelingen er nog niet waren.
    Enne maak van dat ‘ rechts ‘ maar gewoon links want rechts heeft hier niets mee van doen wat jij allemaal opnoemt.

  9. Utrechtvoorutrecht

    @Pee En als we geen berichtjes hier zouden typen, zouden we nog veel meer voor elkaar kunnen krijgen.

  10. Koel Hoofd

    @Confusius
    Wat raaskal je nou?
    De PvdA heeft de kwaliteit van het Nederlands onderwijs om zeep geholpen.
    Lees het rapport van de parlementaire onderzoeks commmissie Dijsselbloem ‘Tijd voor onderwijs’ (2008) maar. Dat is een overheidsrapport en dus eenvoudig te vinden met Google. En sindsdien heeft de PvdA (ondanks protesten uit alle hoeken) het alleen maar verder uitgehold en al die andere partijen hielpen daar aan mee want dan bleef er geld over voor de eigen hobbies en kon NL leuk meedoen met lage middenmoot in de EU. We stonden ooit aan de top van de kenniseconomie maar dankzij links zijn we die plek voorgoed kwijt. Lees maar pagina 65, unaniem oordeel over de onderwijsvernieuwingen jaren negentig vorige eeuw van ouders, opleiders en studenten zelf: studenten hebben minder vakinhoudelijke kennis dan hun voorgangers.
    Daarom vinden er velen van de oudere generaties die millennials (geboren na 1980) ook zo onwetend (dom dus).

    En ja, het is heel opmerkelijk dat er dankzij de toestroom aan Oekrainse vluchtelingen ineens allerleid dingen mogelijk zijn die 2 maanden geleden nog onbespreekbaar (NB!) waren. Het zou me dan ook niets verbazen als de EU een zak geld heeft beloofd. En, die Oekrainse kinderen krijgen les in het Oekrains van Oekrainse docenten, dat scheelt ook.

  11. Lexus

    @Koel Hoofd: alsof we hier de afgelopen decennia in een linkse dictatuur geleefd hebben. En de PvdA links? Laat me niet lachen, die heeft heel hard haar partijtje meegeblazen in het rechtse neoliberale koor van VVD, CDA en D66. Alles moest efficiënter, dus ook het onderwijs. De studies werden verkort en vooral zo gemakkelijk gemaakt dat iedereen wel wetenschappelijk onderwijs kon volgen. Het resultaat is bekend: de jeugd weet steeds minder, wat overigens niet hetzelfde is als dom, zoals u denkt. Wanneer het onderwijs snel verbetert, is er nog wel hoop. Maar ik vrees het ergste, want wie moeten dat degelijk onderwijs gaan geven?

  12. Confusius

    @ Koel Hoofd

    Grappig dat je Dijselbloem aanhaalt. Ook PvdA’er. Die vindt dus al het tegenovergestelde.

    Er is dus geen partijlijn, slechts enkele incompetente PvdA’ers in het verleden die aan de knoppen draaien, maar dus weinig vanuit de partij opgelegd.

    En Lexus heeft gelijk, de PvdA heeft voluit meegeblazen in de neo-liberale koers, gestart onder Paars 1. Aan Paars 1 en 2 was weinig links te ontdekken.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).