Waar komt de onrust in Utrecht vandaan?

Verveling Er is al veel geschreven over de ongeregeldheden in verschillende steden. Columnisten, politie en opiniemakers buigen zich over het onderwerp. Een veelgehoorde reden is verveling, versterkt door de coronacrisis. Ook de gemeente Utrecht onderschrijft dat, woordvoerder Marieke Ruijgrok: “Als je een snelle conclusie wil trekken dan zou het inderdaad verveling kunnen zijn. Het is een zomer waarin voor jongeren een stuk minder te doen is, en vakanties naar het buitenland gaan vaak ook niet. Ook al wordt er natuurlijk van alles georganiseerd in de stad.” De vraag is wel of verveling de enige reden is, zegt ook de gemeente. “Ook wij moeten nog goed in kaart brengen wat nou precies de oorzaak van de onrust is. Dat is ook een belangrijk punt dat we steeds met de driehoek – politie, openbaar ministerie en gemeente – bespreken. Daarnaast spreken we ook met sociale partners in de stad, en specifiek in de wijken. We weten namelijk ook niet precies wat de redenen zijn, en of er meer is dan verveling. Dat maakt het heel lastig”, aldus Ruijgrok. Tekst gaat verder onder tweet

Vanmorgen ben ik door Kanaleneiland gefietst als locoburgemeester na ongeregeldheden gisterenavond. Het gedrag van de relschoppers is werkelijk ontoelaatbaar. Opsporing en vervolging is in volle gang #Kanaleneiland #Utrecht Foto: ruudvoestphotography pic.twitter.com/xxFUZOothp

— Lot van Hooijdonk (@lotvanhooijdonk) August 15, 2020

Tientallen arrestaties De onrust begon op vrijdagavond in Kanaleneiland, op zaterdag was het raak in Overvecht, vervolgens kwamen er ook ongeregeldheden in Hoograven, Ondiep en Zuilen. Er werd met stenen en vuurwerk gegooid. Er werden vernielingen aangericht en brandjes gesticht. De Mobiele Eenheid is ingezet en er werden noodbevelen afgegeven, met dit middel is het makkelijker voor de politie om op te treden. De politie arresteerde tientallen mensen. Los van wat de oorzaak precies is wordt er bij verschillende media en op sociale media gesproken over de grote aanwezigheid van jongeren met een migratieachtergrond of kinderen van (groot)ouders met een migratieachtergrond. Dit maakt het voor sommige partijen een gevoeliger onderwerp. Tekst gaat verder onder tweet

Zojuist weer een scooter in de fik gestoken aan de Marnixlaan in Utrecht, vlakbij Overvecht. pic.twitter.com/LSZFh7h4xj

— Gerbanus Paulus (@Gerbanuspaulus) August 18, 2020

De gemeente Utrecht wil de achtergrond van de jongeren ook niet specifiek benoemen. “Het is een ingewikkeld vraagstuk. Als gemeente kijken we vooral naar het gedrag van de jongeren, daar willen we op inspelen. Het gaat veelal om tieners, waarbij we echt nog gissen wat hun beweegredenen zijn. We willen weten of het meer is dan alleen verveling. Is er iets in de thuissituatie? Kunnen we de ouders erbij betrekken? Hangen de tieners te veel op straat? We betrekken daar sociale partners en instanties bij. We zijn bijvoorbeeld erg blij met vrijwilligers die de straat opgaan om de jeugd aan te spreken.” Ook zijn er volgens de gemeente steeds weer jongeren uit de buurt die komen aanlopen om te kijken naar de ongeregeldheden, uit sensatie: “Daar is weer een andere aanpak voor nodig, dat zijn ook mensen met allerlei achtergronden.” De politie vertelt aan DUIC niet te weten wat de oorzaak is van onrust. Van de arrestanten woont 80 procent in Utrecht. De meeste jongeren zijn in Nederland geboren, en hebben ouders, grootouders of overgrootouders met een migratieachtergrond. Opruiing Opvallend zijn de arrestaties van twee mannen uit Hilversum. Zij zijn opgepakt voor opruiing, ze zouden hebben opgeroepen tot rellen in Kanaleneiland. “Dat is natuurlijk heel ernstig. We benadrukken dat het oproepen tot rellen ook strafbaar is. Het openbaar ministerie en de politie treden daar tegen op. Je hoeft niet eens bij de ongeregeldheden te zijn, maar als je oproept tot rellen kan je er wel maximaal vijf jaar voor in de bak gaan”, zegt Ruijgrok. “Daarnaast gaat het openbaar ministerie de schade die is veroorzaakt ook verhalen bij daders, dan heb je dus een strafblad en een flinke rekening te betalen.” Hoe de onrust zich de komende dagen gaat ontwikkelen is lastig te voorspellen. De gemeente Utrecht laat weten dat het elke avond een uitdaging is om een plan te maken. “De politie heeft natuurlijk een goede informatiepositie en heeft ook veel zicht op wat er op sociale media allemaal gebeurt. Maar het blijft lastig om te voorspellen waar er precies wat gaat gebeuren, en of er ook daadwerkelijk iets gaat gebeuren. Dat maakt de voorbereiding wel lastiger.” Wat de oorzaak ook is, de gemeente benadrukt dat eventuele rellen niet getolereerd worden. “Het is onacceptabel wat er gebeurt en we treden dan ook echt overal op. Het moet nu ophouden. Het is goed als die jongeren realiseren dat het ook hun stad is, het is zonde wat ze Utrecht dan aandoen.”