Utrecht is geliefd. Utrecht groeit. In 2030 zal de stad waarschijnlijk 400.000 inwoners hebben. Het historische centrum wordt daarom uitgebreid. Direct ten westen van het Centraal Station zal een nieuw woongebied verrijzen met 3.600 huur- en koopwoningen. Aan de Croeselaan zullen daarvoor wel bewoners moeten wijken; zo’n veertig huizen moeten tegen de grond.
Woningen aan de Croeselaan moeten verdwijnen: “Wij moeten opflikkeren voor een lullig parkie”
Het nieuwe woongebied beslaat drie deelgebieden: het Lombokplein, het Jaarbeursterrein en het nog nieuw te bouwen Beurskwartier. Dat moet autovrij, groen en klimaatbestendig worden. In het Beurskwartier komt veel hoogbouw en het moet af zijn rond 2023. Een deel van woningen uit 1936 aan de Croeselaan wordt ‘ingepast’ in de hoogbouw, een ander deel moet wijken voor een nieuw stadspark. In dat blok voor het Jaarbeursterrein wonen generaties soms al jarenlang samen. De bewoners begrijpen niet waarom ze moeten wijken voor de plannen van de gemeente en zijn een petitie gestart.
44 sociale huurwoningen verdwijnen
Er worden in totaal 44 sociale huurwoningen aan de Croeselaan en de Van Zijstweg gesloopt. Daarvan zijn er op dit moment nog zeventien sociaal verhuurd. “Dit worden er telkens minder”, laat de gemeente weten, “omdat bij elke wisseling van bewoning de huren worden verhoogd en de woningen niet meer sociaal worden verhuurd.”
59 en 60 jaar
Wonen 35 jaar aan de Croeselaan
“De Croeselaan was vroeger prachtig, een statige laan net zoals de Maliebaan. Er lagen grote klinkers, was één rijbaan en stonden veel bomen. Het woongenot was groot. Als je je auto op de stoep ging wassen, kostte het je een hele dag want iedereen kwam de hele tijd aanlopen voor een babbeltje. Iedereen hield elkaar in de gaten en was van elkaar op de hoogte. Oud en nieuw vierden we samen en de kinderen brachten we samen naar school. We hebben altijd honden gehad, die lieten we in het gras voor ons huis uit. Nu hebben we geen honden meer, want er is nergens plek om ze uit te laten. Zelfs de middenberm met gras is bijna verdwenen. Het is niet de eerste keer dat de gemeente plannen heeft onze huizen te slopen. Nu lijkt het wel definitiever. We hebben er slapeloze nachten van gehad. Sommigen mensen zijn al weggegaan van de stress. Je weet niet eens of je je huis nog wel kunt opknappen. Wij hebben alles drie jaar geleden nog laten schilderen, ook hebben we een jacuzzi in de achtertuin geplaatst – die hebben we met een hijskraan de tuin in laten tillen. Als we dit hadden geweten, hadden we die jacuzzi natuurlijk nooit laten komen. We zijn bang dat we hem straks niet eens meer weg krijgen.
De gemeente houdt te weinig rekening met de mensen die hier wonen, we zijn gewoon een nummertje. Op de informatieavond stonden we van tevoren de maquette te bekijken. Ineens zagen we onze huizen niet meer staan! Wij vroegen aan iemand van de gemeente wat dat betekende, waar gaan onze huizen heen? We kregen alleen maar te horen dat die weggaan, maar dat alles heel mooi wordt. We waren heel erg geschrokken. Hoe kun je het de bewoners op zo’n manier vertellen? We mogen wel terugkomen, maar de nieuwe woningbouw is te duur voor ons en dan moeten we onze auto verkopen, want het wordt een autovrij gebeuren. Dat is toch van de zotte? En al die hoogbouw... wat er nu staat is ook al afschuwelijk. Utereg gaat naar de klote! Gelukkig hebben we elkaar nog.”
52 jaar
Woont samen met zijn ouders 48 jaar aan de Croeselaan
“Mijn jeugd was perfect. Je kwam hier wonen en werd gelijk geaccepteerd. We konden altijd aan de overkant spelen: rolschaatsen, vlotten bouwen, vissen. Op het Veemarktplein, dat nu niet meer bestaat, konden we ook altijd heerlijk voetballen. We gingen met z’n allen naar school aan de Vondellaan. Maar er is veel veranderd. Dat begon met het slopen van de Hojelkazerne en later de Knoopkazerne. Het gebouw van de Rabobank vond ik vanaf begin af aan al niet mooi. We hebben ook veel last van de schittering van de zon. De bank heeft wel zonweringen aan ons gegeven, maar die zijn al verweerd. Ook is er extreme valwind in de straat gekomen. Ik vind de huizen waar we wonen nog steeds heel mooi. De bogen in de portieken vind ik het mooist, die zie je niet vaak. Dan de locatie: we zijn lekker dicht bij de stad, je bent er in vier minuten lopen. En het uitzicht vanuit huis verveelt nooit. Als ik op het balkon sta, zwaaien de portiers van de Jaarbeurs naar me. Die kennen mij allemaal, hoor. Vaak loop ik naar beneden voor een praatje. Aan de voorkant gebeurt natuurlijk ook van alles. Ik herken veel mensen op straat die op vaste tijden naar het werk gaan. Mij herkennen ze ook, dan bellen ze met de fietsbel of zwaaien ze. Minder leuk: ik zag dit jaar de vrouw voor de Rabobank neergestoken worden.
De grote vraag is waar je straks terechtkomt. In Overvecht of Kanaleneiland hoef ik niet te zitten, ik ben een echte Rivierenwijker. Ik maak me niet zo druk, maar vraag me af hoe het zal gaan. Ik pas me wel aan, ik ben een sociale jongen, maar voor mijn moeder of pa zal het lastiger worden. Ik zet me nog wel in voor het behoud van de woningen, maar het gaat zoals het gaat. Die nieuwe plannen vind ik overigens waardeloos. Wij moeten opflikkeren voor een lullig parkie. Waarom kan dat niet opschuiven?”
47 jaar
Woont 17 jaar aan de Croeselaan
“Ik wil nergens anders heen. Ik ben hier veilig. Na de bouw van de Rabobank is het rustig geworden in de straat, nu zijn er alleen nog maar fietsers. Mijn zoon is hier opgegroeid, na mijn scheiding ben ik hier gelukkig geworden. Er is geen diefstal. Ik kan de deur van de fietsenstalling achter onze huizen altijd open laten. Als ik mijn sleutel in de voordeur vergeet, belt direct iemand aan om hem terug te geven. Als mijn zoon buiten is, let iedereen op hem. Mijn familie woont in Turkije, dus mijn buren zijn nu mijn familie. Als iemand jarig is, worden alle buren uitgenodigd. Als iemand een feestje geeft met harde muziek tot twee uur ’s nachts, dat weten we dat en vinden het niet erg. Er is ook een WhatsApp-groep, daarin spreken we vaak af om nog even gezellig wat te drinken. Mijn favoriete plek in huis is mijn slaapkamer. Daar heb ik een groot dakraam, als ik in mijn bed lig, zie ik de sterren. Fantastisch gewoon. Het is in de huizen wel gehorig, maar iedereen houdt daar rekening mee en ik heb nooit last van slaapproblemen gehad.
Voorheen woonde ik in een flat in Kanaleneiland. Dat was vreselijk. De voordeur deelde je met alle bewoners, die stond daardoor vaak open. Er werd veel gestolen en soms stonden er onbekende mensen aan mijn deur. Ik was vaak bang. Een vriendin van me woont in Overvecht. Als ik daar kom, krijg ik moeite met ademhalen; iedereen woont zo dicht op elkaar.
Waarom moet ik weg? De huur betaal ik altijd netjes. Ik wilde een nieuwe bank en een nieuwe tap aanschaffen, maar dat durf ik niet meer. Ik moet er niet aan denken te verhuizen. Hier wil ik oud worden en sterven.”
42 jaar
Woont 13 jaar aan de Croeselaan
“Via een woningruil ben ik op deze plek terechtgekomen. Het is een superfijne en supercentrale plek. Je hebt een lange woonkamer met schuifdeuren naar buiten, heerlijk. En je kunt je auto nog voor de deur parkeren, uniek in de binnenstad. Ik heb hier veel feesten voor mijn kunstenaarsvrienden gegeven; Remy van Kesteren heeft hier nog opgetreden in ruil voor wat foto’s. Dat zou hij nu niet meer doen, denk ik. Ik kan me niet voorstellen dat ik ergens anders zou wonen, alles gaat op de automatische piloot. Ik hoop dus, als de sloop doorgaat, terug te komen in deze fijne buurt.
Toen de plannen gepresenteerd werden, dacht ik niet dat de gemeente deze karakteristieke woningen zou slopen voor een paar grassprietjes. Maar daar begint het nu wel op te lijken. Ik snap het ook niet, die 15 miljoen euro die het kost om deze huizen te slopen gooien ze in feite weg: je maakt er je bewoners ongelukkig mee, de woningnood wordt nog groter en er zijn genoeg andere plekken te bedenken om groen te creëren. Je hebt het ontzettend grote dak van de Jaarbeurs, waarom maken ze daar geen park van? Een parkje bij de nieuwe bioscoop Kinepolis lijkt mij ook een goed idee. Dat is een centrale plek, dicht bij het station en het vertier. In de zomer kun je er mooie festivals houden. Ze willen hier grote torenflats neer gaan zetten. De plint met zogenaamd gezellige cafés verdwijnt in die massiviteit. En de gezellige sfeer die hier nu nog hangt, ebt weg. Kijk maar naar het City Campus Max-complex, dat was ook zo pretentieus, maar er heerst altijd een gevoel van leegte. Ik hoop dat we hier kunnen blijven, dat de politiek een keer luistert naar de Utrechtse bevolking en niet voor het grote geld gaat.”
PvdA tegen sloop woningen Croeselaan
De PvdA is het niet eens met de plannen van het college van Utrecht om de woningen te gaan slopen. “Wij vinden onacceptabel om kwalitatief goede en relatief grote sociale huurwoningen te gaan slopen”, aldus Rick van der Zweth, commissielid van de partij. “Wij zijn blij dat er een nieuwe woonwijk komt, en dat het Jaarbeursterrein die ruimte biedt. Maar wij vinden dat de nieuwe hoogbouw moet aansluiten op de huidige bebouwing, en dat niet alles plat moet. Er is de afgelopen jaren al zoveel ouds verdwenen, waar we later altijd weer spijt van kregen. Daar komt bij dat wij niet het volledig vertrouwen hebben dat het college net zulke mooie grote sociale huurwoningen ervoor in de plaats bouwt. Sociale huur is toch vaak het ondergeschoven kindje.”
De gemeente geeft aan dat er 600 sociale huurwoningen in het toekomstige Beurskwartier worden teruggebouwd. Als de te slopen sociale huurwoningen blijven staan, dan kan er minder hoog gebouwd worden, waardoor er plek is voor zo’n 400 sociale huurwoningen. Bovendien zijn de woningen volgens de gemeente toe aan een forse onderhoudsbeurt.
Welke regeling treft de gemeente voor de bewoners die uit hun sociale huurwoning moeten?
Woordvoerder gemeente: “Wij maken samen met de eigenaar van de woningen (Portaal) en de bewoners afspraken over hoe het traject van aankoop en sloop wordt aangepakt. Zo krijgen de huidige sociale huurders bijvoorbeeld een urgentieverklaring. Het is zeker een denkbaar alternatief om de bewoners een sociale huurwoning in het Beurskwartier aan te bieden, maar dat kan ook elders. De praktijk leert dat dit vaak maatwerk is.”
Is er definitief geen alternatieve plek voor het toekomstige park, zodat de woningen kunnen blijven bestaan?
Woordvoerder gemeente: “De omgevingsvisie voor het nieuwe Beurskwartier is een afgewogen plan op hoofdlijnen waarbij woondichtheden, plek van het park, bereikbaarheid, groen, parkeren, bezonning, woningcategorieën en meer aspecten evenwichtig zijn afgewogen. Als de woningen blijven staan, moet voor het Beurskwartier een ander plan gemaakt worden.”
