Zo kiest Utrecht nieuwe straatnamen; voorlopig geen Herman van Veenlaan maar wel een Elisabeth Posthof

Utrecht kent bijna 4.000 straten en in 2022 kwamen er acht straatnamen bij. De commissie straatnaamgeving bedenkt deze namen en adviseert het college. De commissie bestaat uit Victor Lansink van Het Utrechts Archief, Gijsbert Voskamp van Veiligheidsregio Utrecht, Mike Spilker van Vergunningen, Toezicht en Handhaving, Daniella van Gastel van de wijkbureaus, Wilbert Smulders als onafhankelijk voorzitter en Hans van Oort als inwoner van de stad.

Richtlijnen

De commissie kiest voor elke wijk een thema dat aansluit bij bijvoorbeeld de geschiedenis, het karakter of de omgeving van de wijk. Ook moet een naam eenvoudig uit te spreken en op te schrijven zijn, mogen ze om verwarring te voorkomen niet te veel op elkaar lijken en als een straat naar een persoon wordt vernoemd, is deze in de meeste gevallen overleden, daar wordt alleen bij hoge uitzondering van afgeweken.

Daarnaast is in de richtlijnen te lezen dat een straat alleen naar een persoon van onbesproken gedrag wordt vernoemd en dat de namen recht moeten doen aan de diversiteit van de inwoners van Utrecht. De commissie heeft vorig jaar dan ook de wens uitgesproken om, voordat een straat naar een persoon wordt vernoemd, eerst een antecedentenonderzoek uit te voeren. “Zodat kan worden vastgesteld dat de te vernoemen persoon van onbesproken gedrag is geweest”, is te lezen in een jaarverslag van de commissie.

Verzoeken

Inwoners van Utrecht hebben in 2022 tien verzoeken ingediend en die zijn allemaal behandeld door de commissie. Zo wilde een inwoner dat een straat vernoemd zou worden naar Jan Zwartendijk vanwege zijn rol in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit verzoek is afgewezen, omdat Zwartendijk een Rotterdammer was en de straatnamen bij voorkeur naar Utrechtse verzetsstrijders worden vernoemd.

Een andere inwoner wilde dat een bestaande straat naar zijn grootvader werd vernoemd. De man zou een van de eerste buitenlandse werknemers in Utrecht zijn en zich hebben ingezet voor de integratie. Ook dit verzoek is afgewezen omdat bestaande straatnamen niet worden hernoemd. Wel is de naam op een lijst gezet zodat hij mogelijk in de toekomst gebruikt kan worden.

Laan van Moskou

Om dezelfde reden is het verzoek om de Laan van Moskou en het Plateau van Minsk te hernoemen afgewezen. Een andere inwoner wilde de Kemal Atatürkstraat in Voordorp ongedaan maken, maar ook dit is afgewezen omdat bestaande straatnamen niet worden hernoemd. Iemand had voorgesteld om de Maniladreef te veranderen in Manilladreef, maar dit werd ook afgewezen.

Utrecht krijgt in de toekomst wel een straat die vernoemd is naar prof. dr. Anton Willem Hubert Wirtz, die van 1864-1909 als docent verbonden was aan de Rijksveeartsenijschool. “Op dit moment is er geen straat voor vernoeming beschikbaar in de wijken met passende thema’s, zoals Tuindorp, Tuindorp-Oost en Science Park”, schrijft de commissie.

Herman van Veen

De meeste inwoners hebben straatnamen ingediend, maar er was ook een Utrechter die een voorstel deed voor een thema. Deze inwoner wilde straten vernoemen naar personen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Arubaanse gemeenschap. “Dit is toegewezen. Het voorstel bestaat uit een lijst van negen Arubaanse politici, journalisten en kunstenaars.” De commissie heeft deze namen op de lijst met mogelijke straatnamen gezet.

Een verzoek om de zuidzijde van Ravenoord te hernoemen in Hartenoord is afgewezen. “Dit is afgewezen, omdat de commissie gebieden in de openbare ruimte die geen naam hebben zo wil laten. Bijvoorbeeld groenstroken en onderdoorgangen.” Tot slot was er een Utrechter die graag wilde dat een straat werd vernoemd naar Herman van Veen. Dit verzoek is afgewezen omdat straatnamen alleen bij hoge uitzondering worden vernoemd naar levende personen.

Vrouwen

De commissie schrijft verder dat straten in het verleden vaak werden vernoemd naar personen die een belangrijke rol in de geschiedenis hebben gespeeld en dat de focus vooral op mannen lag. De laatste jaren klinkt de roep om meer diversiteit bij de keuze van straatnamen.

Zo worden de nieuwe straten in de Dichterswijk vernoemd naar vrouwelijke dichters zoals Eleonora Carboniershof, Meynarda Verboomshof en Elisabeth Posthof. Ook wordt gekeken naar bijvoorbeeld vrouwen die in het verzet zaten of een andere belangrijke rol hebben gehad in de geschiedenis.

Voor Merwede ligt tot slot een voorstel met 24 nieuwe straatnamen die verwijzen naar beroepen in de landbouw, kanaalaanleg en bedrijvigheid. Bijvoorbeeld De Maaier en De Dorser (landbouw), De Polderwerker en De Brugwachter (kanaalaanleg) en De Letterzetter, en De Bierbrouwer (bedrijvigheid).