Zo verliep de bevrijding precies 70 jaar geleden in Utrecht | De Utrechtse Internet Courant Zo verliep de bevrijding precies 70 jaar geleden in Utrecht | De Utrechtse Internet Courant

Zo verliep de bevrijding precies 70 jaar geleden in Utrecht

Zo verliep de bevrijding precies 70 jaar geleden in Utrecht
Vandaag viert Utrecht dat de stad precies 70 jaar geleden bevrijd werd door de Britten en Canadezen. Elk jaar wordt op 7 mei, bij het monument aan de Biltstraat (de witte ijsbeer), het einde van de oorlog in Utrecht herdacht. Er wordt door de burgemeester een hulde uitgesproken aan de bevrijders van de stad, de 49ste West Riding Infanteriedivisie, 146ste Infanteriebrigade van het Eerste Canadese Leger, beter bekend als de Polar Bears. Deze divisie kwam op 7 mei via de Biltstraat de stad binnenrijden.

Vandaag viert Utrecht dat de stad precies 70 jaar geleden bevrijd werd door de Britten en Canadezen. Elk jaar wordt op 7 mei, bij het monument aan de Biltstraat (de witte ijsbeer), het einde van de oorlog in Utrecht herdacht. Er wordt door de burgemeester een hulde uitgesproken aan de bevrijders van de stad, de 49ste West Riding Infanteriedivisie, 146ste Infanteriebrigade van het Eerste Canadese Leger, beter bekend als de Polar Bears. Deze divisie kwam op 7 mei via de Biltstraat de stad binnenrijden.

Op woensdag 2 mei 1945 wordt bekend dat Hitler, de dictator van nazi-Duitsland, dood is. De Duitsers hangen de vlaggen in Utrecht halfstok. Op dezelfde dag gooien Amerikaanse bommenwerpers voedselpakketten af boven Lage Weide, ten westen van Utrecht. Er komen ook vrachtwagens met voedsel de stad in gereden, maar nog steeds geen geallieerde soldaten. Deze onduidelijke situatie duurt nog een paar dagen. ‘s Avonds op 4 mei wordt op de illegale radio gezegd dat Noorwegen, Denemarken en Nederland zijn bevrijd. Veel inwoners van Utrecht gaan de straat op, maar Duitse soldaten jagen hen terug naar binnen en er wordt geschoten. De commandant van de Duitse troepen in Nederland erkent de capitulatie niet. Op zaterdag 5 mei rijden drie geallieerde motorrijders door de stad, maar zij vertrekken weer.

Op maandag 7 mei trekken dan eindelijk Canadese en Britse troepen vanuit De Bilt Utrecht binnen. In de straten van Utrecht is een juichende menigte verzameld. Burgemeester Ter Pelkwijk, die door de bezetters was afgezet en vervangen door een NSB-burgemeester, keert terug naar het stadhuis. Hij ontvangt de commandant van de bevrijdingstroepen op het bordes.

Ondertussen zijn de leden van de Binnenlandse Strijdkrachten op pad gegaan om Duitse soldaten en NSB-ers te ontwapenen. In een vuurgevecht bij het Rosarium in Oudwijk komen tien verzetsstrijders om.

Onrust

De panden die door de Duitsers zijn gevorderd, onder andere op de Maliebaan, worden nu door de geallieerden in gebruik genomen. ‘Moffenmeiden’ worden opgepakt en kaalgeschoren. Op zondag 13 mei is er in de Domkerk een dankdienst voor de militairen, gevolgd door een parade op het Janskerkhof, begeleid door doedelzakken. Later in de middag speelt een Engels militair elftal een voetbalwedstrijd tegen een Utrechts elftal. De Britse en Canadese militairen zorgen voor veel vertier, maar ook voor onrust. Dat komt vooral door hun aantrekkingskracht op de Utrechtse meisjes. Burgemeester Ter Pelkwijk vindt dat er een einde moet komen aan deze losbandigheid en pleit ook voor het opgeven van de oorlogsmentaliteit van verzet tegen de overheid.

Burgemeester Ter Pelkwijk schreef over de geallieerde soldaten: “De mannen zochten ontspanning en vertier, trachtten met zwarte handel geld te verdienen. Met jeeps en trucks werd wild gereden, er hadden vele ongelukken plaats. … Er werd gedanst, geflirt, openlijk gevrijd. Dit laatste gaf aanstoot. Maatregelen hiertegen, b.v. tegen het zich neervlijen langs de singels en op grasvelden, waren moeilijk uitvoerbaar en stuitten op weerstand.”

Al was de stad gespaard gebleven voor grote verwoestingen, ze droeg wel de sporen van oorlog en bezetting. Een deel van het wegdek was beschadigd door de rupsvoertuigen, terwijl de jacht naar brandstof in de Hongerwinter veel bomen in de stad had doen sneuvelen. Openbaar vervoer was nagenoeg afwezig; het gemeentelijk vervoerbedrijf beschikte in mei 1945 slechts over zeven rijklare autobussen, terwijl de gas- en elektriciteitsvoorziening stil lagen vanwege het tekort aan kolen. De elektriciteitscentrales startten op 22 mei met de levering aan vitale bedrijven, in juli was ook de gasvoorziening hersteld. Het zou echter tot de zomer van 1946 duren voordat dit met de telefoonverbindingen het geval was, terwijl pas in 1952 de laatste levensmiddelen van de bon gingen.

Bron informatie het Utrechts Archief.

Intocht van de bevrijders in Utrecht, 1945 from Zo was Utrecht (@ZowasUtrecht) on Vimeo.

3 Reacties

Reageren
  1. Ed. Schulte

    Dat was dus mijn eerste verjaardag!!
    http://www.hetutrechtsarchief.nl/collectie/beeldmateriaal/bewegend_beeld/1940-1950/140169

  2. Hans

    Mooie beelden. Èn! Inderdaad, geen ‘Marokkaanse bevrijder’ te zien. Stop daarom ook met het hijsen van de Marokkaanse vlag in Hoograven op 4 mei. Die groteske leugen over Marokkaanse bevrijders besmeurt slechts het blazoen van onze echte bevrijders en heeft nu wel lang genoeg geduurd.

  3. johan

    @hans helemaal gelijk en sterker nog het waren eerder oorlogsmisdadigers:

    https://en.wikipedia.org/wiki/Allied_war_crimes_during_World_War_II#Moroccan_Goumiers

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).