Chrétien Breukers bij pre-boekenweekfeest: De kloof tussen lezer en schrijver

Chrétien Breukers bij pre-boekenweekfeest: De kloof tussen lezer en schrijver
Er is niet alleen een kloof tussen de burger en de politiek, maar ook tussen de lezer en de schrijver. Soms probeert iemand die te dichten. Janneke Siebelink, Editor-in-Chief Boeken bij lees.bol.com (dat is Nederlands voor hoofdredacteur van een website die wordt uitgebaat door een internetwinkel in onder andere boeken) organiseerde gisteren een pre-boekenweek-feest in de Winkel van Sinkel aan de Utrechtse Oudegracht. Chrétien Breukers was erbij.

Er is niet alleen een kloof tussen de burger en de politiek, maar ook tussen de lezer en de schrijver. Soms probeert iemand die te dichten. Janneke Siebelink, Editor-in-Chief Boeken bij lees.bol.com (dat is Nederlands voor hoofdredacteur van een website die wordt uitgebaat door een internetwinkel in onder andere boeken) organiseerde gisteren een pre-boekenweek-feest in de Winkel van Sinkel aan de Utrechtse Oudegracht. Chrétien Breukers was erbij.

Van vijf uur ’s middags tot negen uur ’s avonds is café Winkel van Sinkel gevuld met schrijvers en vooral met lezers. En eigenlijk: vooral lezeressen. Boeken worden gekocht en gelezen door vrouwen, het is werkelijk waar. De optredende schrijvers zijn in de meerderheid van het mannelijk geslacht. Herman Koch, Kader Abdolah, Tommy Wieringa, Bernard Wesseling, Sander Kok en Jeroen Thijssen versus Stella Bergsma, Ellen Deckwitz, Connie Palmen en Roxane van Iperen maakt 6:4. In de zaal ligt de verhouding heel anders.

Als het hoofdprogramma eindelijk begint en Wieringa wordt aangekondigd, ontstaat er onder de voor mij zittende leden van een leesclub enige deining. ‘Wat een lekker ding,’ zegt een van de vrouwen. De dame naast haar maakt een foto met haar telefoon en zucht diep. Ondertussen bewerkt Tommy de zaal met zijn zalvende stem, als een masseur die een vrouw met een zere rug langzaam los kneedt.

Tommy Wieringa op het podium in de Winkel van Sinkel

De sfeer zit er dus goed in, bij de lezeressen. Ellen Deckwitz surft voort op die golf en heeft de zaal, om niet meteen naspeurbare redenen, volledig mee. Haar werk is vaardig én behaagziek. Een beetje ondeugend, maar niet te erg. Want het thema van de Boekenweek, en van het feest van BOL, is ‘de verboden vrucht’ – maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat er iemand voor het hoofd wordt gestoten.

Na een lied van Stella Bergsma, die ook voorlas in het ‘bijprogramma’, waarover zo meteen meer, nog een keer een paar gedichten van Deckwitz en een voordracht van iemand van het Stedelijk Museum komt Kader Abdolah aan het woord. Zijn stemgeluid heeft hij afgestemd op het vrijdaggebed. Met een lawaai alsof een badkuip heel snel leegloopt werkt hij zich door zijn overbekende repertoire heen. Jip en Janneke, Zalk, Premier van Iran willen worden, Kader eet de hele moppentrommel leeg. Als een semi-volleerde imam.

Herman Koch en Connie Palmen vormen het echte toetje, de olijf op de martini. In een martini zit alcohol en het lijkt erop dat Palmen voor aanvang alvast had gespoeld tegen de zenuwen. Toch is het onmogelijk om kwaad op haar te worden, omdat ze én geestig is én zich op beminnelijk-onbescheiden wijze door haar repertoire werkt.

Connie Palmen is als figuur inmiddels minstens net zo boeiend als de schrijfster Connie Palmen, al is de passage uit Jij zegt het die ze voorleest niet mis. Herman Koch, schrijver van het Boekenweekgeschenk dit jaar, valt er een beetje tegen weg, tegen dit vriendelijke geweld. Hij zegt af en toe wat en leest voor, maar Connie steelt de show.

Het bijprogramma, waar de andere auteurs voorlezen, is om het hoofdprogramma heen geplooid en speelt zich in een zijruimte van de grote zaal af. De minder bekende schrijvers vechten er voor de publieksgunst. Het is in die zijkamer dat ik prettig verrast word door de voordracht van Sander Kok. Ik kende zijn naam, maar heb zijn debuutroman Smeltende vrouw nog niet gelezen.

Hij leest een mooie passage voor over een man die zijn vrouw langzaam vetmest, omdat hij haar mooier vindt als ze dikker wordt. Zo iemand heet, ook dat wist ik niet, een feeder. Kok sleept mij mee omdat hij een heel ongemakkelijk onderwerp in mooie en verrassende zinnen weet neer te zetten. Hij kondigt zijn boek aan als een ‘filosofische komedie’ en inderdaad, ik moet lachen.

Bijvoorbeeld om deze alinea: ‘Nooit vind ik haar mooier, dacht hij, dan wanneer ik haar pijn heb gedaan. Ze was zo kwetsbaar. Haar gezicht was klein, eigenlijk, het was een klein gezicht dat in een groter gezicht was gedrukt, waardoor twee gezichten waren ontstaan: een voorgezicht en een achtergezicht, waarvan het voorgezicht op een betrekkelijk klein oppervlakte alle gelaatstrekken bevatte.’ Voor deze lezer is het boekenfeest daarmee geslaagd.

Het thema van de Boekenweek, en van het feest van BOL, is ‘de verboden vrucht’

Toch heb ik tot slot een paar dingen te zeggen, in het kritische segment. BOL.com is een webwinkel die buitensporige percentages afpingelt van uitgevers. Uitgevers die daaraan toegeven omdat BOL een groot segment van de markt in handen heeft. De gewone boekhandel is daarvan de dupe, net als de auteur – die dan dus weer op een feest van BOL kan komen voorlezen, om meer lezers te trekken.

BOL zou het ook kunnen omdraaien en een paar van de ‘minder bekende’ schrijvers het hoofdprogramma intrekken. Sander Kok bijvoorbeeld. Die in zijn dagelijkse leven overigens echt een fotomodel is, in tegenstelling tot Tommy Wieringa. Ik ben benieuwd wie de dames van de leesclubs het leukst zouden vinden. En oh ja, een boek van Paulo Coelho in de goodiebag die we mee naar huis krijgen… om de lezeressen écht te verrassen had dat best een andere titel mogen zijn.

 

1 Reactie

Reageren
  1. Joep

    Grappig, hoe zo’n avond totaal verschillend beleefd kan worden… Misschien aan de andere kant van de zaal gezeten!
    Ik telde de minuten af tot beschonken Connie Palmen haar mond zou houden. Drie keer heb ik op het punt gestaan om te gaan klappen, hopend dat ze de hint zou begrijpen. Daarentegen, misschien waren het haar laatste ‘minutes of fame’ en dat wilde ik haar niet ontzeggen.
    Dat Herman Koch niet tegen het Connie-geweld kon, heb ik ook zo ervaren. Dat mag je de ‘interviewer’ aanrekenen. Overigens een duidelijk voorbeeld van ‘schoenmaker blijf bij je leest’; misschien kan ze van een interview een leuk artikel maken, maar het was tenenkrommend om bij dit interview aanwezig te zijn.
    In deze ambiance moest zij eigenlijk een show presenteren; niet alleen maar de vragen stellen die op haar papiertje stonden.
    Kader Abdolah was voor mij het hoogtepunt van de avond, maar hij was voor mij ook de hoofdreden om me op te geven voor het event. Hij sprak oorverdovend, maar had de hele zaal mee.
    Kader was de enige auteur die van het publiek meer dan applaus kreeg. Tijdens de voordrachten van de vrouwen Stella en Ellen waren meer mensen in de bar en op het toilet dan in de zaal. Tekenend voor de waardering van hun voordrachten.
    Waarschijnlijk is het met deze avond zoals het ook met boeken is: zoveel hoofden zoveel meningen. Gelukkig heeft niet iedereen dezelfde smaak en wie ben ik of wie ben jij dan om de ander van wansmaak te betichten?

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).