TAAI #3: Utrecht groeit, groeien kunst en cultuur mee? - De Utrechtse Internet Courant TAAI #3: Utrecht groeit, groeien kunst en cultuur mee? - De Utrechtse Internet Courant

TAAI #3: Utrecht groeit, groeien kunst en cultuur mee?

TAAI #3: Utrecht groeit, groeien kunst en cultuur mee?
TAAI #3. Foto: Anna van Kooij
Het gaat goed met Utrecht, we staan tweede in de ranglijst met aantrekkelijkste steden van Nederland. Dat danken we voor een groot deel aan de cultuur en creativiteit die onze stad rijk is. Goed nieuws, in ieder geval voor nu. “Maar we dromen van de toekomst”, aldus wethouder Kees Diepeveen. Om die toekomst rooskleurig te houden, is het aan verschillende partijen om hun verantwoordelijkheid nemen. En of ze dat gaan doen… Dat werd besproken tijdens de derde editie van TAAI, georganiseerd door Het Huis Utrecht, Het Utrechts Verbond en de Utrechtse Ruimtemakers.

Het gaat goed met Utrecht, we staan tweede in de ranglijst met aantrekkelijkste steden van Nederland. Dat danken we voor een groot deel aan de cultuur en creativiteit die onze stad rijk is. Goed nieuws, in ieder geval voor nu. “Maar we dromen van de toekomst”, aldus wethouder Kees Diepeveen. Om die toekomst rooskleurig te houden, is het aan verschillende partijen om hun verantwoordelijkheid nemen. En of ze dat gaan doen… Dat werd besproken tijdens de derde editie van TAAI, georganiseerd door Het Huis Utrecht, Het Utrechts Verbond en de Utrechtse Ruimtemakers.
Door Marcella van der Wilt

Welke meerwaarde heeft cultuur eigenlijk voor de stad? Hoeveel geld stoppen we er in en wat levert het ons op? De uitkomsten van het onderzoek dat de gemeente hiernaar liet doen,  presenteerde Gerard Marlet (Atlas voor Gemeenten) tijdens TAAI #3. Hij concludeert dat het geld wat Utrecht in cultuur steekt, zichzelf ruimschoots terugverdient. Mensen willen hier heel graag wonen, wat grotendeels veroorzaakt wordt door de attractiewaarde die cultuur levert.

Iets wat de culturele sector zelf natuurlijk al lang wist. Toch fijn dat het nu ook zwart-op-wit staat. Marlet waarschuwt dat dit slechts een momentopname is. Als de stad de komende jaren met 80.000 inwoners groeit (en dat is voorspeld), zal cultuur mee moeten groeien.

“Oppassen voor  monocultuur”

Aan gespreksleider Patrick van der Hijden vertellen enkele cultuurmakers dat dit rapport hen wel aan het denken zet. Ze zien in dat cultuur niet vanzelf meegroeit met de stad en dat zij daar een rol in hebben. Ze voelen zich verantwoordelijk om Utrecht op de kaart te zetten.
Daarnaast heeft het positieve effect van cultuur ook een keerzijde; de stijgende welvaart kan zorgen voor een sterke scheiding in de stad tussen verschillende bevolkingsgroepen.

Thibaud Delpeut (Theater Utrecht) geeft aan dat we in het centrum hard afstevenen op een monocultuur. “We moeten niet óók dingen doen in andere wijken, maar de schutting tussen het centrum en andere wijken weghalen”. Rinke Vreeke beaamt dat dit ook bij muziekfestival Le Guess Who een kwestie is. Het festival probeert activiteiten te programmeren die verschillende groepen in de samenleving bij elkaar brengt, dwars door de hele stad heen.

“Cultuur moet het bedrijfsleven verleiden”

Waar de cultuurmakers stevig reflecteren op de eigen rol en behoorlijk eensgezind zijn over de zorgen die deze kwestie met zich meebrengt, zien de aanwezigen uit het bedrijfsleven dat anders. Een collectieve verantwoordelijkheid bij hen neerleggen is niet zo gemakkelijk. Jan Henk van der Velden (Wyn en Stael) geeft aan dat ‘hét bedrijfsleven’ niet bestaat, ieder bedrijf bepaalt zelf of ze tijd en geld in cultuur stopt. Zijn eigen organisatie steunt diverse Utrechtse culturele instellingen, omdat zij er feeling mee hebben. “Cultuur moet een bedrijf verleiden om mee te doen, ze moeten de gevoelige snaar raken”, zegt hij.

Malou te Wierik (Buro Dertig) is het daar niet mee eens. Zij vindt dat bedrijven een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben en die ook uit zichzelf kunnen oppakken. Ingmar Creutzberg (Marketing Utrecht) geeft daarentegen aan dat het onderzoek van de gemeente duidelijk uitwijst dat de meerwaarde die cultuur genereert ook in het voordeel van commerciële partijen is. Ze mogen zich daar dan ook best verantwoordelijk voor voelen, vindt hij.

Gebrek aan ruimte

Maar is er genoeg ruimte voor creativiteit in Utrecht? Karin Blokzijl van Bureau Buiten deelt conclusies uit hun rapport hierover: die is er niet. Blokzijl adviseert de gemeente te handelen naar de eigen visie: “Wees helder over wat je wilt met de ruimte voor creatieven en communiceer dat naar projectontwikkelaars. Dat moet aan de voorkant, bij het verkopen van de grond. Als politiek moet je zeggen: zo’n stad willen we. Houd je daar aan.”

Oproep aan de politiek

Kortom: Cultuur en creativiteit moeten groeien in Utrecht, maar er is geen ruimte voor. Hoe lossen we dat op? Het publiek krijgt de vraag een opdracht voor de politiek te formuleren. Zij mogen immers over tien maanden weer naar de stembus om de gemeenteraad te kiezen.
Deze opdracht maakt de tongen los. Het woord ‘visie’ valt vaak. Daarnaast wordt gesproken over randvoorwaarden voor projectontwikkelaars, een investeringsfonds voor creativiteit, een chef broedplaatsen binnen de gemeente en meer kunstenaars in leegstaande panden.

Vinden de aanwezige politici dat ze genoeg verantwoordelijkheid nemen? Op Student en Starter na, zeggen ze allemaal ‘ja’. Het lijkt erop of zij de uitkomsten van de onderzoeken vooral als een groot compliment opvatten. Al twijfelt wethouder Diepeveen wel een beetje bij het beantwoorden van de vraag of politiek en bestuur genoeg verantwoordelijkheid nemen voor cultuur. Hij ziet ruimte voor verbetering.

Singer-songwriter Levi Manner luistert de avond op met mooie liedjes. Foto: Anna van Kooij

We profiteren in Utrecht allemaal van cultuur, maar of die meerwaarde in de toekomst blijft? Als de cultuursector in z’n eentje het gevoel heeft dat er een tandje bij moet, lukt dat niet. We maken Utrecht toch samen? De politiek heeft hier een stevige rol in te pakken, want daar zitten de mensen die uiteindelijk het speelveld bepalen namens de inwoners van Utrecht. Zo lang zij dergelijke rapporten als compliment opvatten in plaats van een oproep tot actie, zijn we nog niet uitgepraat.

TAAI is een initiatief van Het Huis, het Utrechts Verbond en Utrechtse Ruimtemakers in samenwerking met de Gemeente Utrecht. Het doel: beter worden in samen stad maken.

6 Reacties

Reageren
  1. Pauline Brenninkmeijer

    Over cultuur gesproken: het centraal museum zou eindelijk wel eens wat betere exposities kunnen houden. Het niveau is zo slecht vergeleken met vele andere (grote steden). Het geld is er vooral in diverse verbouwingen gestoken.

  2. Kees Truijens

    @Pauline
    Ja, sinds Meta Knol als directeur naar de Lakenhal is vertrokken, is er nog zelden een expositie die de aandacht trekt. Maar ook zij is in Leiden aan het verbouwen geslagen…

  3. JdV

    Prima dat cultuur wil meegroeien. Zolang de subsidies maar verdwijnen. In een steeds groter en aantrekkelijker Utrecht moet het voor diezelfde cultuur uiteraard steeds makkelijker worden om zelfstandig het hoofd boven water te houden. Want het zal toch niet zo zijn dat subsidie en cultuur eigenlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn? Dat zou een zeer slechte zaak zijn.

  4. herman

    In Utrecht wordt veel te veel schaars belastinggeld aan een beperkte doelgroep aan cultuur besteed, gevolg van een goede lobby van hoogopgeleide cultuurpauzen die de weg naar de subsidiepotten maar al te goed weten te vinden.

    Hoog tijd om flink te bezuinigen en een deel van het bespaarde geld aan projecten te besteden waar ook andere groepen van profiteren.

    De politiek heeft nauwelijks een rol, als bepaalde groepen in de samenleving een behoefte hebben dan mogen ze dat zelf organiseren.

  5. JdV

    @Herman: Helemaal met je eens. Je weet hoe je het woord cultuur moet spellen?
    s u b s i d i e. Theater en museum tickets met 80% subsidie voor de qua inkomen top-10% veelverdieners in 030. Maar geld voor andere veel belangrijker zaken is er nooit. Wil je naar het toneel of de opera? Betaal dan maar lekker gewoon de kostprijs. Artistieke film ? Idem. Of krijg ik ook subsidie als ik naar de volgende blockbuster ga bij de Cinemec? Mag er dan ook 8 euro bij elk bioscoopkaartje wat ik koop dat niet bij ‘t Hoogt terechtkomt?

  6. Toine Goossens

    Ik plaatste een commentaar bij de Overvecht muur in de stijl van De Stijl

    Toine Goossens 31/5/2017 – 11:58

    Een bijzonder mooi initiatief, alle hulde voor deze initiatiefrijke burger van Utrecht.! Jammer natuurlijk dat het mosterd na de maaltijd is. Rietvelds Meesterwerk is nog maar t/m 11 juni te bezoeken.
    Als we het van de afdeling cultuur of de diverse adviescommissies cultuur moeten hebben, dan blijft Utrecht een achterstandsgebied op het gebied van beeldende cultuur.

    Neem Den Haag, daar zijn op zoveel gebouwen Stijl kunstuitingen aangebracht dat ik die niet meer kan tellen. Een als je door een winkelstraat loopt dan zie je overal aandacht voor De Stijl in de etalages op terrassen, noem maar op.

    Het is te hopen dat TAAI bereikt dat Utrecht haar eenzijdige focus op muziek en film loslaat en zich richt op het realiseren van enkele memorabele musea.

    Overal in Nederland ontstaan nieuwe musea waar schatrijke landgenoten hun collecties laten zien en waar Met thema- en kunststenaargerichte tentoonstellingen bijzonder veel publiek wordt getrokken. Ook al moeten de bezoekers daarvoor naar her en der reizen.

    Utrecht heeft een prachtige locatie voor een iconisch museum voor moderne kunst. Het terrein van tuincentrum Overvecht. Een schitterende zichtlocatie aan de Ring, waar 2 snelwegen elkaar kruisen. Waar een belangrijke upgrade van de aantrekkelijkheid van het Noorderpark – Ruigenhoek in voorbereiding is. Waar Overvecht door ondertunneling van de Noordelijke Randweg met het Noorderpark verbonden kan worden en waar bovenop de tunnel mogelijkheden voor wonen en werken kunnen ontstaan. Dichtbij het Utrecht Science Park; de economische motor van onze stad.

    Het vergt wel een pas op de plaats maken met het huidige ontwerp van de Noordelijke Randweg.

    Er is op korte termijn geld beschikbaar voor een projectorganisatie; Het definitief schrappen van ´t Hoogt uit de cultuurplannen. Met € 500.000 per jaar kun je heel veel voor het ontwikkelen van een nieuw meseum voor elkaar krijgen.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).