Utrechts museum toont bijzondere ontdekking: schilderij lag jarenlang in het donker, achteraan op een rek Utrechts museum toont bijzondere ontdekking: schilderij lag jarenlang in het donker, achteraan op een rek

Utrechts museum toont bijzondere ontdekking: schilderij lag jarenlang in het donker, achteraan op een rek

Utrechts museum toont bijzondere ontdekking: schilderij lag jarenlang in het donker, achteraan op een rek
Caroline van der Elst restaureert het schilderij.
Het is de droom van elke museummedewerker: een bijzondere ontdekking doen in de eigen collectie. Het overkwam de conservatoren middeleeuwse kunst van Museum Catharijneconvent. Zij stonden ineens oog in oog met De kruisiging (ca. 1425) van de Meester van de Bewening van Christus te Lindau. Vanaf 25 juli is het te bewonderen.

Het is de droom van elke museummedewerker: een bijzondere ontdekking doen in de eigen collectie. Het overkwam de conservatoren middeleeuwse kunst van Museum Catharijneconvent. Zij stonden ineens oog in oog met De kruisiging (ca. 1425) van de Meester van de Bewening van Christus te Lindau. Vanaf 25 juli is het te bewonderen.

Het bijzondere schilderij stond jarenlang in het donker, achteraan op een rek. Het was kromgetrokken, grauw en kleurloos geworden. Het werk is bijna 600 jaar oud. Toen de medewerkers het werk goed bestudeerden en schoonmaakten gaf dit spectaculaire resultaten. Het was het begin van een ‘ontdekkingstocht’.

Tekst gaat verder onder afbeelding

De intensieve restauratie bracht een schat aan verborgen en unieke details aan het licht. Nu het vuil, de vergeelde vernislaag en overschilderingen zijn verwijderd, is de rijkdom van alle details weer ten volle te aanschouwen: vele bloeddruppels, een blinkend gouden reliëf als achtergrond, bloemen, planten, insecten en zelfs oksel- en schaamhaar op het lichaam van de gekruisigde Jezus. De vele details en het feit dat het paneel oud en zeldzaam is, maakt de restauratie van De kruisiging één van de meest interessante ooit binnen de collectie van Museum Catharijneconvent.

Het schilderij is te zien van 25 juli t/m 20 september in de zomerpresentatie Verborgen parel. Met een spectaculaire opstelling in de middeleeuwse topstukkenzaal en een verdiepende film krijgt het schilderij na al die jaren de aandacht die het verdient.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Links is te zien hoe het schilderij eruitzag voor de eerste schoonmaakbeurt.

Het indrukwekkende schilderij is nu schoongemaakt, maar nog niet volledig gerestaureerd. Restaurator Caroline van der Elst gaat van 15 september t/m 18 september in het museum live verder met haar werkzaamheden. Het is mogelijk om gedurende deze dagen met haar mee te kijken en alle denkbare vragen te stellen in het speciale vragenuurtje.

Verborgen parel. Tentoonstellingsfilm from Museum Catharijneconvent on Vimeo.

15 Reacties

Reageren
  1. M. Gieling

    Spannend verhaal

  2. Hetty

    Wat een indrukwekkend schilderij, dat de kruisiging van Jezus zo duidelijk en bewogen weergeeft. Als het op een beeldscherm al zo overkomt, hoe indrukwekkend zal het zijn, als het, gerestaureerd en wel, in het museum hangt.
    Ook de symbolen, die wijzen op het schoonwassen van de zonden, hoe erg ook, door deze kruisiging zijn mooi en duidelijk. Naast de worm zag ik ook een slak afgebeeld, een dier, dat weleswaar mijn favoriet is, maar meestal met minachting en walging word bekeken. Voor mij persoonlijk staat de slak symbool voor de minachting en afkeer van Jezus. en met Hem het Joodse Volk In de Bijbel, en in alle tijden daarna, tot heden ten dage aan toe.
    Ik wens het museum veel succes toe met de verdere restauratie, en dan maar veel bezoekers onder de indruk van dit meesterlijk geschilderde werk mogen komen.

  3. Kadoendra

    Fantastisch dat de mensen in de middeleeuwen ook een groot waardering hadden voor de “linkse hobby”.

  4. Pee

    @ kadoendra

    Ja,toen al je ziet het.

  5. WvR

    @Kadoendra:
    Zonder tegen “linkse hobbies” te zijn:

    Het werk toedichten aan een in de middeleeuwen bestaande wens om “het cultureel landschap” te verrijken met een werk van de “kruisiging van Jezus” is eenvoudigweg bespottelijk.

    Optie 1: Kerk is opdrachtgever. Geld zat. Ter meerdere glorie van De Here. Een schilderijtje ter zijner nagedachtenis kan nooit kwaad.

    Optie 2: Lokale adel is opdrachtgever. Geld zat. Ter meerdere glorie van De Here, een schilderijtje ter zijner nagedachtenis kan nooit kwaad, maar anders wel om de connecties met de kerk te smeren. Die kan je maar te vriend houden.

    Optie 3: Lokale handelsman Geld zat. Ter meerdere glorie van De Here, een schilderijtje ter zijner nagedachtenis kan nooit kwaad, maar anders wel om de connecties met de kerk & adel te smeren. Die kan je maar te vriend houden.

    Optie 4: Het lokale bestuur van de gemeente heeft besloten, na inventarisatie door een onafhankelijk onderzoeksbureau, dat de cultuur wel een impuls kan gebruiken. Het geeft een opdracht tot een nieuw kunstwerk. Als randvoorwaarde wordt gesteld dat het een nieuwe en gedurfde interpretatie van de kruisiging van Jezus moet zijn.

  6. D.

    Mooi. Weer een reden om daar weer eens te gaan kijken!

  7. D'n Jos

    @ WvR

    Grappig dat je reactie, waarschijnlijk niet zo bedoeld, voor linkse hobbies pleit.

    Optie 4 is namelijk by far de beste optie van de 4. De 3 andere zijn namelijk of corruptie of afgedwongen betaalde rechten (adel) en aflaten en kerkelijke belasting (kerk; ook als je niet achter geloofsgemeenschap stond).

  8. Scherpschutter

    Dat het helemaal geen goed idee is om links op onze kosten hobby’s te laten hebben, blijkt wel weer uit het feit dat dit zwaar gesubsidieerde museum ‘even’ vergeten was dat ze dit op de plank hadden liggen. Het geld komtctoch wel binnen. Linkse hobby’s hebben dit kapitalistische prachtwerk bijna verwoest….

  9. Piet

    @ Scherpschutter
    Kennelijk is kunst in uw ogen “links” en een “hobby” op uw kosten.
    Als iedereen zo dacht, zou het wel een erg barre woestijn worden.

  10. Kadoendra

    @WvR

    Het blijft creativiteit die het mogelijk maakt om een kunstwerk te realiseren en dat was in de middeleeuwen niet anders.

  11. Bromsnor

    Bromsnor denkt dat “kunst” geen hobby. Kunst ontroert en verbindt.

  12. Casper

    De worm zou ook een verwijzing kunnen zijn naar de Tractus (de tussenzang) in de eucharistieviering op Palmzondag waar gezongen wordt ‘Ego autem sum vermis et non homo: opprobrium hominum et abjectio plebis’ ( Ik ben een worm en geen mens, bespot door de mensen, veracht door het volk) (Psalm 22 vers 7).
    De huisjesslak is ook een verwijzing naar de verrijzenis. Voor de winter heeft de huisjesslak een dekseltje voor de opening van het slakkenhuis ‘gemetseld’. Na de winter wordt het dekseltje opzij geschoven en komt de slak weer uit zijn huisje te voorschijn. Zo kondigt hij de nieuwe lente, het nieuwe leven aan

  13. Scherpschutter

    @Piet

    Kunst als zodanig is natuurlijk geen linkse hobby. Dat is een knotsgekke notie. Perpetuum verliesgevende musea exploiteren op kosten van de belastingbetaler wel. En ja, deze linkse hobby levert inderdaad gortdroge woestijnen op…

    Goed aanbod heeft tenslotte in beginsel al geen subsidie nodig. Alleen slecht aanbod behoeft subsidie.

  14. Ton

    @Scherpschutter.
    ‘Rechts geld’ had dit prachtwerk zeker niet gered. Voor ‘rechts’ is geld vooral een middel om geld te verdienen. Met het behouden en restaureren van dit prachtwerk is geen geld te verdienen. Geld verdienen aan dit soort prachtwerken betekent dat ze verdwijnen als belegginsobject in de kluis van een milionair ergens aan de andere kant van de wereld. Dankzij ‘links geld’ kunnen jij en ik er nu ook nog van genieten.

  15. Ton

    @WvR e.a.
    Jullie vergeten optie 5: Wellicht was voor een middeleeuwse Utrechter vroomheid werkelijk de belangrijkste drijfveer. En niet een of ander materieel belang.
    Misschien was dit in een pre-kapitalistische (of in dit geval proto-kapitalistische) levensvisie wel mogelijk.
    Misschien waren de vrome woorden meer dan retorische drogredenen, gericht op eigen belang en gelijk krijgen .
    Ik geef toe, het is voor ons in de 21e eeuw wat moeilijk voor te stellen.
    Hopelijk zijn er nog vrije wetenschappers die zich hier mee bezig kunnen houden. Waarschijnlijk kan alleen iemand die zich tientallen jaren, tientallen uren per week, kan verdiepen in de materie hier een antwoord op geven. En zo’n antwoord is dan natuurlijk te genuanceerd voor een internetforum.
    P.S. middeleeuwse ‘vroomheid’ is natuurlijk ook iets anders als hedendaagse ‘spiritualiteit’.

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).