Prijsstijgingen, de oorlog in Oekraïne en plannen van het kabinet zorgen voor een onzekere financiële toekomst, zo waarschuwt de gemeente Utrecht in de Voorjaarsnota. In dit document geeft de gemeente een financiële doorkijk voor de komende vier, en dat is niet allemaal rooskleurig.
Gemeente Utrecht waarschuwt voor onzekere financiële toekomst vanwege oorlog in Oekraïne, prijsstijgingen en kabinetsplannen
De Voorjaarsnota is dit jaar wel anders dan normaal, dat komt doordat er recent gemeenteraadsverkiezingen zijn geweest en er nog hard onderhandeld wordt over een nieuw coalitieakkoord. Daarom zijn er nu nog geen nieuwe ambities en plannen doorgerekend. Want die ambities en plannen worden nu nog bekokstoofd.
Oorlog
De onzekerheden die het huidige gemeentebestuur aanstipt zijn ook niet zozeer voor de korte termijn. De komende jaren is er nog financiële ruimte, maar deze ruimte neemt geleidelijk af door enerzijds toenemende kosten (bouw- en energiekosten, krapte op de arbeidsmarkt) en anderzijds teruglopende inkomsten van het Rijk. Ook de oorlog in Oekraïne heeft invloed op de gemeentefinanciën, al is nu nog niet te zeggen hoe groot die impact precies zal zijn.
Het gemeentebestuur zegt ook dat het dus echt om onzekerheden gaat, omdat het gewoonweg nog niet duidelijk is hoe de bovengenoemde onderwerpen zich de komende jaren gaan manifesteren. Als voorbeeld worden wel de teruglopende inkomsten van het Rijk genoemd. Zo komt het kabinet met een herverdeling van het gemeentefonds, via dit fonds ontvangen gemeenten jaarlijks geld van de Rijksoverheid. Utrecht gaat er 7,9 miljoen euro per jaar op achteruit. En vanaf 2026 gaat het nog harder waardoor de inkomsten met zo’n 18 miljoen euro afnemen.
Tekort van 19 miljoen euro
Tot en met 2025 doet het kabinet incidentele investeringen maar het is nog onzeker of deze vanaf 2026 worden voortgezet. Dat kan voor Utrecht een extra nadeel van bijna 4,5 miljoen euro betekenen. Dit kan betekenen dat de gemeente in 2026 in totaal 19 miljoen euro tekort komt. Hoe Utrecht, en de vele andere Nederlandse gemeenten, zo’n gat in de financiën zouden moeten opvangen, is nog niet precies bekend. In het regeerakkoord wordt de mogelijkheid genoemd dat gemeenten meer (extra) belastingen zouden moeten heffen.
Het kabinet heeft een aantal fondsen ingesteld voor woningbouw, bereikbaarheid en klimaat. De komende tijd wordt duidelijk op welke bedragen Utrecht kan rekenen, dat is nu nog niet bekend.
Zelf in de cijfers duiken? Dat kan hier in de Voorjaarsnota (PDF).
