Gemeente Utrecht wil in een achterkamertje de verkiezingsuitslag berekenen met slecht beveiligde software. Bezorgde burgers mogen niet meekijken of alles wel democratisch en integer verloopt. Bizar! pic.twitter.com/JOYvwVxwE2
Is het berekenen van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen wel transparant? Sijmen Ruwhof, professioneel hacker, vindt van niet. Hij wil graag aanwezig zijn bij het totaliseren van de stemtotalen, maar de gemeente Utrecht liet hem weten dat dit niet openbaar is. Ruwhof beklaagde zich erover en er zijn inmiddels raadsvragen gesteld.
Ruwhof deed onderzoek naar de software die bij het stemmen wordt gebruikt, deze software is volgens hem zo lek als een mandje. Wettelijk gezien mag je als burger aanwezig zijn bij de telling op de stembureaus op de verkiezingsdag in Utrecht. De uiteindelijke uitslag wordt echter berekend op het centraal stembureau. Hier worden de resultaten van de stembureaus opgeteld. Ruwhof: “Het optellen van alle stemmen gebeurt in het geheim in een achterkamertje. Daar mag je niet bij aanwezig zijn. Ik heb het gevraagd aan de gemeente Utrecht, maar dit is mij geweigerd.” Ruwhof noemt het een ‘maas in de wet’ dat de gemeente belangstellenden mag weigeren.
En iedereen vertrouwt die uitslag maar
De uitslag wordt bij de stembureaus, in bijvoorbeeld Utrecht, op een papiertje gezet met een handtekening. “Vervolgens is er een administrateur die de gegevens op het gemeentehuis invoert in een computerprogramma en op enter drukt aan het einde van de dag. Daar komt een uitslag uitrollen. En iedereen vertrouwt dat. Ik vind het bizar dat dit proces de laatste tien jaar zo ontransparant is uitgevoerd”, zegt Ruwhof.
“Ik ben nu de eerste die geconstateerd heeft dat dit op een niet-transparante manier gebeurt”, vervolgt Ruwhof. “Als niemand meekijkt dan maakt niemand er een probleem van. Dan vertrouwt iedereen de uitslag, is nu de gedachte. Maar als iemand mag meekijken dan wordt opeens duidelijk hoe schimmig en onveilig het proces is. En als er dan herrie over gemaakt wordt dan is de verkiezing ineens geen feestje meer voor de gemeente. Ik vind deze houding van de gemeente Utrecht heel vreemd.”
Stemmachines blijken onveilig
In oktober 2007 verbood toenmalig staatssecretaris Bijleveld-Schouten het gebruik van stemmachines vanwege twijfels over beveiliging. Ruwhof stelt dat niemand weet wat er de afgelopen tien jaar is gebeurd met het berekenen van de uitslag. Op verzoek van RTL deed Ruwhof onderzoek naar de software die de stemmen moet gaan tellen. Deze is volgens hem ‘zo lek als een mandje’. Hacker
Rop Gonggrijp zei tegen RTL dat ‘de Chinezen en Russen eenvoudig met de uitslag kunnen rommelen’.
Raadsvragen van de SP over de kwestie
De SP heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld over het stemproces in reactie op het onderzoek van Ruwhof. De SP wil onder meer weten of het college kan aangeven wanneer de computers waarop de OSV software is geïnstalleerd voor het laatst op het internet zijn aangesloten. En of het college kan garanderen dat de software niet voor deze tijd is gehackt.
Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) zei eerder dat het systeem niet te hacken is, omdat de computers die gebruikt worden niet zijn aangesloten op het internet. Ruwhof noemt dat totale onzin: "Buitenlandse inlichtingendiensten zijn al lang in staat om offline systemen te hacken." De minister heeft inmiddels toegezegd om te bekijken of het proces openbaar en toegankelijk kan plaatsvinden.
