Niemand aan de kant in Utrecht

Dat gebeurde vorige week, toen de Universiteit Utrecht aanbevelingen presenteerde van een aantal knappe koppen om de arbeidsmarkt te verbeteren (uu.nl/blikopwetenschap) Sociologen, arbeidspsychologen, maar ook geschiedkundigen maakten samen een plan en verschillende scenario’s. Zij richten zich tot mensen die er iets aan kunnen doen: politici en ondernemers. Lijdzaam afwachten is echt niet nodig, en flauw bovendien. Want lokaal, ook in Utrecht, kun je best wat aanpakken.

Weten wat je kiest

Wat zijn nu de dingen waarvoor we niet hoeven wachten op anderen? Dat zijn er best een paar, en het is maar de vraag of we daar voldoende mee aan de gang zijn. Zo blijken studenten van mbo tot universiteit heel weinig beeld te hebben van het werk dat ze met hun opleiding kunnen doen. Dat leidt tot de keuze voor vakken die sexy ogen maar waar weinig werk in is. En tot het juist niet kiezen van vakken waar veel werk in is.

Langs komen

Dat laatste geldt voor allerlei technische vakken. Niet populair kennelijk.
Nu de wereld wat harder is, ook die van de studiefinanciering, neemt de belangstelling voor het arbeidsperspectief gelukkig wel toe. Hoe vullen we dat in? Zijn er studierichtingen die oud-studenten en oud-leerlingen het verhaal laten vertellen? Hoeveel bedrijven komen langs? Of: hoeveel mogelijkheden zijn er voor studenten (en docenten? of ouders?) om eens in een bedrijf te gaan kijken?

Talent Meets Top

We hebben in Utrecht sinds vorig jaar het initiatief “Talent Meets Top” (talentmeetstop.nl), dat studenten en bedrijven rondom studiekeuze-momenten met elkaar in contact brengt. Maatwerk is belangrijk, merkte Wilma Heideman, de spil van de ontmoetingen. Bedrijven melden haar precies wie ze zoeken, zij weet de bijpassende scholieren en studenten –van ROC tot universiteit- te vinden. Groepsgewijs volgt kennismaking over en weer. Het initiatief zou veel harder kunnen vliegen. Wie geeft er weer eens een flinke slinger aan? Want nu blijkt Talent Meets Top te worden binnengehaald door Amsterdamse bedrijven. Weer een start up die verhuist?

Meester, gezel, leerling

Het is ook leuk om ons te laten inspireren door historici. Die weten hoe de gilden vroeger werkten. Hoe je van Leerling op kon groeien tot Meester of Gezel. Hoe de vakontwikkeling werkenderwijs plaats vond. Daar tobden ze niet over Leven Lang Leren, en ze hadden er ook geen beleidsmedewerkers voor. Want ze deden het gewoon, al bouwend aan de Dom met zijn allen. Zijn daar geen ideeën uit te halen?

Speerpunt Techniek bij ROC

Denk aan Techniek, waar de lokale ROC een speerpunt voor aan het maken is. Om de tekorten te lijf te gaan. Organiseer dat speerpunt op de ROC eens een beetje als een gilde. Nodig oud-leerlingen uit. Die werken vast van UMC tot installatiebedrijven, vermoed ik. Laat ze vertellen aan studenten wat zij doen, waar ze werken. Ook: wat ze aan de opleiding hadden, en wat niet. Wat ze verder denken te moeten leren, nu ze een paar jaar werken. En van wie ze dat hopen te leren. Inspirerend voor docenten ook.

Baas mee

Laat ze hun baas meteen meenemen, die heeft vast ook ideeën over hoe je het vak zichtbaar kan maken en interessant voor aankomende studenten. Nodig ook ouders uit, als zij inderdaad de rem op dit type keuze blijken te zijn. Iets dergelijks kun je eigenlijk alleen maar lokaal organiseren. Juist lokaal zelfs. Gewoon doen.

Dat die gildes indertijd wel erg lang deden over die Dom, vergeten we even. Zij hadden dus weer wat kunnen leren van ons tempo in het stationsgebied..

Topuniversiteit

Nog even over de vorige week gepresenteerde scenario’s van de Universiteit Utrecht over noodzakelijke veranderingen op de Nederlandse arbeidsmarkt. De samenwerking tussen wetenschappers uit allerlei hoeken, buiten de eigen kokers, maakt mij toch wel stiekem trots. Dat is echt niet gebruikelijk in die kringen, en het siert onze UU dat zij zo het voortouw neemt in dit debat. Zou dat nu die echte Utrechtheid misschien zijn? Lijkt me een mooie randvoorwaarde voor onze universiteit om nog een tijdje langer bovenaan die lijstjes van topuniversiteiten te staan.

Trude Maas
Voorzitter Utrecht Development Board