Utrechters maken sieraden met goud uit onze smartphones

Je telefoon is goud waard, letterlijk. Pascale Veerling en edelsmid Judigje van Emmerik maken gouden ringen, kettingen en oorbellen van het goud uit oude mobiele telefoons. Veerling begon met het bijzondere project na een bezoek aan verwoestingen in het Amazonegebied in 2014. Het resulteerde in een winkel aan de Valkstraat.

“Ik studeerde culturele antropologie in Utrecht en ik ben naar Peru gegaan voor een veldonderzoek. Daar onderzocht ik de sociale gevolgen van de illegale goudmijnbouw in die omgeving”, vertelt Veerling. De illegale mijnen zijn vaak door de lokale bevolking opgezet of door corrupte partijen. Er moet een flinke hoeveelheid regenwoud vernietigd worden voor het bouwen van zo’n mijn en de infrastructuur daaromheen. Volgens Veerling is het probleem sinds haar onderzoek alleen maar erger geworden. De recente bosbranden in het gebied helpen de zaak ook niet.

Edelmetaal

Na haar onderzoek startte ze de Fair Gold Foundation. “Ik heb nooit de intentie gehad om onderzoeker te worden. Maar ik wilde een praktisch vervolg geven aan mijn research. Mensen uit dat gebied vertelden mij dat ze handen en geld tekort kwamen om de ontbossing tegen te gaan.” Veerling wilde na deze gesprekken de kern van het probleem aanpakken; de vraag naar goud uit dat gebied moest minder worden. Overigens is er ook meer edelmetaal in omloop dan dat er vraag naar is. Veerling zet zich daarom in om goud een circulair product te maken.

Ze is elektrische apparaten, en vooral mobiele telefoons, gaan recyclen: “In heel veel apparaten zit goud, maar in onze mobieltjes zit relatief het meest. Zelf heb ik veel liever gerecycled goud uit onze ‘urban mine’ dan een illegale mijn in het Amazonegebied.” Een urban mine is niets anders dan een grote berg elektronisch afval in de stad. Met de opbrengst steunt ze herbebossingsprojecten in Zuid-Amerika en Nederlandse schoolprojecten over recycling.

Edelsmid

In 2017 ontmoette ze edelsmid Judigje van Emmerik die ook al met ‘eerlijk’ goud werkte. “Ik kan ideeën bedenken, maar ik ben zelf geen smid. Toevallig zat Judigje met haar atelier in Utrecht. We hebben heel veel gepraat en binnen een jaar zijn wij een online winkel gestart. Sindsdien proberen wij voet aan de grond te krijgen”, vertelt Veerling. Na de opening van de winkel heeft het duo veel mobiele telefoons gerecycled. Het goud uit de urban mine krijgen ze in de vorm van goudstaven weer terug van partners. “Duizend telefoons staan garant aan drie of vier ringen.”

De naam van de winkel ‘Mara & Villosa’ komt van het Spaanse woord maravillosa en betekent zoveel als ‘sprookjesachtig’. “Wij merken dat er in onze winkel veel vraag is naar duurzaam goud. Sommige mensen die duurzaam willen trouwen stellen ons dan vragen over waar het edelmetaal vandaan komt”, zegt Veerling. Informeren over problemen en oplossingen voor het Amazonegebied is ook een onderdeel van hun dienst. Het duo is nu bezig met het ontwerp van een nieuwe sieradenlijn en hoopt in de toekomst een fysieke winkel te openen.