De tram naar de Uithof (deel 1)

De tram naar de Uithof (deel 1)
Impressie van de toekomstige Uithoflijn
Als ik zo uit mijn raam kijk, hetgeen zoals bekend toch één van de voornaamste onderzoekstechnieken van de sociale wetenschapper is, weet ik nu al dat die tram veel duurder gaat uitpakken dan de beloofde 321 miljoen. Daar buiten zie ik tientallen mensen bezig met het opbouwen en bewerken van hun eigen Maginot linie, want zo mogen we de barrière tussen mij in het Unnik gebouw en de Spar aan de overzijde toch wel noemen. En als we bedenken dat al die mannen die in tractors rondrijden en ons met een handgebaar  aanduiden dat we over mogen steken, toch gauw zo’n 2000 euro per maand meenemen, dan weet ik genoeg.

Als ik zo uit mijn raam kijk, hetgeen zoals bekend toch één van de voornaamste onderzoekstechnieken van de sociale wetenschapper is, weet ik nu al dat die tram veel duurder gaat uitpakken dan de beloofde 321 miljoen. Daar buiten zie ik tientallen mensen bezig met het opbouwen en bewerken van hun eigen Maginot linie, want zo mogen we de barrière tussen mij in het Unnik gebouw en de Spar aan de overzijde toch wel noemen. En als we bedenken dat al die mannen die in tractors rondrijden en ons met een handgebaar  aanduiden dat we over mogen steken, toch gauw zo’n 2000 euro per maand meenemen, dan weet ik genoeg.

Even terzijde en ik heb het nog niet in de beroepskeuze gidsen gezien maar verkeersregelaar lijkt me met afstand de snelst groeiende beroepsgroep.

Dat is ook altijd mijn voornaamste bezwaar geweest tegen de tram. Het kost relatief veel maar levert weinig op. In feite doe je niet meer dan OV-jaarkaarthouders van wat extra comfort voorzien. Om deze groep  nu tevreden te houden, spitten we de hele stad om en confronteren mens en bedrijf met kosten die zelden vergoed worden.  Zo is het schrijven van artikelen en het lezen van scripties niet bepaald gemakkelijk met een voortdurende drilboor op de achtergrond en het terras van de Basketbar oogt ook minder aantrekkelijk, maar over een vergoeding heb ik nog niemand gehoord.

In tientallen stukken heb ik altijd gepleit voor een goedkope fietsoplossing of een dure trein (light) rail oplossing. In dat laatste geval zou je Station Uithof hebben en zou de lijn doorgetrokken kunnen worden naar station Overvecht met een echt rondje Utrecht als resultaat. Spreiden over verschillende stations (Lunetten, Bunnik, De Bilt) en extra inbreng van de fiets is veel goedkoper en werkt ook. Wat is er nu mooier dan vanuit de super de luxe fietsenstalling over een met zonnepanelen overdekt fietspad naar de Uithof rijden, op een fiets die dan natuurlijk net als de bus nu gratis is voor ov-jaarkaartbezitters!

Ton van Rietbergen

Ton van Rietbergen

Ton van Rietbergen

Ton van Rietbergen is als economisch geograaf werkzaam op de Universiteit Utrecht. Hij was eerder voetballer en voorzitter bij Kampong en DJ bij befaamde discotheek ‘Le Toucan’ en is vader van drieling Casper, Sjoerd en Lisa. Hij schreef columns voor o.a. Het Utrechts Universiteitsblad, het AD/Utrechts Nieuwsblad, De Telegraaf en Ouders van Nu.

Profiel

28 Reacties

Reageren
  1. Atilla Vigh

    Woon-werk verkeer op basis van fietsen is een onzinnige wens. Als de sociaal demograaf iets moet weten van Nederlanders is het dat Nederlanders nog steeds leven met het adagium “wat de boer niet kent vreet ie niet”. Slaand op het feit dat de meeste Nederlanders (80%) in minder dan 10 km van de geboorteplaats af wonen. Nederlanders verhuizen niet dichtbij hun werk: dat zijn Amerikanen: hoewel zij 5 uur rijden niet als een probleem ervaren. Dat gezegd hebbende denk ik dat van de tienduizenden werknemers en duizenden studenten niet allemaal op fiets afstand wonen. Overigens fietst er al een behoorlijk deel van deze groepen. Je zou er misschien nog wel wat uit kunnen persen, maar dat zullen hooguit een paar procent zijn.

    De keuze voor de tram is gestoeld op een breder plan om in de toekomst meer trams door Utrechtse regio te laten rijden. Alle busbanen zijn reeds tramgeschikt gemaakt. Alleen nog wat rails en bovenleidingen en je bent klaar.
    Misschien moet de sociaal demograaf eens bij de opstaphalte van bus 12 gaan staan in de spits vanaf volgende week. Dan gaan we dat onderzoek over 2 jaar nog eens doen als de tram er is.

  2. Reinier

    Wat kort door de bocht.
    Ik hoor niks over de economische voordelen van het aan het werk houden van de werklui.
    Comfort voor de reiziger lijkt me juist goed om het aantrekkelijk te maken om de rest van de stad te ontzien van extra vervuilende gevaarlijk drukte makende bussen.
    Daarnaast: de overlast tijdens het maken van je scriptie? Die valt prima te ontwijken danwel op te lossen.

    En oja. Alternatief even een spoorverbinding maken en aansluiten op het huidige spoornet. Onrealistisch gezien de drukte en een nog duurdere en meer tijdrovende klis dan deze tramlijn.

    Als je met een alternatief dingen wilt afkraken zorg dat op zijn minst voor een alternatief wat serieus genomen kan worden

  3. Erik

    Wat een dom en kortzichtig stuk zeg.

  4. Jeroen de vries

    Ach ton, mask je niet druk. Natuurlijk zal het duurder uitpakken. En niet op tijd klaar zijn. En niet de gewenste resultaten opleveren. Maar de politici die deze domme keuzes hebben vemaakt zijn dan door de vriendjescarrousel al weer ergens anders op het pluche beland. Wie weet wel bij de UU. En wij? Burgers betalen voor de foute beslissingen van beroepsverrijkers/ politici. Dus het wonen in Utrecht gaat weer duurder worden. Of het parkeren. Of de Btw gaat omhoog. Maar betalen zullen we.

  5. Eduard

    Een stompzinnige bijdrage van een zich als economisch geograaf presenterend persoon. De aanleg van de Uithoflijn kost 440 miljoen euro. Dat is overigens ridicuul veel in vergelijking met andere tram-projecten in het nabije buitenland. De vervoersvraag tussen Utrecht Centrum en De Uithof is (en wordt) veel te groot om met fietsen alleen aan te kunnen. De kosten van het tot stand brengen van een treinverbinding met De Uithof bedragen ten minste honderden miljoenen meer dan de aanleg van een trambaan. De gevolgen voor de stedelijke leefomgeving en het milieu zijn bij een treintraject veel ingrijpender en schadelijker dan voor een relatief gemakkelijk in te passen tramlijn. Van een economisch geograaf mag je een bredere visie en wat meer deskundigheid verwachten dan wat hier is opgeschreven.

  6. Iris Tjong

    Haha, wat een hilarisch stuk. De mannen op de tractor denken overigens waarschijnlijk hetzelfde: wat een geldverspilling om deze trambaan aan te leggen voor jongelui die toch best kunnen fietsen en voor de mensen in de gebouwen hier die hun salaris verdienen met uit het raam kijken. Nou ja, geld moet rollen en je hebt tenminste een baan, niet dan? Laten we elkaar wat gunnen, misschien moet meneer van Rietbergen af en toe een biertje gaan drinken bij De Basketbar met de verkeersregelaars en tractorbestuurders. Daar willen zij vast wel iets van hun maandelijkse € 2000 aan besteden. Wat een economisch geograaf bij de UU verdient hebben we het maar even niet over, maar gezien zijn profielfoto vast wel genoeg voor een biertje hier en daar.
    Is weer goed voor de sociale samenhang en voor de economie!

  7. De zoon van

    Duidelijk weer zo’n sociale “wetenschapper” met 0,0% verstand van getallen. Ga lekker terug naar je ivoren toren Ton, stukjes bij elkaar fantaseren met Diederik Stapel!

    Je stelling: “het kost heel veel en levert relatief weinig op”, is zeer makkelijk onderuit te halen. Het allerduurste van een bus is namelijk het salaris van een buschauffeur, zo’n driekwart van alle kosten. In een tram kunnen al gauw twee tot drie keer zoveel passagiers. Scheelt je dus op termijn enorm veel geld aan salaris, want je hebt minder chauffeurs nodig. En aangezien lijn 12 de drukste buslijn van Nederland was haal je de investeringskosten er over een paar jaar makkelijk uit.

    Je alternatief een nieuw treinstation met spoor kost al makkelijk een miljard. En je snijdt dwars door een aantal natuurgebieden heen. Slecht idee, Ton. Ga lekker met pensioen jongen!

  8. Ralf

    Inderdaad, een uiterst zwak verhaal. Alsof het (tijdelijk) uitzicht vanaf de Basketbar en een paar weken wat geluid van bouwers een argument zijn om maar geen ontwikkelingen in De Uithof te doen. En dan nog rustig zegen dat je al “in tientallen stukken” voor alternatieven hebt gepleit. Klaarblijkelijk je in al die tijd niet echt verdiept in de materie en nu met wat cynische opmerkingen over “onvermijdelijke budget overschrijdingen” en de kosten van verkeersregelaar etc. toch nog even een de aandacht vragen. Tjonge jonge, wat een niveau….

  9. P. van Mourik

    De opinie van Ton van Rietbergen loopt niet voorop in de besluitvorming maar ijlt na en lijkt in dit stadium irrelevant. De vervoerswaarde van de IJsselstein/Nieuwegeinlijn en de Uithoflijn wordt maximaal na de koppeling van beide lijnen. Helaas, er komt een periode dat de Niewegeinlijn eindigt aan de westzijde van Utrecht CS en de Uithoflijn aan de Oostzijde, terwijl de verbindingsrails tussen deze twee termini er al liggen! Deze situatie is natuurlijk funest voor de oost-west verbinding van Nieuwegein/IJsselstein naar Uithof. Officieel is dat omdat de Uithoflijn met lagevloer-trams wordt bereden en de Nieuwegein-lijn met hogevloer-trams. Aanpassing vergt nu eenmaal tijd. Mijn voorstel is om zo snel mogelijk de Uithof- cq Nieuwegeintrams door te laten rijden en cross-over platforms te bouwen, bijvoorkeur aan de Centrumkant van Utrecht CS.. Dat zou naar mijn idee mogelijk moeten zijn omdat beide tramtypen links/rechts deuren hebben.

  10. Luuk Upuuk

    Omdat deze meneer “last” heeft van de aanleg van de trambaan, komt hij met het onzinnge plan om er dan maar een trein van te maken. En dan ook met een station in de Bilt. Dat houdt dus in dat het toch al steeds kleiner wordende groene gebied tussen Zeist-Bunnik-De Bilt en Utrecht dat deel uitmaakt van de ecologische hoofdstructuur, (waar al miljoenen aan ecoducten, faunapassages e.d. is geinvesteerd) doorsneden moet gaan worden door een ijzeren gordijn.

  11. vincentDV

    P. van Mourik: Wat u cross-over platforms noemt, is een door velen geopperde mogelijkheid. Maar het oude materieel (dat nu naar Nieuwegein rijdt) is niet geschikt voor de nieuwe trambaan, onder andere doordat deze de krappe bochten in het nieuwe tracé niet aankunnen. Het was natuurlijk mogelijk geweest dat tracé met ruimere bochten aan te leggen maar het is altijd een slecht idee om je infrastructuur aan te passen aan materieel dat je al aan het uitfaseren bent.

    Dan zou het toch mogelijk zijn om de Uithoftrams door te laten rijden naar het Jaarbeursplein. Maar dat zou de rit met enkele minuten verlengen en dat betekent dat er in de spits meer materieel nodig zou zijn om de dienstregeling te kunnen rijden. Dat betekent dus extra kosten en er is voor gekozen om die kosten niet te maken. Je kunt geld immers maar één keer besteden en de gedachte heerst dat er dan grotere prioriteiten bestaan.

  12. vincentDV

    O jee Ton… hoge bomen vangen veel wind. In een andere column schrijf je met ingehouden trots dat het je met je ‘huis-tuin-en-keuken-verstand’ toch maar gelukt is om docent te worden aan een universiteit…. Plaatsvervangende schaamte vecht om een plaats met de gedachte dat het kennelijk niet veel voorstelt, die hele economische geografie.

    Hoge bomen dus, en veel wind. Dan kun je wel snijdende grapjes maken over je collega’s in de sociale wetenschappen en hoe het navelstaren daar heeft plaatsgemaakt voor het uit het venster staren maar daarmee krijgt jouw betoog alleen maar minder gewicht. En dan moet je nog aan je betoog beginnen.

    Het is op de Uithof en in de hele academische wereld een heel aardige gewoonte om hetgeen je beweert te onderbouwen met feiten, met bewijs. Je zou een berekening hebben kunnen maken bijvoorbeeld, om te zien of de tram écht een dure oplossing is. En gezien het feit dat economische geografie toch al niet erg serieus genomen wordt, zou je ermee weggekomen zijn als je die berekening bij op het terras van de Basketbar op de achterkant van een bierviltje had gemaakt. Iets is beter dan niets.

    En wat je academische collega’s ook weten en begrijpen is dat het niet uitmaakt hoeveel stukken je schrijft. Of je gelijk hebt wordt niet bepaald door het aantal letters dat je hebt weten te tikken. Het wordt bepaald door de kwaliteit van je werk. Dat je tientallen stukken hebt geschreven over lightrail (eigenlijk een tramp die op spoorrails rijdt) en over de wenselijkheid van mensen op de fiets krijgen, wil nog niet zeggen dat mensen ook op de fiets stappen. Of dat lightrail ineens een goede, haalbare, geografisch economisch interessante mogelijkheid is.

    Kennelijk waren die tientallen stukken niet goed genoeg Ton. Klote lijkt me dat, maar aan wie ligt het precies? Kop op kerel! Je kritiek komt een paar jaar te laat en achteraf zeiken is voor de verliezers. Cheer up, neem nog een biertje en zoek nieuwe windmolens om tegen te vechten.

    Veel plezier nog met je werk daar. De werkmannen zijn bijna klaar en dan heeft de Uithof eindelijk een fatsoenlijke OV-verbinding. Dat is niet bepaald een Maginotlinie (één woord) want ook al rijdt er in de spits iedere vijf minuten een tram, die andere vier minuten kun je naar hartenlust oversteken met je fiets.

  13. Betweter

    Met veel reacties eens! Ik ben niet tegen een treinstation op USP maar dit is beetje kort door de bocht…

    1) Het gaat niet alleen om de kwaliteit maar ook de kwantiteit van de reizigers. Het aantal neemt naar verwachting met 15.000 bezoekers van Centraal naar USP toe t/m 2020 alleen. 15.000 extra fietsers is ook ondoenlijk.

    2) Vervolgens gaat het van de hak op de tak over geluidsoverlast en de aantrekkelijkheid van the Basket wat niets met het kostenplaatje van doen heeft.

    3) Er zijn relatief veel verkeersregelaars maar er is overdag ook relatief veel verkeer.

    Dan de voorgestelde oplossingen:
    4) Verspreiding over meerdere stations is juist wat er nu gebeurt doordat de tram langs Vaartsche Rijn komt. Deze tramlijn kan op termijn doorgetrokken worden naar andere stations.
    5) Het opvangen d.m.v. extra fietsers is ondoenlijk
    6) Ik weet niet waar de heer Van Rietbergen vandaan komt maar de meeste mensen betalen voor hun fiets of OV-jaarkaart
    7) Er wordt voorbij gegaan aan:
    a) Fijnstofreductie
    b) Minder personeelskosten door minder chauffeurs
    c) Minder geluidsoverlast op de lange termijn
    d) Hoe de trein van Overvecht naar Bunnik dwars door alle woonwijken zou moeten gaan
    8) Veel van de door de columnist benoemde problematiek als personeelskosten en geluidsoverlast is er net zo goed wanneer er een spoorlijn door de stad wordt aangelegd. Of pendelt er een trein tussen Overvecht en USP?

    Wanneer je kijkt naar de kosten per reiziger per jaar is dit juist lager dan een Noord-Zuidlijn en HSL-lijn tijdens de toenmalige prognoses. Dus zelfs als het wat duurder uitvalt is zo op een bierviltje uitgerekend nog relatief goedkoop. Ik besef mij dat dit een kromme vergelijking is omdat dit een tramlijn betreft. Ik heb echter de wijsheid niet in pacht dus wanneer die buitenlandse alternatieven beter zijn dan zie ik graag een concreet voorbeeld in de volgende column.

    Dit stuk is zeker geschreven tijdens de werkzaamheden aan de tramlijn…

  14. Ruud Paree Meijer

    Ton wat zou je zeggen van een zandpad met mul zand van de Uithof naar het Centrum van Utrecht. Prachtige looptraining voor de student, ( heeft geen sportschool meer nodig) Fietsen probleem rond het Station van Utrecht in één keer opgelost. En Ton, stukken goedkoper dan jou alternatief.

    Welkom in 2016.
    Ik zou zeggen neem nog een biertje. Tegen die tijd dat je nuchter bent ga je misschien inzien hoe de huidige maatschappij werkt.

  15. Andre

    Beste Ton, als je wilt kan ik als medewerker van een van ‘s lands grootste bouwbedrijven jou wel eens uitleggen hoe het op die projecten gemanaged worden.

    De bouwer zal binnen de kosten en budget blijven.

    Ik ben op geen enkele wijze bij dit project betrokken. Misschien leer je wat.

  16. WP

    Wat een zuur stukje… De irritatie is schijnbaar hoog opgelopen. Ik beschouw mezelf wel als een beetje elitair bij tijden, maar dit slaat toch wel alles om zo af te geven op de wat minder geschoolde medemens…

    Er is al wel zo’n beetje alle over gezegd. Maar hilarisch vond ik toch ook wel dat Ton het alternatief van een lightrail beter vindt dan de nu in aanbouw zijnde Uithoflijn. Wat er nu namelijk komt is namelijk een lightrail oftewel sneltram. Dat de Uithoflijn een tram genoemd wordt is eigenlijk wel een beetje verwarrend. Een echte tram rijdt door de straat en heeft enkel gelijkvloerse kruisingen meestal zonder verkeerslichten (zie Amsterdam, Rotterdam en Den Haag). De Uihoflijn is een sneltram ook wel lightrail genoemd! Een sneltram of lightrail heeft ook wel iets weg van de metro. Een metro is een systeem met ongelijkvloerse kruisingen afgesloten van overig verkeer. Een metro is overigens niet altijd ondergronds. In Amsterdam is de metro ook voor 80% bovengronds. Een lightrail of metro komt in principe gewoon met elkaar overeen.

    Dus Ton, je wens is waarheid geworden. Je krijgt je lightrail!

  17. Christine Lee

    Tja….allemaal wel een beetje gechargeerd maar in de kern van zijn betoog schuilt heel veel waarheid. Over te overschrijden budgets hoeven we ons niet te verbazen want de plannenmakers maken uit politieke overwegingen altijd te lage begrotingen om hun zin te krijgen. De reaguurders kunnen nu wel de boodschapper van slecht nieuws ophangen, maar feit blijft dat de burger weer eens diep in de buidel mag tasten voor een voorziening die dwars door de stad loopt waaraan hij niets heeft. Mensen van buiten de stad die naar de Uithof gaan leveren geen directe economische bijdrage maar maken gebruik van faciliteiten waarvoor ze niet betaald hebben.

  18. Bram de Goede

    Rails voor de tram of trein zijn over 10 jaar met de komst van de zelfrijdende auto niet meer nodig. Dan gaat het openbaar vervoer en het privé vervoer samensmelten en heb je alleen bruggen nodig op de goede plekken. Verbindt Overvecht met Lage Weide, dat verkort de reistijd voor iedereen.

  19. Willem

    Dat er hekken staan en verkeersregelaars de boel regelen is bedoeld voor de VEILIGHEID. Met de aanleg van de busbaan is er destijds veel ervaring opgedaan met het gedrag van studenten en medewerkers op de Uithof. Toen is gebleken (empirisch onderzoek) dat je een bouwplaats op de Uithof gewoon in de hekken moet zetten omdat er anders ongelukken gebeuren. Een bordje met ‘omlopen svp’ helpt niet. En op ongelukken zitten we niet te wachten toch? De kosten voor de hekken en verkeersregelaars zijn gewoon meegenomen in de aanbestedingsprijs. Het voordeel voor de bouwer is dat hij sneller kan werken.

  20. herman

    Geslaagde column, er wordt namelijk veel gereageerd en dat is toch de functie van een column iets prikkelends op persoonlijke tittel schrijven.

    Maar als je naar de manier waarop kijkt dan wordt deze column wel heel sneu, zoveel onkunde, kortzichtigheid en flauwekul zie je niet vaak in zo’n kort stukje verzameld….

  21. P. van Mourik

    @VincentDV: De Nieuwegeintrams kunnen de bocht bij het Smakkelaarsveld aan (daar reden ze vroeger ook!) Alleen cross-overplatforms aan de terminus van de Uithoflijn aan de Centrumzijde van Utrecht CS verandert niets aan de voorgenomen dienstregeling van de Uithoflijjn, maar verbetert gedurende de overgangsperiode de vervoerswaarde aanmerkelijk. Bedenk dat de verplaatsing van de terminus van de Nieuwegeinlijn naar de westzijde een grote daling van de reizigersaantallen veroorzaakte.

  22. herman

    Doorrijden vanuit Nieuwegein en IJsselstein betekent een flinke uitbreiding van de reistijd voor reizigers die nu met speciale spitsbussen vanuit de regio naar de Uithof reizen.
    Waarom moet iemand uit IJsselstein die naar de Uithof wil via Utrecht CS reizen, een enorme omweg. Die speciale spitsbussen zullen verdwijnen anders kost het veel te veel geld.

    Het is een wet in OV dat langere reistijd minder reizigers oplevert.
    Dus liever geen doorgaande trams vanuit IJsselstein/Nieuwegein naar de Uithof, laat de speciale bussen maar lekker rijden.

  23. P. van Mourik

    @VincentDV: Voor de goede orde zij gemeld dat mijn voorstel niet behelst de Nieuwegeintrams door te laten rijden naar Uithof. Ze rijden nie verder dan de eindhalte van de Uithoflijn aan de Centrumzijde van Utrecht CS. De terminus van de Nieuwegeinlijn moet cross-platform overstap op de eindhalte Utrecht CS van de UIthoflijn bieden.

  24. John

    Dit stuk bewijst dat sociale wetenschappers zich met sociale wetenschappen bezig moeten houde en verre van vervoerskunde moeten blijven. Waarvan acte.

  25. Erik

    @P. van Mourik:

    De nieuw aangelegde bocht van de huidige tramhalte op het Jaarbeursplein naar het HOV viaduct kunnen ze niet maken, die is te krap. De oude bochten op het Westplein waren veel ruimer. De hele infrastructuur vanaf het Jaarbeursplein is nieuw en dus nog niet eerder door de Nieuwegeintrams bereden. En er ook niet voor aangelegd. Profiel zal ook wel niet vrij zijn.

  26. JS

    Ach gut, mensen, hebben jullie ook al zo’n zin in deel 2 van deze onzinnige en kortzichtige column? Ben benieuwd wat voor zurigheid vriend Ton hierna zal brengen.

    VincentDV heeft het hierboven al uitstekend verwoord.

    Klagen over het gemis aan een vergoeding voor het kijken naar de hardwerkende medemens (en diens salaris), vanaf een terras waar het uitzicht sowieso al nooit veel soeps is…

    Ga toch fietsen, Ton.

  27. VincentDV

    @P. van Mourik: Zoals Erik hierboven al schreef: de oude Nieuwegeinlijn-trams kunnen de bochten in het tracé Jaarbeursplein – Stationsplein-Oost niet maken.

    En je lost er eigenlijk maar een relatief klein probleem mee op: het is voor álle reizigers een hele wandel om van het busstation naar het tramstation te komen. Weliswaar zouden buspassagiers kunnen overstappen op de ‘oude’ tram en dan weer overstappen op de ‘nieuwe’ maar zo’n pendelverbinding kan ook met bussen worden opgezet. Of dat gaat gebeuren weet ik niet, het lijkt me wel wenselijk.

  28. H.Diemer

    Fijn dat het Ledig Erf eindelijk verlost wordt van bus 12!

Plaats een reactie

Lees voor u reageert onze algemene voorwaarden. Alle reacties worden vooraf gemodereerd. Uw IP adres is geregistreerd (wordt niet gepubliceerd).