Nieuw verschenen: Stille torens | De Utrechtse Internet Courant Nieuw verschenen: Stille torens | De Utrechtse Internet Courant

Nieuw verschenen: Stille torens

Nieuw verschenen: Stille torens
Het Utrechts Klokkenluiders Gilde heeft de klokkenvordering tijdens Tweede Wereldoorlog in Utrecht onderzocht. Klokkenluiders Wouter Iseger stelde daarover een fascinerend boek samen dat vanaf 11 november te koop is.

Het Utrechts Klokkenluiders Gilde heeft de klokkenvordering tijdens Tweede Wereldoorlog in Utrecht onderzocht. Klokkenluiders Wouter Iseger stelde daarover een fascinerend boek samen dat vanaf 11 november te koop is.

Klokken en oorlog

Klokken en geschut hebben al eeuwenlang een bijzondere relatie. De basis-ingrediënten van klokkenbrons en geschut zijn namelijk precies hetzelfde: koper en tin. Alleen de verhouding verschilt. Makers van beide producten goten daarom in vredestijd klokken en vijzels, en in oorlogstijd geschut. In oorlogstijd lieten machthebbers hun oog dan ook al snel op bronzen klokken vallen. Klokkenvordering is een eeuwenoud fenomeen. De Tweede Wereldoorlog was hierop geen uitzondering. In Utrecht waren veel oude klokken te horen en het was niet de vraag of, maar wanneer er een klokkenvordering zou komen. Met listen en lef lukte het om alle oude klokken in Utrecht, op één na, buiten schot te houden. Een geweldig resultaat!

Rijk klokkenbezit

Wouter Iseger deed uitgebreid onderzoek in Het Utrechts Archief, het Nationaal Archief en in het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Zijn publicatie begint met de analyse dat de stad – wijs geworden door de ervaringen in de Eerste Wereldoorlog en de Spaanse Burgeroorlog – zich realiseerde dat het rijke klokkenbezit van Utrecht groot gevaar zouden lopen in oorlogstijd. Utrecht bezat destijds vijf luidklokken uit de 15e eeuw, dertien luidklokken uit de 16e eeuw, twee carillons uit de 17e eeuw en ongeveer veertig relatief nieuwe klokken

Het boek gaat in op de maatregelen die zijn genomen ter bescherming van dit cultureel erfgoed, maar ook over hoe het grootste deel van de overige luidklokken uiteindelijk gevorderd en naar Duitsland afgevoerd werd. Over hoe vijf bijzondere klokken uit de 16e en 17e eeuw de smeltoven ternauwernood wisten te ontlopen en terugkeerden. Dankzij het archiefonderzoek kon het wegnemen van klokken uit de Utrechtse torens van dag tot dag worden gereconstrueerd en de vervolgroute van de klokken worden achterhaald. Dankzij de beschermende maatregelen konden de klokken van de Domtoren – die vijf jaren hadden gezwegen – op 7 mei 1945 de bevrijding van Utrecht inluiden.

Nu te koop

De klokkenvordering in Utrecht werd tot nu toe slechts in enkele artikelen beschreven. De Klokkenvordering in de stad Utrecht tijdens de Tweede Wereldoorlog door Wouter Iseger biedt een integraal overzicht van alle gebeurtenissen. Het rijk geïllustreerde boek is nu te koop bij het Utrechts Klokkenluiders Gilde voor slechts € 19,95. Klik hier om het boek te bestellen.