Nieuwe gezichten Student & Starter en ChristenUnie Utrecht zetten in op oude paradepaardjes

Lars van Rooij is sinds kort de nieuwe fractievoorzitter bij Student & Starter. Hij raakte politiek geïnteresseerd toen zijn huisbaas zijn huurwoning verkocht en hij niets nieuws kon vinden. Het is een typisch Student & Starter-dossier: de partij zet zich al jarenlang in voor studentenhuisvesting.

“Het verlies na de gemeenteraadsverkiezingen deed even pijn”, zegt Van Rooij. “Maar we wisten dat het lastig zou worden om ons te onderscheiden toen we in 2022 in de coalitie stapten met partijen die vele malen groter zijn dan wij.” Ook de grotere naamsbekendheid van landelijke progressieve partijen speelde volgens hem een rol bij het verlies.

Volgens Van Rooij is samenwerken in de coalitie nu niet de plek om zaken voor elkaar te krijgen; de grootste partij is veertien keer groter dan Student & Starter. In plaats daarvan wil hij de coalitie scherp houden vanuit de oppositie. “We gaan niet flauw doen: goed beleid steunen we, ook als het van de coalitie komt. Maar waar het misgaat, zijn we een luis in de pels.”

ChristenUnie constructief

Ook Derk van Bergen is nieuw in de gemeenteraad. Hij is het enige raadslid voor de ChristenUnie en dus direct de kersverse fractievoorzitter. Hij vindt het belangrijk dat Utrechters het christelijke geluid horen. “Ik ben ervan overtuigd dat de christelijke waarden van gemeenschap, zorg voor de natuur en naastenliefde relevant zijn voor alle Utrechters”.

Van Bergen vindt het jammer dat zijn partij een zetel heeft verloren. Volgens hem hangt het verlies samen met de landelijke dip waarin de partij verkeert. Of hij had gehoopt dat de ChristenUnie opnieuw had meegedaan aan de coalitie? “Niet per se, maar de ChristenUnie is altijd bereid constructief mee te denken.” Vooral op het gebied van sociale zekerheid, zorg en groen ziet hij kansen voor samenwerking.

‘Voor Uuuu’

Het coalitieakkoord ‘Voor Uuuu’ breekt volgens Van Rooij en Van Bergen niet met de koers van de afgelopen vier jaar: Utrecht moet blijven groeien, maar wel groener, duurzamer en eerlijker. Ten opzichte van het vorige coalitieakkoord is er meer aandacht voor de financiële onzekerheid van de gemeentebegroting. En ook het overvolle stroomnet, dat steeds meer problemen veroorzaakt, is een belangrijk onderwerp in het coalitieakkoord.

Van Rooij is opvallend positief over de plannen. “We sprongen een gat in de lucht toen we zagen hoeveel van het werk van onze voormalig wethouder Eva Oosters wordt voortgezet. Zij stelde de eerste Utrechtse Nachtvisie op, en daar blijft geld voor beschikbaar. Zij organiseerde het eerste burgerberaad in Utrecht, de komende jaren komen er twee nieuwe. En er wordt geld uitgetrokken om evenementen betaalbaar te houden.” Ook op het thema wonen ziet hij eigen partijpunten terug. “We vinden het goed dat er meer geïnvesteerd wordt in wonen, in het vergroenen van de stad en in veiligheid op straat én achter de voordeur.”

Ook de ChristenUnie is niet negatief. Volgens Van Bergen bouwt het nieuwe college voort op wat er de afgelopen acht jaar is bereikt toen de CU in het college zat. Als voorbeeld noemt hij de aandacht voor de sociale onderlaag en de inzet voor Overvecht.

Te hoge uitgaven

Kritisch zijn de partijen op de financiën. Van Rooij zet vraagtekens bij de financiële onderbouwing van de coalitieplannen. “Een groot deel van de plannen betalen ze met tientallen miljoenen die we nog moeten krijgen uit Den Haag. Dit, terwijl de coalitiepartijen zelf al zeggen dat dat geld er waarschijnlijk niet komt.” Van Rooij verwacht dan ook dat er nog een bezuinigingsronde aan zit te komen.

Om de financiën beter op orde te krijgen, ziet van Rooij mogelijkheden voor meer inkomsten. Zo wil Student & Starter de toeristenbelasting verder verhogen. Ook wil de partij meer ruimte bieden voor hoogbouw en minder parkeerplaatsen aanleggen bij nieuwbouw. Dat levert volgens hem niet alleen meer woningen op, maar spekt ook de gemeentekas.

Ook de ChristenUnie ziet dat PRO en D66 veel geld willen uitgeven. Van Bergen denkt dat de belastingverhogingen die nodig zijn om dat te betalen voor een grote groep Utrechters lastig te verteren zijn. Volgens hem zou de gemeente eerst zelf moeten bezuinigen, voordat ze de rekening doorschuift naar huizenbezitters en mensen die willen parkeren.

Van Bergen ziet een wat andere rol voor de overheid voor zich dan de coalitiepartijen. “We zien een coalitie die veel taken naar zich toe wil trekken en een grote overheid wil zijn. Ik geef liever ruimte aan de inwoners zelf: een intrinsiek gemotiveerde vrijwilliger zal altijd een betere rol in de samenleving hebben dan een ambtenaar”, zegt hij.

Hij vindt dan ook dat de gemeente moet kijken naar mogelijkheden om te bezuinigen op het gemeentelijk apparaat. Ook wil hij meer taken, zoals de groenvoorziening en publiekscampagnes, overlaten aan maatschappelijke organisaties en vrijwilligers.

Paradepaardjes & kroonjuwelen

Zowel Student & Starter als de ChristenUnie vragen aandacht voor onderwerpen waar zij al jaren op inzetten.

Zo komt Van Bergen op voor hulp aan sekswerkers. Hij snapt niet dat de coalitie daarop wil bezuinigen waardoor er minder aandacht is voor hun veiligheid. Ook vindt hij dat de coalitie de schaduwkant van sekswerk niet durft te benoemen, terwijl er volgens hem wel degelijk veel misstanden en zijn en mensen worden uitgebuit.

Hetzelfde ziet hij bij drugs. De nieuwe coalitie richt zich volgens Van Bergen op de-stigmatisering, terwijl het benoemen van drugs als een probleem voor de coalitie taboe is. Van Bergen ziet (drugs)overlast bij het Lucasbolwerk en aan de Sijpesteijnkade en is van mening dat mensen hulp nodig hebben.

Voor Student & Starter zijn er hele andere aandachtspunten. Van Rooij stelt dat er niemand meer aan tafel zit die echt begrijpt hoe het is om jong te zijn in Utrecht. “Dat merk je aan het ontbreken van belangrijke thema’s, zoals mentale gezondheid en aan het uitblijven van investeringen in De Uithof. Als je zelf weet hoe het is om te wonen in een wijk zonder supermarkt en met nauwelijks voorzieningen, dan accepteer je dat niet.”

Op het gebied van wonen blijft Student & Starter hameren op meer studenten- en starterswoningen. Van Rooij vreest voor minder nieuwbouw voor deze groepen. Bij elk bouwproject is het volgens hem knokken om ervoor te zorgen dat er voldoende woningen worden gebouwd voor jonge mensen. “Want zodra een project financieel onder druk staat, wordt het aantal studenten- en starterswoningen stilletjes naar beneden bijgesteld”, zegt hij. Ook vindt Van Rooij dat er te weinig sociale huurwoningen worden verloot onder jonge mensen.

Een zetel kan het verschil maken

Van Rooij ziet kansen als oppositiepartij en volgens Van Bergen wil ook de nieuwe coalitie de oppositie nadrukkelijk opzoeken. Getalsmatig staat de oppositie de komende jaren ook sterker dan voorheen het geval was. PRO en D66 hebben samen slechts een minimale meerderheid van één zetel. Bij een afsplitsing of een raadslid dat afwezig is, heeft de oppositie dus een doorslaggevende stem. De ene zetel van Student & Starter of de ChristenUnie hebben, kan dan inderdaad zomaar eens doorslaggevend zijn. a