Een groot deel van de Utrechtse gemeenteraad vraagt het college in gesprek te gaan met Utrechtse musea over hun koloniale collecties. De vragen komen voort uit het rapport Koloniale Collecties en Erkenning van Onrecht dat de Raad voor Cultuur vorige week presenteerde.
Utrechtse raad vraagt college: ‘Ga in gesprek met musea over koloniale collecties’
Het rapport gaat over de koloniale geschiedenis van Nederland. “Ruim vier eeuwen lang waren Nederlanders op vele plaatsen op deze continenten aanwezig als handelaren, kolonisten en bezetters. Een tijd die zich voor de oorspronkelijke bevolking kenmerkte door uitbuiting, geweld, racisme en onderdrukking”, staat in het rapport. In de Nederlandse musea is dit ‘historisch onrecht’ te zien in de koloniale collecties.
De Museumvereniging heeft onder 400 van haar leden een enquête uitgezet die inzichtelijk moet maken welke musea zulke objecten en kunstwerken hebben. De enquête werd door 115 musea ingevuld en 10 procent blijkt een goed overzicht te hebben van de herkomst van koloniale cultuurgoederen die ze beheren. 21 van de musea zeggen dat ze koloniale cultuurgoederen beheren die zonder instemming van de voormalige eigenaar zijn verworven.
Utrechtse musea
De Utrechtse politiek wil van het college weten of er Utrechtse musea hebben meegedaan aan de enquête en om welke musea het dan gaat. Ook willen ze duidelijkheid over hoeveel koloniale objecten en kunstwerken zich in Utrechtse musea bevinden.
Het Rijksmuseum en het Tropenmuseum hebben aangegeven zich te kunnen vinden in de conclusies van het rapport. De Utrechtse partijen willen dat het college over het advies in gesprek gaat met Utrechtse musea die koloniale objecten in hun collectie hebben. Daaruit moet voor de gemeenteraad duidelijk worden welke acties de musea willen ondernemen.
Teruggeven
Volgens de Raad voor Cultuur kunnen de musea die zulke objecten in hun collecties hebben hier meestal niet op worden afgerekend, omdat ze vaak niet de eigenaar van de objecten zijn. “Het is goed dat musea in de wijze van presentatie van de collectie meerdere perspectieven aan bod laten komen en ook duidelijk maken wat de herkomstgeschiedenis van hun objecten is. Zo kijken bezoekers ook anders naar de objecten en horen ze de andere kan van het verhaal. Dat leidt tot een beter begrip”, staat in het rapport.
De Raad voor Cultuur adviseert om cultuurgoederen die in voormalige Nederlandse koloniën zijn buitgemaakt, terug te geven als het land van herkomst erom vraagt. Hiervoor kan een onafhankelijke commissie en expertisecentrum worden opgericht die eventuele claims van staten kunnen behandelen.
