Gaslekkages, schering en inslag: ‘Gevel had eruit kunnen liggen’

za 7 mrt, 09:00 Algemeen

Decennialang zijn er kabels en leidingen aangelegd in de Utrechtse ondergrond, waardoor het er drukker en drukker is geworden. Tegelijkertijd is er volop activiteit: woningen worden gebouwd, glasvezel aangelegd, het stroomnet verzwaard en riolering vervangen. Steeds vaker worden bij de graafwerkzaamheden die hiervoor nodig zijn leidingen geraakt in Utrecht. Hierbij ontstaan ook regelmatig gaslekkages. Ook Marloes, die met haar zoon in de Kovelaarstraat woont, kreeg er onlangs mee te maken.  

Begin oktober zaten ze samen aan tafel. Buiten was er veel lawaai. Ze dachten dat het van de bouwwerkzaamheden kwam, achter in de straat. Maar even later zagen ze dat verkeersborden met veel geweld de grond in werden geslagen.

“Rond half vijf stond opeens de buurman voor het raam te zwaaien. Hij riep dat er een gaslek was en dat we onmiddellijk het huis uit moesten. Er hing een enorme gaslucht in de straat.”

Kort daarna arriveerde de brandweer met meetapparatuur. “Ze belden overal aan. Alle bewoners in de straat moesten hun huizen verlaten.” Toen duidelijk werd dat het gaslek bij de paal was ontstaan en zich had opgehoopt in de kruipruimte van Marloes’ buurman, mochten de meeste bewoners weer naar huis. Marloes had pech. Ze woonde te dicht bij het lek en mocht net als de bewoners van vier andere huizen niet terug naar huis. De oorzaak van het gaslek? “Het lek was ontstaan doordat bij het plaatsen van de borden een gasleiding was geraakt”, zo vertelt Marloes.

Gevaarlijk, maar toch bijna gezellig

“We zijn opgevangen door buurtgenoten verderop in de straat. Andere buren konden bij mensen aan de andere kant van de straat terecht. Er was best wat consternatie. Tegelijkertijd ontstond er een gevoel van saamhorigheid: het was ondanks alles bijna gezellig.”

Volgens Marloes maakte de brandweer duidelijk hoe gevaarlijk de situatie was. “Ze zeiden dat de gevel eruit had kunnen liggen als de boel was ontploft. Om deze reden mochten ook de overburen niet naar huis.”

“Pas rond negen uur ’s avonds konden we weer ons huis in. Ook het gas was weer aangesloten. We konden dus meteen weer gas gebruiken. Dat voelde wel vreemd. Je vraagt je toch af of het echt veilig is.”

Tekst loopt door onder afbeelding.

Achteraf hoorde Marloes dat zelfs het omzetten van een schakelaar voldoende had kunnen zijn om een explosie te veroorzaken. “Ik ben vooral heel blij dat mijn buurman zo adequaat heeft gehandeld. Dat hij thuis was, het gas rook en meteen 112 heeft gebeld. Toen de brandweer er eenmaal was, had ik wel vertrouwen dat het goed zou komen. Maar toch spookte het af en toe door mijn hoofd: wat als… Als je dan ziet wat er in de Visscherssteeg is gebeurd, vraag je je af of dat hier ook had kunnen gebeuren.”

Tamboersdijk

“Opmerkelijk genoeg was er eerder dat jaar, even verderop in de wijk, ook al een gaslek”, vertelt Marloes. “Ik kon mijn woning niet bereiken, omdat de Koningsweg was afgezet ter hoogte van de Tamboersdijk en ik moest omlopen via de begraafplaats om thuis te komen.”

Brett, die even verderop aan de Koningsweg woont, herinnert zich het incident nog goed. “Het was eind augustus. We werden rond half acht of half negen wakker gemaakt en verschillende huizen werden ontruimd. Wij mochten tot ongeveer half drie ’s middags ons huis niet in.” Wat de oorzaak van dat gaslek was, weet hij niet. Voor zover hij weet, waren er op dat moment geen werkzaamheden.

Predikherenkerkhof

Tijdens het schrijven van dit artikel kwam er op de redactie opnieuw een melding van een gaslek: op het Predikherenkerkhof. “Een gaslek door graafwerkzaamheden”, vertelt de woordvoerder van de veiligheidsregio. “Een klein lek, er heeft geen ontruiming plaatsgevonden.”

Vaker leidingschade door werkzaamheden

Marloes vindt het opvallend dat er in korte tijd twee gaslekken in dezelfde buurt waren. Zo opvallend is dat echter niet. Gaslekkages komen in Utrecht echter regelmatig voor. Bij graafwerkzaamheden worden in de gemeente Utrecht bovendien steeds vaker leidingen geraakt. In 2024 ontstond er volgens de Rijksdienst Digitale Infrastructuur maar liefst 444 keer schade aan gas- en stroomleidingen door graafwerkzaamheden in Utrecht. Regelmatig deed zich hierbij ook een gaslek voor. Daarnaast zijn er nog talloze andere oorzaken van gaslekkages. Graafwerkzaamheden zijn in 20 à 25 procent van de gevallen de oorzaak van een gaslek, zo laat Stedin weten.

Pin verkeersbord

Stedin bevestigt dat de tijdelijke verkeersborden de oorzaak waren van het gaslek. De borden zijn volgens de netbeheerder de grond ingeslagen door BUKO Infrasupport, een bedrijf dat wegafzettingen plaatst. BUKO zelf wil echter niet bevestigen dat zij het lek veroorzaakt hebben. Wel laat het bedrijf weten dat bij het plaatsen van verkeersborden in principe geen gasleidingen geraakt kunnen worden. De pin aan het uiteinde van het verkeersbord, die de grond ingaat, is minder dan dertig centimeter lang. Gasleidingen liggen volgens BUKO ten minste zestig centimeter diep. Een diepte, die overigens ook netbeheerder Stedin bevestigt. Maar kennelijk lag de gasleiding in de Kovelaarstaat toch minder diep, was de pin toch langer of was het een combinatie van deze twee, aldus Stedin.

Complexer

De gemeente laat weten dat de ondergrond steeds voller is geraakt met kabels en leidingen en dat er veel partijen zijn die iets willen. Dat maakt het werk voor betrokken partijen complexer. De gemeente stelt volgens de woordvoerder eisen aan partijen die werkzaamheden in de openbare ruimte uitvoeren om er zorg voor te dragen dat het werk zorgvuldig gebeurt.

Onlangs heeft de gemeente nieuw beleid gemaakt voor de ondergrond en werkt ze aan het verkrijgen van meer zicht in wat in de grond ligt. Ook werkt de gemeente aan duidelijke afspraken met partijen die werkzaamheden verrichten in de grond, zo laat de woordvoerder weten.