Hoe bouwt Utrecht woningen?
De woningmarkt in Utrecht staat al jaren onder druk. Wachttijden voor sociale huur lopen op tot meer dan tien jaar, koopprijzen behoren tot de hoogste van Nederland en ook middeninkomens hebben steeds vaker moeite om een passende woning te vinden. De gemeenteraad maakt keuzes die van invloed zijn op de woningbouw. Daarom stellen wij alle partijen dezelfde vraag: De woningcrisis vraagt om keuzes, welke keuzes maakt u en waarom?
De stad verwacht de komende decennia tienduizenden extra inwoners, waardoor de vraag naar woningen verder toeneemt. Dat dwingt de politiek tot keuzes. Hoeveel en waar moet er worden gebouwd? Voor wie zijn nieuwe woningen bedoeld? En welke rol moet de overheid spelen in de woningmarkt?
Een van de belangrijkste keuzes gaat over groei en ruimtegebruik. Utrecht kan meer woningen bouwen binnen de bestaande stad, bijvoorbeeld door hogere gebouwen of verdere verdichting van wijken. Of bouwen aan de randen van de stad, zoals polder Rijnenburg.
Veel partijen vinden dat het woningtekort alleen kan worden opgelost door flink bij te bouwen. Voorstanders wijzen op de noodzaak voor starters, gezinnen en werkenden. Andere partijen waarschuwen juist dat bouwen niet ten koste mag gaan van groen, natuur of leefbaarheid en pleiten voor een balans tussen woningbouw, klimaat en kwaliteit van de leefomgeving.
Een tweede belangrijke keuze is voor wie wordt gebouwd. De woningmarkt bestaat uit verschillende segmenten: sociale huur, middenhuur en koopwoningen. Sociale huur helpt huishoudens met lage inkomens, middenhuur en betaalbare koop bieden kansen voor mensen met een middeninkomen, zoals
starters en jonge gezinnen. De raad maakt hierin keuzes, zoals bijvoorbeeld het geval bij de woningbouw in het Beurskwartier.
Ook over hoe groot de rol van de overheid moet zijn in woningbouw, verschilt politiek. De gemeente kan de markt sturen met regels over prijzen en woningtypes, maar te veel regels kunnen projecten vertragen of duurder maken. Daarnaast kan de bestaande woningvoorraad beter worden benut: splitsen, woningdelen, kantoren ombouwen of doorstroming stimuleren. Zulke maatregelen kunnen relatief snel extra woonruimte opleveren, maar vragen vaak om aanpassingen in regels of beleid.
De woningcrisis laat zien dat er geen simpele oplossing is. Het gaat steeds om keuzes: waar wordt gebouwd, voor wie en hoeveel invloed neemt de overheid. De gemeenteraad maakt die keuzes.
Volt
De stad van de toekomst bouwen we vandaag. Daarom kiest Volt voor verstandige groei, niet voor maximale verdichting. De woningen die we nu bouwen, staan er over 100 jaar nog steeds. Dat vraagt om keuzes die niet alleen vandaag werken, maar ook voor volgende generaties. Volt kiest ervoor om een nieuwe, groene en leefbare wijk te ontwikkelen in Rijnenburg. Zo creëren we ruimte voor betaalbare woningen, natuur en voorzieningen, zonder bestaande wijken onnodig verder te verdichten. Tegelijk benutten we de bestaande stad beter, bijvoorbeeld door woningdelen makkelijker te maken, innovatieve woonvormen te stimuleren en meer ruimte te bieden aan studenten en senioren.
Zo bouwen we een stad die groeit op een manier die eerlijk, leefbaar en toekomstbestendig is.
EenUtrecht
EenUtrecht wil dat de gemeente veel eerder en veel strengere betaalbaarheidseisen stelt aan de markt; namelijk minimaal 75% van alle woningen moet betaalbaar zijn (sociale en middenhuur en -koop), waarvan minimaal 40% sociaal. Bij de wijk Merwede is dat niet gedaan, de markt heeft daarom de grond eindeloos door kunnen verkopen, zelf winsten kunnen maken (orde grootte 100 miljoen!) waardoor de woningen daar nu veel te duur zijn, zowel in de huur als voor de koop. Een motie van EenUtrecht om dat wel beter te regelen voor de nieuw wijk Rijnenburg werd door alle coalitiepartijen van het stadsbestuur weggestemd. Gemeente is dus medeverantwoordelijk voor de onbetaalbaarheid van Utrecht. Daarnaast wil EenUtrecht dat bestaande woonruimte makkelijker kan worden gedeeld: dat levert voor 20.000 Utrechters betaalbare woonruimte.
Student & Starter
Wonen is en blijft onze absolute topprioriteit. We bouwen veel meer betaalbare woningen en houden vast aan duidelijke keuzes: sociale huur, middenhuur en betaalbare kamers. We lossen het kamertekort op voor 2030 en bij nieuwe projecten is 25% van de sociale huur gereserveerd voor studenten- en jongerenhuisvesting. Ook durven we regels te doorbreken, door te bouwen volgens de Utrechtse aanpak en gaan we direct aan de slag met bouwen in Rijnenburg. Maar bouwen kost tijd en er is ook direct actie nodig. We benutten daarom de bestaande woningen beter door woningdelen en splitsen makkelijker te maken en leegstand aan te pakken. En we zorgen dat ook jonge woningzoekenden weer een eerlijke kans krijgen, door meer woningen via loting toe te wijzen.
Partij voor de Dieren
De wooncrisis vraagt om daadkracht, net als de klimaat- en natuurcrisis. De Partij voor de Dieren is de partij die kiest voor een gezamenlijke aanpak van deze crises. Het kan namelijk niet zo zijn dat de ene crisis wordt opgelost door de andere te verergeren. De Partij voor de Dieren kiest in Utrecht voor meer betaalbare sociale woningbouw, het aanpakken van leegstand en het makkelijker maken van woningdelen. Daarnaast zorgen we ervoor dat er genoeg ruimte is voor de natuur en de energietransitie. Waar de gemeente nu focust op groei en investeert in nieuwe hotels en kantoren, wil de Partij voor de Dieren een Utrecht in balans. Een Utrecht waar mensen betaalbaar kunnen wonen, de natuur kan bloeien en we de klimaatcrisis hard aanpakken.
SP
Er komt gedurende de komende vier jaar een moratorium op de ontwikkeling van nieuwe complexen laagbouwwoningen. De komende tijd moet het accent komen te liggen op aantrekkelijke appartementen van gemiddeld 60 m2, die ook altijd met een lift ontsloten worden: levensloopbestendig. Dit soort woningen zijn zowel interessant voor starters als voor senioren die willen doorstromen. We willen ook de mogelijkheden voor het 'optoppen' en het betrekken van de plinten van bestaande complexen benutten voor extra woningen. Dat scheelt bouwkosten en verlaagt ook de stookkosten voor de bestaande woningen die hieraan grenzen.
LINK
LINK kiest onomwonden voor wonen als mensenrecht. Dat betekent: minimaal 50% sociale huur bij nieuwbouw, stoppen met de verkoop van sociale huur en bescherming van bestaande buurten tegen verdringing. We voeren een leegstandsbelasting per vierkante meter in om speculatie en langdurige leegstand tegen te gaan. Daarnaast willen we dat minimaal 20% van alle nieuwbouw bestaat uit gemeenschappelijke woonvormen, zoals wooncoöperaties en knarrenhofjes. Kraken is geen probleem, maar een oplossing. Het kan niet zo zijn dat woningen langdurig leegstaan terwijl mensen geen betaalbaar huis kunnen vinden. Wij kiezen voor betaalbaarheid, zeggenschap en solidariteit, zodat Utrecht een stad blijft van iedereen, niet alleen van mensen met veel geld.
D66
Iedereen verdient een eigen thuis. Daarom willen we 100.000 nieuwe woningen bouwen. Bij projecten die vastlopen, kijken we waar regels eenvoudiger kunnen. Door deze ‘Utrechtse aanpak’ zijn al duizenden extra woningen gebouwd. Waar andere partijen belemmeringen zien, nemen wij die weg. Zo willen wij woningsplitsen makkelijker maken en bezwaarprocedures versnellen. We zetten vol in op betaalbaarheid. Minimaal 75% van alle nieuwbouw wordt betaalbaar, waarvan 40% middensegment. Zo geven we starters, middeninkomens en gezinnen weer perspectief. We hebben ons hard ingezet op de ontwikkeling van Rijnenburg tot een groene, duurzame stadswijk. Dit alles doen we natuurlijk voor de starter die uit huis wil of de oudere die wil doorstromen. Want een passend thuis is geen luxe. Pas met een dak boven je hoofd ben je echt vrij.
Utrecht Solidair
Bouwen voor senioren, gelijkvloers en aangepast. Hierdoor komen grotere huizen vrij voor (startende) gezinnen. Hierdoor komen weer meer kamers en studio’s beschikbaar voor jongeren, die zelfstandig willen wonen. De gemeente een dienstbare en faciliterende functie te geven om bouwvergunningen etc. te verstrekken. Bij meest belemmerende factor is de gemeente(raad) zelf bij bouwplannen. We hebben een gemeenteraad gebaseerd op identiteit politiek in plaats van het algemeen belang. Ieder wil zijn eigen plasje over de plannen doen. Hierdoor krijgen bouwbedrijven onmogelijke opdrachten. Verder willen wij leegstand van gemeentelijk vastgoed en corporaties aanpakken, deze vallen niet onder de leegstandsverordening. a
DUIC volgt de gemeenteraadsverkiezingen op de voet. De antwoorden van alle deelnemende partijen zijn te vinden op onze website: duic.nl. In de krant laten we per week een wisselende selectie van partijen zien, maar op de webpagina staan alle antwoorden van de partijen die op ons verzoek hebben gereageerd.
