5 vragen over het snorfietsverbod op het fietspad in Utrecht

Wie wil de snorfiets van het fietspad halen?

In 2015 werd het verplaatsen van de snorfiets naar de autorijbaan in Utrecht al veelvuldig besproken. D66 en GroenLinks presenteerden in juni van dat jaar Actieplan Stop Scooteroverlast. In het plan werd een oproep gedaan om snorfietsen van het fietspad te halen. In datzelfde jaar deed Milieudefensie onderzoek naar verschillende mobiliteitsvormen in Utrecht. Toen gaf 54 procent van de ondervraagden aan voorstander te zijn van het verplaatsen van alle snorfietsen van het fietspad naar de rijbaan. De gemeente reageert in december 2015 positief op het actieplan van de twee partijen en geeft aan de snorfiets zo veel mogelijk naar de rijbaan te gaan verplaatsen. In 2018, nadat er nieuwe verkiezingen zijn geweest in de gemeente, staat het invoeren van de maatregel in de plannen van het nieuwe college.

Waarom willen ze deze maatregel invoeren?

Het weren van de snorfiets van het fietspad heeft volgens de voorstanders meerdere voordelen. Wat vaak genoemd wordt is overlast; de snorfietsen zouden herrie maken, te groot zijn en veel te hard rijden. Naar dat laatste is in Utrecht ook onderzoek gedaan door TNO. Het blijkt dat maar een beperkt deel van de snorfietsen daadwerkelijk 25 kilometer per uur rijdt, de maximumsnelheid voor dit vervoersmiddel. Een veel groter deel rijdt harder en daarmee vervalt dan ook de grens met de bromfietsers die 45 kilometer per uur mogen rijden. In datzelfde onderzoek van TNO uit 2015 wordt ook de uitstoot van emissies aangehaald. Dat onderzoek meent dat de uitstoot van Stikstofdioxide en Fijnstof door brommers een beperkte omvang heeft. Wel wordt Ultrafijnstof aangehaald als een mogelijk risico. En de uitstoot daarvan is juist mogelijk schadelijk voor de gezondheid van fietsers omdat ze zo dicht langs de snorfietsers rijden. Tot slot wordt in het rapport ook geluidsoverlast aangehaald. Het onderzoek toont aan dat de bijdrage van snor- en bromfietsen aan de totale geluidsbelasting door het verkeer beperkt is, maar wel als zeer hinderlijk wordt ervaren. Het zijn ook dit soort redenen die de gemeente in 2018 noemt als ze het verbod daadwerkelijk aankondigt: uitstoot, hinder en gevaar voor fietsers.

Hoe gaat de maatregel er precies uitzien?

Binnen de stedelijke ring (Waterlinieweg, Goylaan, Beneluxlaan, Lessinglaan, Cartesiusweg, Marnixlaan, Brailledreef, Kardinaal de Jongweg) moet de snorfiets van de fietspaden af. Gekozen is voor dit gebied omdat hier ook de meeste fietsers te vinden zijn en de wegen meestal minder ruim zijn. Alle wegen binnen dit gebied hebben een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur of lager. De stedelijke ringwegen zelf zijn volgens de gemeente niet geschikt voor de snorfietsen omdat dit niet goed zou zijn voor de doorstroming. Een belangrijk gevolg van de nieuwe regel is dat snorfietsers, omdat ze tussen de auto’s gaan rijden, een helm moeten gaan dragen. De gemeente wil een logisch stelsel van wegen en borden om het voor iedereen duidelijk te maken waar snorfietsen wel of niet verplicht de rijbaan moeten kiezen.

Waarom duurt het verplaatsen van de snorfiets zo lang?

Hoewel er al jaren druk over wordt gesproken, is de snorfiets gewoon nog op het fietspad te vinden. De Rijksoverheid moest namelijk eerst de wet aanpassen. Gemeenten en alle andere wegbeheerders kunnen pas sinds 1 juli 2018 besluiten om op drukke fietspaden de snorfietser naar de rijbaan te verplaatsen. Sindsdien kan een lokale overheid door het nemen van een zogenoemd verkeersbesluit bepalen waar de snorfietser naar de rijbaan moet. In het verkeersbesluit moet de wegbeheerder aantonen hoe de verschillende belangen zijn afgewogen. De gemeente moet dus aantonen dat het besluit bijdraagt aan de veiligheid van de fietsers en aan de doorstroming op het fietspad. De gemeente Utrecht liet in 2018 weten begin 2019 de maatregel te willen invoeren, maar dit lukte niet. De commissie BING, waarin ook de nood- en hulpdiensten vertegenwoordigd zijn, uit namelijk in november van 2018 te veel zorgen over het plan. De zorgen richten zich op de snelheidsverschillen en de mogelijke vertraging voor de aanrijtijden van de nood- en hulpdiensten. De gemeente zou voor de zomer in 2019 met een nieuw plan komen. Maar ook dit ging niet goed. De afgelopen maanden heeft de gemeente gekeken hoe het plan zo aangepast kan worden dat alle partijen ermee instemmen. Dit is echter nog niet gelukt en er is dus nog geen nieuw voorstel.

Maar in Amsterdam is de regel toch wel al ingevoerd?

Dat klopt, in de hoofdstad geldt voor bijna alle straten binnen de ring A10 dat snorfietsers op de autorijbaan moeten rijden en daarbij ook een helm moeten dragen. De regel ging in april 2019 in. Maar ook in Amsterdam ging het niet zonder slag of stoot. Al sinds 2011 maakten de wethouders daar zich hard voor de maatregel. Na jaren lobbyen om landelijke wetgeving te veranderen is de maatregel dus dit jaar ingevoerd. Wel onder protest van snorfietsers, want zij menen dat het een stuk onveiliger is om op de autorijbaan te rijden vanwege de snelheidsverschillen. Na een aantal maanden lijkt het er juist veiliger op geworden. De Amsterdamse gemeente laat weten dat de politie tien ernstige ongelukken in de hoofdstad heeft geteld met snorfietsen tussen april en augustus. Vorig jaar tijdens dezelfde maanden waren er nog 53 ernstige ongelukken. Hoewel de wethouder nog een slag om de arm houdt, en de definitieve evaluatie eind dit jaar afwacht, lijkt het erop dat de maatregel juist voor meer veiligheid zorgt. Reden voor de Utrechtse fracties van D66 en GroenLinks om de gemeente op te roepen nu ook in Utrecht haast te maken. Want met de nieuwe cijfers lijken de zorgen van de commissie BING voor het grootste gedeelte weggenomen te zijn.