Roestige fietsen, houten platen en oude elektronica. Op dit moment kunnen mensen met hun oude spullen terecht bij de afvalscheidingsstations, of als de producten nog goed zijn bij een kringloopwinkel. Maar daar komt nog iets bij. Utrecht gaat een upcyclecentrum bouwen in Lunetten en in het Werkspoorkwartier komt een kleiner innamepunt voor goederen die nog te gebruiken zijn. Hoe gaat dat er precies uitzien?
Er komt een upcyclecentrum in Utrecht, maar wat is dat eigenlijk?
Veel bewoners kennen het; er wordt opgeruimd thuis of verhuisd en alle oude rommel wordt naar een afvalscheidingsstation gebracht om het weg te gooien. Afgelopen jaren werd er jaarlijks ongeveer 13 miljoen kilo grofvuil ingezameld via de drie afvalscheidingsstations in Utrecht. De huidige praktijk bij de afvalscheidingsstations is dat veel spullen weggegooid worden die nog bruikbaar zijn. Mensen kunnen er weliswaar spullen afgegeven voor de kringloop, maar veel herbruikbare spullen zijn hier niet geschikt voor. Het gaat onder meer om huishoudelijke spullen (waaronder kleding), hout dat bruikbaar is, (kapotte) fietsen en elektronica die nog te repareren is.
Geen afval
De wens van de gemeente is dat er veel minder wordt weggegooid, en zo veel mogelijk materialen en producten hergebruikt worden. Daar komt het upcyclecentrum om de hoek kijken. Upcyclen betekent dat spullen of losse materialen op zo’n manier worden hergebruikt dat ze een nieuw product van dezelfde of betere kwaliteit worden. De grote ambitie is dat in 2050 er helemaal geen afval meer is, ook de Rijksoverheid is hiermee bezig. Maar zover is het nog niet.
Om toe te werken naar een stad met zo min mogelijk afval opent in 2025 het upcyclecentrum in Lunetten. Vlakbij het afvalscheidingsstation daar ligt een stuk braakliggend terrein dat eigendom is van de gemeente. Naast een innamepunt komt er ruimte voor het sorteren, de reparatie en de demontage van goederen. Het upcyclecentrum wordt daarnaast een ruimte voor ontmoeting, kennisuitwisseling en activiteiten voor en door bewoners. De bouw en inrichting van het upcyclecentrum is gepland in 2024 en het kan vanaf 2025 in gebruik worden genomen.
Innamepunt
Bij het afvalscheidingsstation aan de Tractieweg, bij het Hof van Cartesius, komt geen upcyclecentrum, maar een circulair innamepunt. Dit innamepunt zal met een vloeroppervlak van 400 vierkante meter een stuk kleiner zijn dan het upcyclecentrum in Lunetten dat 800 vierkante meter groot wordt. Bij het innamepunt aan de Tractieweg kunnen inwoners kleine elektronische apparaten, hout, fietsen en huishoudelijke goederen inleveren. Deze worden gesorteerd en door de deelnemende partners verwerkt, zodat het zo veel mogelijk wordt hergebruikt. Daarnaast wil de gemeente bij het innamepunt reparatieworkshops en activiteiten organiseren om bezoekers te leren wat ze allemaal kunnen hergebruiken en hoe ze dat kunnen doen.
Het idee is dus dat bewoners die spullen weg willen doen straks de keuze hebben tussen een kringloopwinkel, afvalscheidingsstation en het upcyclecentrum of innamepunt.
Politiek
Wethouder Susanne Schilderman vertelt: “De manier waarop we nu omgaan met grondstoffen is niet houdbaar. Als we in 2050 een volledig circulaire gemeente willen zijn, moet dat echt anders. Voor inwoners moet het makkelijker worden om duurzame keuzes te maken.”
Met de komst van het upcyclecentrum wordt een wens van de Utrechtse politiek gerealiseerd. Al in 2020 riepen de Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, VVD, Student & Starter en het CDA in een motie op om op zoek te gaan naar een geschikte plek voor een upcyclecentrum. In 2022 hebben GroenLinks, D66, PvdA, Student & Starter, en ChristenUnie in het coalitieakkoord de komst van twee upcyclecentra opgenomen.
