De Musketon in Lunetten wordt mogelijk nieuw rijksmonument in Utrecht

De Musketon in 1985. Foto: Het Utrechts Archief
De Musketon in 1985. Foto: Het Utrechts Archief

De Musketon in Lunetten krijgt binnenkort waarschijnlijk de status van rijksmonument. Het multifunctionele buurtcentrum uit 1984, ontworpen door architect Peter Strijker, is een van de twaalf gebouwen uit de periode 1965-1990 die zijn geselecteerd als zogeheten Post 65-erfgoed.

De selectie is onderdeel van een nieuw aanwijzingsprogramma van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dat zich richt op jonger erfgoed uit de periode 1965–1990. De Raad voor Cultuur bracht daarover advies uit. De minister is van plan om de twaalf voorgedragen gebouwen binnenkort officieel toe te voegen aan de rijksmonumentenlijst.

De gebouwen zijn gekozen vanwege hun representativiteit voor de bouwstijl én de maatschappelijke ontwikkelingen van die tijd. Ze staan verspreid over negen provincies. Op de lijst staan verder onder andere Station Lelystad Centrum, de Emmauskerk in Nieuwegein en het gebouw van Centraal Beheer in Apeldoorn.

Neusje van de zalm

De Musketon is een voorbeeld van een exemplarisch gebouw uit die tijd. De eerste beheerder, Rob Beijer, noemde het dan ook ‘het neusje van de zalm op het gebied van welzijnscentra’. Het bood onderdak aan een bibliotheek, theaterzaal, bejaardencentrum, kinderdagverblijf, jongerencentrum en buurtwerk, en moest een toegankelijke ontmoetingsplek zijn voor de wijk.

Het buurtcentrum is nog steeds in gebruik, met oude functies als de theaterzaal en bibliotheek, en nieuwe invullingen zoals een atelier en een sportruimte.

Aandacht voor naoorlogse gebouwen

Met deze eerste selectie wil het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap waardevolle gebouwen uit de periode 1965-1990 behouden en onder de aandacht brengen. In die periode werden in totaal vier miljoen ‘objecten’ gebouwd. De overheid wil ook meer waardering creëren voor dit jongere erfgoed, dat vaak nog weinig erkenning krijgt, en lokaal draagvlak stimuleren.

Nieuwe monumenten

Eerder schreef Arjan den Boer voor DUIC al over De Musketon in zijn serie ‘Nieuwe monumenten 1970-2000’, als kanshebber voor een gemeentelijke monumentenstatus. Die status kreeg het gebouw in 2024. Binnenkort komt daar dus waarschijnlijk de rijksmonumentenstatus bij. Utrecht heeft ongeveer 1.400 rijksmonumenten en 1.600 gemeentelijke monumenten.