Gemeente Utrecht gaat met behulp van camera’s en AI de strijd aan met afval

Het college van burgemeester en wethouders spreekt van een ‘veelbelovende ontwikkeling’. “Bij het zogeheten datagestuurd reinigen maken we gebruik van camera’s op gemeentevoertuigen (zoals stratenmakers- en veegvoertuigen) in combinatie met kunstmatige intelligentie om zwerfafval op de straat te detecteren terwijl deze voertuigen dagelijks door de stad rijden.”

De beelden die de camera’s maken worden geanalyseerd door de AI-software, die objecten zoals plastic flesjes, blikjes en papier kan identificeren. Hierdoor ontstaat een beeld van waar veel afval op straat ligt, zodat bijvoorbeeld de route van de veegwagens hierop aangepast kan worden. “Het verschil met de huidige manier van werken is dat zoveel mogelijk op basis van werkelijk geconstateerde vervuiling en minder op vaste frequenties wordt gereinigd.”

Trends

Het behulp van het systeem kan de gemeente bijvoorbeeld ook trends en hotspots ontdekken. Zo kan op den duur in kaart worden gebracht waar en wanneer bepaalde plekken vervuild zijn. “Hierdoor wordt de inzet efficiënter en effectiever en kan de reactietijd op overlast van (zwerf)afval afnemen.”

Het systeem kan ook helpen bij de aanpak van afval naast ondergrondse containers. “De afhankelijkheid van eigen waarnemingen en/of meldingen van bewoners wordt minder en er kan beter ingespeeld worden op de behoefte.”

Proef

In de wijken Zuid en Zuidwest én in Leidsche Rijn en Vleuten De Meern is al een proef gedaan met het AI-systeem. “Het gebied Zuid/Zuidwest waar relatief veel vuil is, was als gevolg van deze aanpak schoner.” Volgens de gemeente was de vervuiling in dit gebied met 83 procent afgenomen. In Leidsche Rijn en Vleuten De Meern, juist een relatief schoon gebied, was de vervuiling gehalveerd.

Privacy

Het college schrijft dat de camera’s in alle gevallen naar beneden zijn gericht. De beelden worden door het systeem verwerkt tot ‘anonieme’ data en daarna verwijderd. Medewerkers zouden geen toegang hebben tot de beelden.

“Alleen in een teststraat zullen er periodiek en steekproefsgewijs beelden worden beoordeeld of de kwaliteit van de anonieme data voldoet aan de afgesproken kwaliteitsnorm van de leverancier. Als er op de controlebeelden toch eventuele persoonsgegevens staan (kentekens, gezichten en huisnummers) worden automatisch deze door het systeem onherkenbaar gemaakt.”

Kosten

Tot slot zegt het college het schoonmaken van de stad goedkoper wordt met dit nieuwe systeem. Eerst moeten er kosten worden gemaakt om het aan te schaffen, maar vanaf het derde jaar zou zo’n 300.000 euro per jaar worden bespaard.

“Als we datagestuurd reinigen in de hele gemeente Utrecht invoeren, zijn we een van de eerste gemeenten in Nederland die op deze innovatieve wijze het reinigingsproces inricht. We waarborgen daarbij de privacy van burgers, medewerkers en derden. Door middel van deze mooie innovatieve stap werken we aan de schone stad in de toekomst.”