De tijdelijke COA-locatie in Overvecht zou het afgelopen jaar voor ernstige overlast zorgen, waarbij omwonenden zich ‘vreselijk’ in de steek gelaten voelen door de gemeente, stelt de fractie van Utrecht Solidair. De gemeente Utrecht niet op de hoogte zijn van de situatie, meent Yvonne Hessel van Utrecht Solidair. Hessel vroeg de gemeente om opheldering over de kwestie, maar volgens de gemeente ligt de situatie een stuk genuanceerder en is het beeld over het AZC onder omwonenden over het algemeen neutraal en positief.
Overlast bij tijdelijk AZC in Utrechtse wijk Overvecht: kattenkwaad of agressie?
Yvonne Hessel gaf begin december aan dat buurtbewoners zoveel mogelijk binnenblijven zodra het donker wordt, en sommigen zelfs willen verhuizen vanwege de overlast. Hessel geeft aan dat de contactpersoon van de omwonenden klachten doorgeeft aan het wijkbureau, COA, en andere betrokkenen, maar dat hier geen reacties op komen. Volgens de gemeente ligt het beeld genuanceerder en is er genoeg toezicht en beveiliging op de locatie.
Politieregistraties
In totaal zijn er enkele politieregistraties in 2025 geweest, maar deze registraties zijn volgens de gemeente verhoudingsgewijs laag en wijken niet af ten opzichte van andere willekeurige straten in Overvecht. Hessel verwees in haar vragen naar ‘stenengooiers’ en ‘agressief reageren’, wat volgens de gemeente ‘een heftig beeld oproept’.
“In werkelijkheid ging het om een groep kinderen van ongeveer 5 tot 8 jaar, deels uit de buurt en deels van het AZC”, stelt de gemeente. “Geen ernstige overlastgevers, maar eerder speels gedrag dat als kattenkwaad kan worden gezien.” De gemeente stelt dat er in 2025 enkele politieregistraties* zijn gemaakt, waaronder:
- Overlast: 3 meldingen (1 jeugd, 2 verward persoon)
- Woonoverlast: 2 meldingen
- Diefstal/vermissing: 10 registraties (waarvan 7 vermissing goederen)
- Agressie/intimidatie: 9 registraties (o.a. ruzie en eenvoudige mishandeling)
- Drugs: geen meldingen
*Deze registraties kunnen betrekking hebben op melders, getuigen of slachtoffers en bevatten bovendien ook dubbele en snel afgedane meldingen. (Bron: Gemeente Utrecht)
Daarbij zijn er minder dan 15 formele meldingen binnengekomen bij de receptie – die 24/7 bemand is – en de beveiliging van het AZC. Het merendeel van deze meldingen ging over (geluids)overlast. Zulke meldingen pakken de beveiliging en COA-medewerkers zelf op, en tijdens de zomeravonden en -nachten is er daarom extra gesurveilleerd.
Meldingen negeren of niet oppakken
Op de vraag of de beveiliging weleens meldingen negeert of niet oppakt, is de gemeente duidelijk: hier zijn geen signalen over en er is geen sprake van onderbezetting bij de beveiliging of bij de wijkboa’s. Volgens de gemeente kan het voor personen die niet bij het COA of betrokken instanties werkzaam zijn onduidelijk zijn wat en wanneer er iets gebeurt na een melding. Als de beveiliging niet direct actie onderneemt, kan dat komen doordat de beveiliging niet bevoegd is om actie te ondernemen. De betreffende beveiliger zet in zo’n geval de melding altijd door naar de personen en/of betrokkenen die wel bevoegd zijn om actie te ondernemen.
Het COA, de gemeente Utrecht en de politie staan volgens de gemeente in contact met elkaar op het moment dat er meldingen binnenkomen en naast tussentijds overleg wordt er 4 keer per jaar formeel geëvalueerd. Bovendien is er elke zes weken een veiligheidsoverleg met het COA, wijkagenten en de gebiedsmanager veiligheid van de gemeente.
Beheergroep en contact met de wijk
Het contact met de omgeving en omwonenden van het AZC verloopt op verschillende manieren, maar de formele wijze is via de beheergroep, bestaande uit betrokken buurtbewoners, COA-medewerkers, Stichting Tijdelijk Wonen en de gemeente zelf. Soms zijn hierbij nog andere buurtbewoners, professionals en organisaties uit de wijk aanwezig. De beheergroep kwam aanvankelijk maandelijks bij elkaar, maar komt – in samenspraak met omwonenden – tegenwoordig ongeveer eens in de drie maanden bijeen, omdat bleek dat er steeds minder te bespreken viel.
Binnen de beheergroep gaven omwonenden volgens de gemeente aan dat ze vinden dat het over het algemeen goed gaat. De gemeente probeert degenen te bereiken die zich niet in dit beeld kunnen vinden, zodat deze omwonenden hun zorgen kunnen delen en kunnen worden doorverwezen naar plekken waar ze met een eventuele melding terechtkunnen.
“Wij willen graag in gesprek blijven met de bewoners uit de buurt over de opvanglocatie”, benadrukt de gemeente. Dit kan via de beheergroep, maar ook in losse gesprekken. De gemeente gaat ervan uit dat bewoners die voor zo’n gesprek worden uitgenodigd, daar dan ook gebruik van maken.
De opvanglocatie van het COA aan de Pahud de Mortangesdreef is sinds februari 2023 in gebruik en biedt opvang voor maximaal 300 personen. Op de locatie wordt gebruikgemaakt van ‘Plan Einstein’, wat inhoudt dat azc-bewoners vanaf dag één direct in contact komen met (buurt)bewoners en er verschillende activiteiten en cursussen worden georganiseerd.
De tijdelijke opvanglocatie werd eerst voor minimaal 3 jaar beschikbaar gesteld, maar inmiddels is de opvanglocatie verlengd tot 31 december 2028. De tijdelijke opvanglocatie biedt dus in totaal ruimte voor 300 personen – deze norm wordt niet overschreden. Vanwege de doorstroom op de locatie verblijven er vaak tussen de 295 en 300 personen.
De gemeente meldt dat op het moment van schrijven (halverwege december) er 103 alleenreizende mannen in de leeftijdscategorie 18 t/m 35 jaar verblijven op de locatie. Daarnaast verblijven er 26 gezinnen met een totaal van 98 mensen in het AZC. Alleenreizende mannen tussen de 16 en 18 jaar worden niet opgevangen aan de Pahud de Mortangesdreef. Ook de zogenoemde ‘veiligelanders’ – voornamelijk Noord-Afrikaanse mensen waarbij sprake is van zeer kansarme asielaanvragen – worden niet opgevangen in Overvecht.
