Ruim 10.000 arbeidsmigranten in Utrecht, aantal groeit en dakloosheid neemt toe

Archieffoto
Archieffoto

Het aantal arbeidsmigranten in Utrecht blijft ieder jaar stijgen. In 2024 woonden er 10.305 geregistreerde arbeidsmigranten in de stad en dat aantal groeit met gemiddeld 6 procent per jaar. Tegelijkertijd neemt ook het aantal kwetsbare en dakloze arbeidsmigranten toe, zo blijkt uit een nieuwe raadsbrief van het college van burgemeester en wethouders.

Meer dan de helft van de arbeidsmigranten in Utrecht komt uit de Europese Unie. Het gaat onder meer om mensen uit Polen, Spanje, Italië, Griekenland, Bulgarije en Duitsland.

Een deel van de arbeidsmigranten krijgt te maken met uitdagingen. “Arbeidsmigranten zijn vaak niet zelfredzaam: ze spreken de Nederlandse taal niet, kennen de Nederlandse regelgeving, instanties en gebruiken niet en hebben (nog) geen sociaal netwerk waarop ze terug kunnen vallen”, schrijft het college.

Toenemende dakloosheid

Naast werk en inkomen ziet de gemeente ook een groeiend probleem rond huisvesting en dakloosheid onder EU-burgers. “Het aantal (dakloze) arbeidsmigranten neemt in Utrecht – net als in andere gemeenten – toe”, schrijft het college. De exacte cijfers zijn echter niet duidelijk.

Daarbij speelt volgens de gemeente ook afhankelijkheid een grote rol. “Zij zijn sterk afhankelijk van hun werkgever of uitzendbureau voor huisvesting, transport en zorg. Verlies van werk betekent in veel gevallen ook verlies van huisvesting en zorg. Dit zorgt voor onwenselijke situaties en in uiterste gevallen ernstige misstanden.’’

Het college geeft aan dat Utrecht via een gecoördineerde aanpak grip probeert te krijgen op de situatie. Daarbij wordt samengewerkt met onder meer vakbonden, de Arbeidsinspectie, het UWV en maatschappelijke organisaties. Volgens de gemeente is een bredere, integrale aanpak nodig. “We kunnen dit vraagstuk echter niet alleen oplossen. We hebben hier samen met bedrijven en andere overheden een rol in,” staat in de brief.

Werk in logistiek, bouw en schoonmaak

Volgens de gemeente gaat het om een groep die vaak in laag- tot middenbetaald werk terechtkomt. De arbeidsmigranten werken vooral in sectoren waar veel personeel nodig is. Waaronder de uitzendbranche, logistiek, bouw en techniek, voedingsindustrie en schoonmaak. In de regio gaat het daarnaast ook om horeca en zakelijke dienstverlening.

Veel van deze banen zijn geconcentreerd op bedrijventerreinen in en rond Utrecht, zoals Lage Weide en De Wetering-Haarrijn, maar ook in omliggende gemeenten als Nieuwegein, Woerden en Amersfoort.

18 procent blijft korter dan één jaar

Binnen Utrecht wonen arbeidsmigranten vooral in de wijken Zuidwest, Noordwest en Overvecht. Het merendeel huurt een woning. Volgens de gemeente woont 89 procent in de huursector en heeft slechts een klein deel een koopwoning.

Opvallend is ook de verblijfsduur. “18 procent blijft korter dan één jaar en 44 procent langer dan vijf jaar,” staat in de raadsbrief. Daarmee is een deel van de groep duidelijk tijdelijk aanwezig, terwijl een ander deel zich langdurig in de stad vestigt. 

De gemeente werkt aan een nieuwe aanpak voor EU-arbeidsmigranten, die in het najaar van 2026 moet worden gepresenteerd. Tegelijkertijd waarschuwt het college dat een deel van de financiering voor arbeidsmarktbeleid in 2026 wegvalt, waardoor ambities mogelijk moeten worden bijgesteld.