Een nieuwe behandeling waarbij tumoren met behulp van licht worden uitgeschakeld, wordt voor het eerst getest bij patiënten in het UMC Utrecht. De innovatieve therapie moet ervoor zorgen dat mensen met hoofd-halskanker in de toekomst mogelijk een ingrijpende operatie kunnen vermijden.
Kanker bestrijden met licht: UMC Utrecht start eerste studie bij patiënten
De behandeling is ontwikkeld door onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Utrechtse biotech-start-up Lumox. De therapie maakt gebruik van zogenoemde nanobodies: heel kleine eiwitten die kankercellen opsporen. Aan deze eiwitten is een lichtgevoelig medicijn gekoppeld. Zodra het medicijn met een speciale lamp wordt belicht, wordt het alleen op de plek van de tumor actief. Gezond weefsel blijft daardoor zoveel mogelijk gespaard.
Volgens hoofd-halschirurg en projectleider Remco de Bree is daar grote behoefte aan. Operaties bij hoofd-halskanker zijn vaak succesvol, maar kunnen grote gevolgen hebben voor patiënten. Zo kunnen spreken, slikken en eten blijvend worden beïnvloed en verandert soms ook het uiterlijk. "Er is nog steeds behoefte aan behandelingen die minder belastend zijn en tegelijkertijd zeer effectief," zegt De Bree.
Eiwitten uit lamabloed
Aan de nieuwe therapie is ongeveer tien jaar gewerkt. De basis werd gelegd aan de Universiteit Utrecht, waarna onderzoekers Irati Beltrán Hernández en Sebas Pronk de technologie verder ontwikkelden en biotechbedrijf Lumox oprichtten om het maken van een daadwerkelijk medicijn mogelijk te maken.
Een bijzonder onderdeel van de behandeling zijn de nanobodies, die oorspronkelijk zijn ontdekt in het bloed van lama’s. Doordat ze veel kleiner zijn dan gewone antilichamen, kunnen ze dieper doordringen in tumoren en kankercellen beter bereiken.
Miljoeneninvestering
KWF Kankerbestrijding investeert ruim 4,5 miljoen euro in de eerste patiëntenstudie en een deel van de productie van het geneesmiddel. De studie in het UMC Utrecht richt zich in eerste instantie op de veiligheid, de juiste dosering en de toepasbaarheid bij mensen met hoofd-halskanker.
Als de resultaten positief zijn, hopen de onderzoekers de techniek ook in te zetten bij andere vormen van kanker. Daarmee zou een nieuwe stap worden gezet richting behandelingen die tumoren doelgericht uitschakelen, met minder schade aan gezond weefsel en een sneller herstel voor patiënten.
